Η Σουηδία επιστρέφει στη Νιγηρία αγάλματα που έκλεψαν οι Βρετανοί

 

Τα αγάλματα που είχαν κλαπεί από το βασίλειο του Μπενίν επιστρέφονται τώρα στην ομοσπονδιακή αρχή πολιτιστικής κληρονομιάς της Νιγηρίας. Παράλληλα, η Σουηδία επιστρέφει στη Βολιβία ιερά αντικείμενα του λαού Καλαγουάγια (Kallawaya).

Την Πέμπτη ξεκίνησε η τελική φάση δύο ξεχωριστών διαδικασιών επιστροφής αντικειμένων από τη Σουηδία. Τα 77 αντικείμενα του λαού Καλαγουάγια, μεταξύ των οποίων και ένα ανθρώπινο λείψανο, παραλήφθηκαν από τις αποθήκες του Μουσείου Παγκόσμιου Πολιτισμού στο Γκέτεμποργκ, προκειμένου να μεταφερθούν στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Λα Πας.

Η συλλογή βρισκόταν στη Σουηδία από το 1970, όταν αγοράστηκε από τον τότε διευθυντή του Εθνογραφικού Μουσείου του Γκέτεμποργκ. Σύμφωνα με το Μουσείο Παγκόσμιου Πολιτισμού, είχε εξαχθεί παράνομα από τη Βολιβία. Το 2023, η σουηδική κυβέρνηση αποφάσισε την επιστροφή των αντικειμένων.

Την ίδια ώρα, η Μπρίτα Σέντερκβιστ, επικεφαλής των Κρατικών Μουσείων Παγκόσμιου Πολιτισμού, βρίσκεται στο Λάγος για να υπογράψει τη μεταβίβαση των 39 αντικειμένων από το Μπενίν που επιστρέφει τώρα η Σουηδία. Πρόκειται για μέρος των χιλιάδων αντικειμένων που έκλεψαν οι βρετανικές δυνάμεις στα τέλη του 19ου αιώνα από τον λαό Έντο, στο τότε βασίλειο του Μπενίν.

Ωστόσο, έξι από τα 39 αντικείμενα θα παραμείνουν στη Σουηδία ως δάνειο για δέκα χρόνια.

«Η ιστορία των αντικειμένων του Μπενίν είναι στενά συνυφασμένη με την αποικιοκρατική εποχή και τις σχέσεις εξουσίας που χαρακτήριζαν εκείνη την περίοδο», αναφέρει η Μπρίτα Σέντερκβιστ σε δελτίο Τύπου.

Όπως επισημαίνει, μουσεία σε ολόκληρο τον κόσμο επανεξετάζουν τις συλλογές τους υπό το πρίσμα των μεταβαλλόμενων αντιλήψεων περί δεοντολογίας.

Συντακτική ομάδα 

Σπάνιοι θησαυροί της αρχαίας Ελλάδας στη Στοκχόλμη – Η «Οδύσσεια» ζωντανεύει στο Nordiska museet

Η αρχαία ελληνική τέχνη συναντά τη σκανδιναβική υφαντική παράδοση στη νέα μεγάλη έκθεση «Trådar» («Νήματα») του Nordiska museet στη Στοκχόλμη, η οποία ανοίγει τις πύλες της στις 22 Ιανουαρίου 2027.

Η έκθεση θα παρουσιάσει περισσότερα από 400 αντικείμενα, υφάσματα και εργαλεία υφαντικής από τη Σκανδιναβία και την Αρκτική, μαζί με σπάνιους αρχαιοελληνικούς θησαυρούς από μουσεία των ΗΠΑ, της Ιταλίας και της Ελλάδας.

Για πρώτη φορά στη Σκανδιναβία θα παρουσιαστεί ένα εντυπωσιακό αρχαίο ελληνικό ελαιοδοχείο που παραχωρεί το Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης. Στις παραστάσεις του απεικονίζονται γυναίκες να προετοιμάζουν και να πλένουν το μαλλί, να γνέθουν και να υφαίνουν.

Το αγγείο φιλοτεχνήθηκε από τον Ζωγράφο του Άμασι, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στην Αθήνα περίπου μεταξύ 560 και 515 π.Χ.

«Στο ελαιοδοχείο βλέπουμε ολόκληρη τη διαδικασία της ύφανσης εκείνης της εποχής. Οι παραστάσεις είναι λεπτομερείς και ακριβείς και δείχνουν πώς τα κορίτσια φροντίζουν και πλένουν το μαλλί και στη συνέχεια γνέθουν», εξηγεί η διευθύντρια του μουσείου, Sanne Houby-Nielsen.

Ένα ακόμη εξαιρετικό έκθεμα είναι ένα εικονογραφημένο αγγείο πόσης του 440 π.Χ., το οποίο προέρχεται από το Αρχαιολογικό Μουσείο του Chiusi στην Ιταλία.

Πάνω του απεικονίζονται δύο διάσημες σκηνές από την «Οδύσσεια». Στην πρώτη, η Πηνελόπη κάθεται μπροστά στον αργαλειό και συνομιλεί με τον γιο της, Τηλέμαχο. Στη δεύτερη παρουσιάζεται η στιγμή κατά την οποία ο μεταμφιεσμένος Οδυσσέας αναγνωρίζεται από την τροφό του.

Τα συγκεκριμένα αγγεία έχουν ιδιαίτερη σημασία και για την ιστορία της υφαντικής, καθώς περιλαμβάνουν από τις παλαιότερες γνωστές απεικονίσεις κατακόρυφων αργαλειών με βάρη.

Η Sanne Houby-Nielsen χαρακτηρίζει την έκθεση μοναδική:

«Κάτι παρόμοιο δεν θα μπορέσει κανείς εύκολα να το ζήσει ξανά. Πρόκειται πραγματικά για μια εμπειρία “once in a lifetime”».

Η «Trådar» δεν επικεντρώνεται όμως μόνο στα πολύτιμα αντικείμενα. Μέσα από ενδύματα, εργαλεία παραγωγής υφασμάτων, φωτογραφίες, ταινίες και ιστορικές μαρτυρίες επιχειρεί να αναδείξει τον τεράστιο ρόλο που είχαν η κλωστή και η ύφανση στην ανθρώπινη ζωή επί χιλιάδες χρόνια.

Παράλληλα, η έκθεση επιχειρεί να φέρει στο προσκήνιο τις γυναίκες και τα κορίτσια που εργάστηκαν στους αργαλειούς αλλά παρέμειναν ανώνυμα στην Ιστορία.

«Θέλω να τονίσω ότι η “Trådar” δεν είναι μια “χαριτωμένη” έκθεση. Είναι δραματική. Είναι επίσης μια μορφή δικαίωσης για όλες τις γυναίκες που παρέμειναν ανώνυμες μέσα στην Ιστορία και, όχι λιγότερο, για τα μικρά κορίτσια που στέκονταν στον αργαλειό. Τώρα φωτίζουμε τις ιστορίες τους», σημειώνει η Sanne Houby-Nielsen.

Η έκθεση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παραγωγές του Nordiska museet των τελευταίων ετών και φιλοδοξεί να ενώσει μέσα από ένα κοινό «νήμα» τον αρχαίο ελληνικό κόσμο με τη σκανδιναβική ιστορία και παράδοση.

Συντακτική ομάδα 

Κλείνουν μουσεία στην Δανία λόγω υψηλών τιμών ρεύματος-Και απολύσεις προσωπικού

Πολλά μουσεία στη Δανία κλείνουν για το κοινό ως αποτέλεσμα του υψηλού ενεργειακού κόστους, αναφέρει το πρακτορείο ειδήσεων Ritzau.

Αναφέρεται επίσης ότι ορισμένα μουσεία αναγκάστηκαν να απολύσουν προσωπικό. Ο οργανισμός συμφερόντων των μουσείων στη χώρα ζητά τώρα επείγουσα οικονομική ενίσχυση για να μπορέσει να αντιμετωπίσει την κατάσταση.

- Με τον ίδιο τρόπο που λάβαμε βοήθεια κατά τη διάρκεια του κορωνοϊού, ζητάμε κάποιου είδους πακέτο βοήθειας για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε την πολιτιστική κληρονομιά, λέει στο Ritzau ο Nils M. Jensen, επικεφαλής της οργάνωσης Danish Museums.

- Αν δεν συμβεί τίποτα, περιμένω ότι θα δούμε περισσότερα κλεισίματα και περισσότερες απολύσεις.

Τα μισά από τα 172 μουσεία μέλη αναφέρουν σημαντικές αυξήσεις κόστους λόγω των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον Jensen, είναι ότι τα μουσεία δεν μπορούν πάντα να μειώσουν τη θερμότητα στις συλλογές, επειδή τα ευαίσθητα αντικείμενα απαιτούν μια συγκεκριμένη υγρασία και θερμοκρασία.

Επίσης τον Σεπτέμβριο, η σουηδική κυβέρνηση ανέθεσε σε όλα τα κρατικά μουσεία να μειώσουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε μια έρευνα από τα Μουσεία της Σουηδίας, το 55 τοις εκατό από τα 79 μουσεία που απάντησαν δήλωσαν ότι θα άλλαζαν τον φωτισμό, το 46 τοις εκατό σχεδίαζαν να μειώσουν τη θερμοκρασία και το 17 τοις εκατό δήλωσε ότι ίσως είναι σκόπιμο να κλείσουν τμήματα της διαχείρισης.

Συντακτική ομάδα 

Γυμνός άντρας προσποιήθηκε τον σκύλο στο μοντέρνο μουσείο της Στοκχόλμης - Κανένα παράπτωμα λέει η αστυνομία

Στο Μοντέρνο Μουσείο της Στοκχόλμης βρέθηκε ένας γυμνός άνδρας που προσποιήθηκε έναν σκύλο.

Αποδείχθηκε ότι ήταν ο καλλιτέχνης Uwe Max Jensen που πραγματοποίησε μια ενέργεια κατά του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, σύμφωνα με το κρατικό ραδιόφωνο Ekot.

Το περιστατικό σημειώθηκε για λίγη ώρα λίγο πριν το μεσημέρι. Η αστυνομία ανέφερε αρχικά ότι τέσσερις γυμνοί άνδρες βρίσκονταν στο χώρο του μουσείου.

- Λάβαμε πολλές κλήσεις ότι ανάμεσα στους καλεσμένους στο μουσείο υπήρχαν τέσσερις γυμνοί άνδρες. Ήταν άνθρωποι που κάλεσαν και ήταν ξεκάθαρα ενοχλημένοι από αυτό, λέει ο Ola Österlind, εκπρόσωπος Τύπου της αστυνομίας της Στοκχόλμης.

Η αστυνομία πήγε στο μουσείο με περιπολικό για να ελέγξει τι συμβαίνει.

- Ήμασταν λίγο αβέβαιοι ότι θεωρητικά θα μπορούσε να είναι μέρος μιας έκθεσης ή κάποιο μέρος μιας ελευθερίας έκφρασης ή μιας εικαστικής εγκατάστασης.

Αυτό που αποδείχθηκε ήταν ότι ο Δανός καλλιτέχνης Uwe Max Jensen έτρεχε γυμνός. Ο ίδιος λέει στο κρατικό ραδιόφωνο του Ekot λέει ότι ήταν μια ενέργεια που στόχευε στην απόφαση του μουσείου Moderna να μην συμπεριλάβει το έργο τέχνης rondelhunden του Lars Vilk στη συλλογή τους.

- Νομίζω ότι πρέπει να συμπεριλάβουν το σχέδιο γιατί είναι ένα πολύ σημαντικό έργο τέχνης, λέει στην Ekot.

Η Καμίλα είδε το περιστατικό. Σύμφωνα με αυτήν, ο γυμνός άνδρας πρέπει να συμπεριφερόταν σαν σκύλος.

- Όρμησε κατευθείαν στο μουσείο, έσκισε τα ρούχα του και φόρεσε μια χάρτινη μάσκα σκύλου. Τα υπόλοιπα ήταν γυμνός μέχρι τις κάλτσες.

Λέει πώς κύλησε, γάβγισε και προσποιήθηκε ότι κατούρησε σε μια γωνία. Κάποια στιγμή λέγεται ότι πλησίασε την Καμίλα.

- Ένιωσα λίγο άβολα, όταν έγινε. Υπήρχαν πολλά παιδιά στο μουσείο και δεν ήξερες αν ήταν κάτι σίγουρο.

Όταν έφτασε η αστυνομία, μόνο ένας από τους άνδρες είχε μείνει, ντυμένος και είχε καταγράψει τα πάντα με κάμερα. Οι τέσσερις άνδρες δεν είναι ύποπτοι για κανένα έγκλημα.

Το να περπατάς γυμνός σε δημόσιο χώρο δεν είναι έγκλημα;

- Εξαρτάται, αλλά όχι αν η πρόθεση ήταν να μην παρενοχλήσει κανέναν. Αν η πρόθεση ήταν κάτι άλλο,τότε θα ήταν διαφορετικά, το περιπολικό της αστυνομίας, έκρινε ότι δεν είναι έγκλημα.

Συντακτική ομάδα