Καμία άλλη χώρα στη Σκανδιναβία δεν προχωρά σε τόσο πολλές αναγκαστικές υιοθεσίες παιδιών όσο η Δανία. Ταυτόχρονα, η δανική νομοθεσία είναι η αυστηρότερη απέναντι στους βιολογικούς γονείς.
Η Ζάφια Μέλερ Σμιτ είναι μία από τις μητέρες που έχασαν το παιδί τους μέσω αναγκαστικής υιοθεσίας, την οποία παρακολουθεί το DR στη ντοκιμαντέρ σειρά «Όταν το κράτος δίνει παιδιά για υιοθεσία».
Τα δάκρυα κυλούν στα μάγουλά της καθώς κλείνει το πορτάκι της θερμοκοιτίδας στο νοσοκομείο και αποχαιρετά το παιδί της, το οποίο αργότερα θα δοθεί υποχρεωτικά για υιοθεσία.
Πολλοί γονείς, που έχουν κριθεί ακατάλληλοι να φροντίσουν τα παιδιά τους, βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, όπως δείχνει η σειρά ντοκιμαντέρ του DR «Όταν το κράτος δίνει παιδιά για υιοθεσία».
Η Δανία διαθέτει τη πιο εκτεταμένη νομοθεσία στη Σκανδιναβία όσον αφορά τις υιοθεσίες, όπου οι βιολογικοί γονείς χάνουν κάθε επαφή με τα παιδιά τους.
Αυτό αναφέρει η Amalie Sehested Rom, υποψήφια διδάκτωρ στο RUC και ερευνήτρια στις αναγκαστικές υιοθεσίες, η οποία έχει εξετάσει όλες τις υποθέσεις αναγκαστικής υιοθεσίας εδώ και χρόνια στη Δανία και τη Νορβηγία.
— Η δανική πρακτική είναι ακραία στον τρόπο με τον οποίο διακόπτει ολοκληρωτικά τη συγγένεια μεταξύ του παιδιού και των βιολογικών γονέων. Η πολιτική ρητορική απέναντι στους βιολογικούς γονείς ήταν ότι έχουν τόσο κακές ικανότητες ως γονείς, ώστε δεν υπάρχει καμία αξία για το παιδί να τους γνωρίζει καν, λέει.
Η Μάγια Ματίλντε Ίλκερ Κέρτινγκε περιγράφει πώς είναι να γίνεται μητέρα και να της αφαιρούν τον γιο της μέσω αναγκαστικής υιοθεσίας. Η αρμόδια υπηρεσία έκρινε ότι δεν μπορούσε να αναλάβει τη φροντίδα του παιδιού της. Η υπόθεση πήρε απρόσμενη τροπή.
Στη Σκανδιναβία μόνο η Νορβηγία εφαρμόζει με παρόμοιο τρόπο τις αναγκαστικές υιοθεσίες, όμως η έκταση του φαινομένου είναι μεγαλύτερη στη Δανία. Περίπου δύο στις τρεις υποθέσεις υιοθεσίας στη Δανία είναι ανώνυμες, πράγμα που σημαίνει ότι χάνεται κάθε επαφή με τους βιολογικούς γονείς, σύμφωνα με την έρευνα της Αμάλιε Σεχέστεντ Ρομ.
— Η Δανία προχωρά με πλήρη ταχύτητα σε μια πρακτική με την οποία βρίσκεται εντελώς μόνη της στις σκανδιναβικές χώρες, και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι αυτή η πρακτική είναι αναγκαία, λέει, επισημαίνοντας ότι η σουηδική υπηρεσία κοινωνικής πρόνοιας δεν βρήκε στοιχεία πως η αναγκαστική υιοθεσία είναι η καλύτερη λύση για το παιδί.
Μια έκθεση του Institut for Menneskerettigheder δείχνει επίσης ότι η αναγκαστική υιοθεσία δεν αποτελεί ξεκάθαρα την καλύτερη λύση για παιδιά που βρίσκονται για μεγάλο διάστημα σε ιδρύματα ή ανάδοχες οικογένειες.
Η πρωθυπουργός ήθελε περισσότερες υιοθεσίες «για το καλό των παιδιών»
Ήταν πολιτικός στόχος της Mette Frederiksen να αυξηθεί ο αριθμός των παιδιών που δίνονται για υιοθεσία. Στην πρωτοχρονιάτικη ομιλία της το 2020 υποσχέθηκε ένα νέο ξεκίνημα για τα πιο ευάλωτα παιδιά της χώρας, ώστε να μεγαλώσουν με «ασφάλεια, αγάπη και σταθερότητα».
Από τότε, ο αριθμός των παιδιών που απομακρύνονται από τους βιολογικούς γονείς τους και δίνονται για υιοθεσία έχει υπερδιπλασιαστεί και πέρυσι έφτασε τα 39 παιδιά.
Σήμερα κανείς από το Socialdemokratiet δεν θέλησε να δώσει συνέντευξη σχετικά με τη δανική πρακτική, την οποία η ερευνήτρια χαρακτηρίζει ακραία. Η προσωρινή υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων και Στέγασης, Sophie Hæstorp Andersen, δεν συμμετείχε επειδή η κυβέρνηση έχει παραιτηθεί.
«Ιδιωτικοποίηση» παιδιών που αφαιρούνται από τις οικογένειές τους
Όταν τα παιδιά δίνονται για υιοθεσία αντί να τοποθετούνται σε ανάδοχες οικογένειες, αλλάζει το ποιος έχει την ευθύνη και το οικονομικό βάρος, επισημαίνει η Αμάλιε Σεχέστεντ Ρομ.
— Πρόκειται για μια εκτεταμένη ιδιωτικοποίηση, όπου παίρνεις ολόκληρη τη ζωή ενός παιδιού και μεταφέρεις μια εξαιρετικά εξειδικευμένη αποστολή σε μια ιδιωτική οικογένεια. Η οικογένεια δεν έχει απαραίτητα τις ειδικές προϋποθέσεις για να αναλάβει αυτή την ευθύνη.
Αν τα παιδιά τοποθετούνταν σε ανάδοχες οικογένειες, οι οικογένειες αυτές συνήθως θα πληρώνονταν και θα λάμβαναν υποστήριξη, εξηγεί η ερευνήτρια. Παράλληλα, τονίζει ότι υπάρχει ελάχιστη έρευνα για το πώς εξελίσσεται η ζωή των παιδιών μετά την υιοθεσία.
Πρόταση για αλλαγή του συστήματος υιοθεσιών
Τα τελευταία χρόνια είναι δύσκολο να βρεθούν νέοι γονείς για παιδιά που δίνονται υποχρεωτικά για υιοθεσία.
Η οργάνωση Adoption & Samfund θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να επανεξεταστεί συνολικά το σύστημα.
— Πιστεύουμε ότι πρέπει να εγκαταλειφθούν οι κλειστές και ανώνυμες υιοθεσίες. Αυτό δεν ανήκει πλέον στη σημερινή Δανία, ειδικά όταν μιλάμε για το δικαίωμα των παιδιών στην ταυτότητά τους, δηλώνει η πρόεδρος της οργάνωσης, Sanne Vindahl Nyvang, σημειώνοντας ότι τα παιδιά αναζητούν την καταγωγή τους.
Η ίδια θεωρεί ότι οι βιολογικοί γονείς έχουν «δαιμονοποιηθεί». Ακόμη κι αν δεν μπορούν να είναι γονείς πλήρους απασχόλησης, μερικές φορές μπορούν να έχουν επαφή με το παιδί.
Τα παιδιά στη Δανία αλλάζουν περισσότερες οικογένειες απ’ ό,τι στη Νορβηγία
Στη Νορβηγία, τα παιδιά που πρόκειται να υιοθετηθούν τοποθετούνται πρώτα σε ανάδοχη οικογένεια και, αν δημιουργηθεί ισχυρός δεσμός, η οικογένεια μπορεί να τα υιοθετήσει μετά από 3-4 χρόνια.
Στη Δανία, αντίθετα, τα παιδιά τοποθετούνται αρχικά σε προσωρινή ανάδοχη οικογένεια και συχνά πρέπει να αλλάξουν σπίτι όταν ολοκληρώνεται η υιοθεσία. Αυτό σημαίνει περισσότερες μετακινήσεις για τα παιδιά σε σχέση με τη Νορβηγία, σύμφωνα με την Αμάλιε Σεχέστεντ Ρομ.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία της Δανίας αποκάλυψε πρόσφατα λάθη σε πολλές υποθέσεις απομάκρυνσης παιδιών, ενώ το DR πρόβαλε πρόσφατα τη σειρά ντοκιμαντέρ «Όταν το κράτος δίνει παιδιά για υιοθεσία».
Το κόμμα Danmarksdemokraterne θεωρεί ότι το σύστημα υιοθεσιών πρέπει να ερευνηθεί σε βάθος. Πρέπει να δημιουργηθεί νέο σχέδιο δράσης που θα εξετάσει σοβαρά συστημικά λάθη, ώστε τα παιδιά να μην μετακινούνται «σαν πιόνια σε παιχνίδι λούντο».
— Η νομική ασφάλεια παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις και υπάρχει κάτι θεμελιωδώς λάθος στον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα σήμερα, δήλωσε η εκπρόσωπος κοινωνικών υποθέσεων του κόμματος, Karina Adsbøl.
Συντακτική ομάδα
