söndag 2 augusti 2026

Σπάνιο ρωμαϊκό νόμισμα αποκαλύπτει νέα μυστικά της Σουηδίας

Ένα σπάνιο ρωμαϊκό ασημένιο νόμισμα ανακαλύφθηκε στο οχυρό Vedby στο νησί Έλαντ. Το εύρημα είναι το πρώτο του είδους του εκτός Γκότλαντ και προσφέρει νέα στοιχεία για τη χρήση του οχυρού κατά την Εποχή των Μεγάλων Μεταναστεύσεων των Λαών.

Ένα εξαιρετικά σπάνιο ρωμαϊκό ασημένιο νόμισμα (δηνάριο), που κόπηκε το 193 μ.Χ. επί αυτοκράτορα Δίδιου Ιουλιανού – του ανθρώπου που αγόρασε τον θρόνο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας – εντοπίστηκε στο οχυρό Vedby στο σουηδικό νησί Έλαντ.

Η ανακάλυψη έγινε κατά τις φετινές αρχαιολογικές έρευνες του προγράμματος «Κρίση, Σύγκρουση και Κλίμα», στο πλαίσιο συστηματικής έρευνας με ανιχνευτή μετάλλων από τον εθελοντή Niclas Olsson. Οι νομισματολόγοι Lennart Lind και Slava Kuleshov ταυτοποίησαν το εύρημα ως δηνάριο που κόπηκε κατά τη σύντομη βασιλεία του αυτοκράτορα Μάρκου Δίδιου Ιουλιανού.

Ο Δίδιος Ιουλιανός ήταν ένας από τους πέντε αυτοκράτορες του ταραχώδους έτους 193 μ.Χ.. Εξαγόρασε την εξουσία δωροδοκώντας τους στρατιώτες της Πραιτωριανής Φρουράς, υποσχόμενος 23.000 σηστέρτιους στον καθένα – ποσό που αντιστοιχούσε περίπου σε δέκα χρόνια στρατιωτικού μισθού. Για να τηρήσει την υπόσχεσή του χρειάστηκε να κοπούν μεγάλες ποσότητες ασημένιων νομισμάτων. Ωστόσο, μόλις 66 ημέρες αργότερα ανατράπηκε και εκτελέστηκε. Ο διάδοχός του, Σεπτίμιος Σεβήρος, διέταξε να λιώσουν τα περισσότερα από τα νομίσματά του, γεγονός που τα καθιστά σήμερα εξαιρετικά σπάνια.

Το εύρημα στο Vedby αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Μέχρι σήμερα στη Σουηδία είχαν βρεθεί μόλις πέντε δηνάρια του Δίδιου Ιουλιανού, όλα στο Γκότλαντ. Πρόκειται λοιπόν για το πρώτο τέτοιο νόμισμα που εντοπίζεται στο Έλαντ και γενικότερα εκτός Γκότλαντ.

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι τέτοια δηνάρια μεταφέρθηκαν και εναποτέθηκαν στην περιοχή της Βαλτικής κατά την Εποχή των Μεγάλων Μεταναστεύσεων των Λαών (περ. 400–550 μ.Χ.). Η ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι το οχυρό Vedby χρησιμοποιούνταν και εκείνη την περίοδο. Τη χρονολόγηση αυτή επιβεβαιώνουν και άλλα ευρήματα από την περιοχή, όπως ένα διακοσμητικό κουμπί (agraffknapp), που επίσης ανήκει στην ίδια εποχή.

Συντακτική ομάδα 

Κρίστερσον για τη Θέουτα: «Δεν θα επιτρέψουμε να επαναληφθεί το 2015»

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν αποκλείει τη λήψη μέτρων, εάν το μεταναστευτικό χάος στη Θέουτα (Ceuta) κινδυνεύει να επηρεάσει την ασφάλεια της Σουηδίας ή τη μεταναστευτική κατάσταση στη χώρα. Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον (Μετριοπαθείς), προειδοποιεί για ενδεχόμενη επανάληψη του 2015.

Περισσότεροι από 60.000 παράτυποι μετανάστες φέρεται να πέρασαν μέσα στο τελευταίο 24ωρο από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα.

Ο Κρίστερσον αναφέρει ότι η Ισπανία πρέπει επειγόντως να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σένγκεν.

«Δεν αποκλείουμε να λάβουμε τα μέτρα που απαιτούνται ώστε να μην επαναληφθεί το 2015», έγραψε ο πρωθυπουργός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στην αριστερή κυβέρνηση της Ισπανίας.

«Η σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ισπανίας δεν πρέπει να επαναλάβει το ίδιο λάθος που έκαναν οι Σοσιαλδημοκράτες στη Σουηδία το 2015, όταν ένα "όχι" δεν ήταν πραγματικά "όχι"», έγραψε ο Κρίστερσον.

Ο υπουργός Μετανάστευσης Γιόχαν Φόρσελ είχε προηγουμένως δηλώσει ότι η Σουηδία δεν πρόκειται να δεχθεί μετανάστες μέσω του μηχανισμού ανακατανομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Δεν θα δεχθούμε μετεγκατάσταση μεταναστών», δήλωσε στην Expressen.

Η εκπρόσωπος των Σοσιαλδημοκρατών για θέματα μεταναστευτικής πολιτικής, Ίντα Καρκιαΐνεν, υποστήριξε ότι το νέο μεταναστευτικό κύμα δεν θα επηρεάσει τη Σουηδία.

«Παραμένουμε σταθεροί στη θέση μας υπέρ μιας αυστηρής και λογικής μεταναστευτικής πολιτικής», δήλωσε στο SVT.

Την ίδια ώρα, ο ηγέτης των Σουηδών Δημοκρατών (SD) Γίμι Όκεσον χαρακτήρισε την κατάσταση «εισβολή» και κάλεσε την Ισπανία να κλείσει τα σύνορά της. Αν δεν το πράξει, υποστήριξε ότι η Ισπανία θα πρέπει να αποβληθεί από τη Ζώνη Σένγκεν.

Συντακτική ομάδα 

Σουηδική εφημερίδα 1974: Η Τουρκία εμπόδισε τον ΟΗΕ να μεταφέρει τρόφιμα και φάρμακα στους εγκλωβισμένους Ελληνοκυπρίους

Ακόμη ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο από το σουηδικό αρχείο. Δέκα ημέρες μετά την πρώτη φάση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, η Aftonbladet καταγράφει την κλιμάκωση της κρίσης, με την Άγκυρα να ανοίγει νέο μέτωπο απέναντι στις ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ, εμποδίζοντας την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους εγκλωβισμένους Ελληνοκυπρίους και αμφισβητώντας ανοιχτά τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών. Ένα δημοσίευμα που αποτυπώνει το δραματικό κλίμα των ημερών μετά την πρώτη φάση της εισβολής και τις πιέσεις που ασκούνταν ακόμη και στις δυνάμεις του ΟΗΕ.

Οι Τούρκοι ανοίγουν νέο μέτωπο – κατά του ΟΗΕ - Aftonbladet 1974-07-30

Η Aftonbladet στην Κύπρο
Στάφαν Χάιμερσον

Λευκωσία, Κύπρος (Aftonbladet) – Ένα νέο μέτωπο άνοιξε χθες στις συγκρούσεις στην Κύπρο. Η Τουρκία ξεκίνησε διπλωματική αντιπαράθεση με τις ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ.

Χθες συνέβησαν τα εξής:

  • Ανακοινώθηκε ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί την παρουσία στρατιωτών του ΟΗΕ στη ζώνη της βόρειας ακτής, την οποία έχει εισβάλει και ελέγχει πλήρως.

  • Αρνήθηκε να επιτρέψει τη διέλευση νηοπομπών του ΟΗΕ που μετέφεραν τρόφιμα και φάρμακα στους αποκλεισμένους Έλληνες.

Υπάρχει πλέον εμφανής κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ της Τουρκίας και του ΟΗΕ. Κορυφαίοι Τουρκοκύπριοι πολιτικοί υποστήριξαν ότι ο ανώτατος διοικητής της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ, ένας Ινδός στρατηγός, ενεργούσε υπέρ των συμφερόντων των Ελληνοκυπρίων.

Η κρίση αυτή μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια, καθώς η Κύπρος προσπαθεί σταδιακά να επιστρέψει στην ομαλότητα και να βρεθεί ένας συμβιβασμός για το μέλλον της.

Την ίδια στιγμή, ο ΟΗΕ ενισχύει γρήγορα τις δυνάμεις του στο νησί. Πριν από την οξεία κρίση υπηρετούσαν περίπου 2.500 στρατιώτες. Σύντομα θα φθάσουν τους 5.000. Η Σουηδία σχεδόν διπλασιάζει τη δική της δύναμη, στους 430 άνδρες.

Οι μάχες στην Κύπρο είναι οι σφοδρότερες και πιο επικίνδυνες στις οποίες έχουν εμπλακεί δυνάμεις του ΟΗΕ μετά την κρίση του Κονγκό το 1960–61.

Παρ' όλα αυτά, οι κυανόκρανοι είχαν σχετικά λίγες απώλειες.

Μόνο ένας στρατιώτης, ένας Βρετανός, σκοτώθηκε – και αυτό από δικό του λάθος, όταν αυτοπυροβολήθηκε κατά λάθος ενώ αφόπλιζε το όπλο του.

Οι Σουηδοί στρατιώτες μέχρι στιγμής στάθηκαν τυχεροί, καθώς υπηρετούν σε μία από τις λιγότερο πληγείσες από τον πόλεμο περιοχές του νησιού, έξω από την Αμμόχωστο.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης και των εβδομάδων του πολέμου τραυματίστηκαν μόνο δύο Σουηδοί στρατιώτες. Αντίθετα, οι Καναδοί, που βρίσκονταν στη γραμμή του πυρός στη Λευκωσία, είχαν δεκατρείς τραυματίες, αρκετοί από τους οποίους σοβαρά.

Οι δυνάμεις του ΟΗΕ δεν μπορούν να κάνουν πολλά για να σταματήσουν τις μάχες. Η εντολή τους περιορίζεται στην αποτροπή συγκρούσεων μεταξύ των δύο κοινοτήτων του νησιού, των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων. Δεν έχουν εντολή να σταματήσουν μια στρατιωτική εισβολή.

Έτσι, οι τουρκικές δυνάμεις μπόρεσαν χθες, όπως και τις προηγούμενες τέσσερις ημέρες, να προωθηθούν σχεδόν ανεμπόδιστα περίπου ένα χιλιόμετρο σε όλα τα μέτωπα.

Λεζάντα φωτογραφίας:

Τούρκοι στρατιώτες σπάνε την πόρτα ενός σπιτιού στη λιμενική πόλη της Κερύνειας, αναζητώντας Ελληνοκύπριους ελεύθερους σκοπευτές.

Aftonbladet 1974-07-30 

Συντακτική ομάδα