Στον συνεχιζόμενο πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, το ΝΑΤΟ έχει καταρρίψει τουλάχιστον τρεις ιρανικούς πυραύλους μέσα ή καθ’ οδόν προς τη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, την Τουρκία. Τι θα έκανε η Σουηδία αν η Τουρκία ζητούσε βοήθεια σύμφωνα με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ;
«Παρακολουθούμε φυσικά την κατάσταση πολύ προσεκτικά και είμαστε σύμμαχοι με την Τουρκία και με άλλα 30 κράτη. Ο ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, ο SACEUR, έχει επίσης λάβει μέτρα ετοιμότητας για την ενίσχυση της νότιας πτέρυγας. Υπάρχουν ευρωπαϊκοί σύμμαχοι που βρίσκονται στην περιοχή με πυραύλους Patriot και λαμβάνονται μέτρα για να διατηρηθεί ισχυρή αυτή η πτέρυγα», λέει ο υπουργός Άμυνας Pål Jonson (M).
Αλλά τι κάνει η Σουηδία;
«Δεν έχουμε λάβει καμία αίτηση ούτε από την Τουρκία ούτε από άλλη χώρα για να συνεισφέρουμε με πόρους. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι έχουμε ήδη πολλά καθήκοντα εδώ στη βόρεια πτέρυγα. Επιπλέον, η Τουρκία δεν έχει ακόμη επικαλεστεί διαβουλεύσεις σύμφωνα με το Άρθρο 4 ούτε, όπως είπε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, υπάρχει λόγος υπό τις παρούσες συνθήκες για ενεργοποίηση του Άρθρου 5. Ωστόσο παρακολουθούμε φυσικά την κατάσταση και την εξέλιξη στην περιοχή πολύ προσεκτικά και ειδικά πώς επηρεάζει έναν σύμμαχο όπως η Τουρκία. Έχουμε επίσης στενό διάλογο με άλλες χώρες της νότιας πτέρυγας και συζητάμε μαζί τους πώς επηρεάζεται η ασφάλειά τους από αυτή την κατάσταση».
Χαλάρωση κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο
Από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Σουηδία έχει δώσει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία αξίας 103 δισεκατομμυρίων κορωνών, ώστε η Ουκρανία να μπορέσει να αμυνθεί απέναντι στη Ρωσία. Σύμφωνα με τη Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφαλείας (Must), οι κυρώσεις στον ρωσικό ενεργειακό τομέα έχουν «μεγάλη σημασία» για τον περιορισμό της ενίσχυσης της ρωσικής στρατιωτικής ισχύος.
Ωστόσο την Πέμπτη οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι χαλαρώνουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο. Πώς το σχολιάζει ο υπουργός Άμυνας Pål Jonson;
«Δεν θεωρούμε καλό να χαλαρώνουν οι κυρώσεις. Καλούμε όλους να διατηρήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία. Αυτό είναι επίσης προϋπόθεση για να έχουν επιτυχία οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Πρόκειται για αύξηση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία ώστε να μπορεί να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος και για αύξηση της πίεσης στη Ρωσία μέσω αυστηρότερων κυρώσεων, δράσεων κατά του λεγόμενου “σκιώδους στόλου” και άλλων μέτρων που περιορίζουν την ελευθερία δράσης της Ρωσίας», λέει ο Pål Jonson.
Ο πόλεμος κατά του Ιράν και το διεθνές δίκαιο
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον του Ιράν χωρίς πρώτα να ζητήσει στήριξη από το Κογκρέσο, τους συμμάχους ή το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Πώς βλέπει ο Pål Jonson αυτόν τον τρόπο έναρξης πολέμου;
«Σε μια παραδοσιακή αξιολόγηση του διεθνούς δικαίου, πιθανότατα δεν υπάρχει νομική βάση γι’ αυτό. Ταυτόχρονα πρέπει να γίνει σαφές ότι και οι ενέργειες του Ιράν δεν συμβαδίζουν με το διεθνές δίκαιο. Μόνο τον τελευταίο χρόνο έχει επιτεθεί στην αντιπολίτευση και έχει σκοτώσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Το Ιράν είναι επίσης μια χώρα που επιτίθεται σε άλλα κράτη στην περιοχή και έχει ενεργήσει και εναντίον της Σουηδίας – από την υπόθεση του Johan Flodéus, που ήταν ουσιαστικά απαγωγή, μέχρι τη στρατολόγηση ατόμων για επιθέσεις εναντίον διπλωματικών εγκαταστάσεων στη Σουηδία. Επομένως και οι ενέργειες του Ιράν δεν εμπίπτουν στο διεθνές δίκαιο», λέει ο Pål Jonson.
Γαλλικά πυρηνικά όπλα στη Σουηδία;
Η Γαλλία σκοπεύει να αποκτήσει περισσότερα στρατηγικά πυρηνικά όπλα και πρόσφατα ο πρόεδρος Μακρόν κάλεσε τη Σουηδία και επτά άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε βαθύτερο διάλογο σχετικά με συνεργασία στην πυρηνική αποτροπή. Σε ομιλία του την περασμένη εβδομάδα σε ναυτική βάση υποβρυχίων, ο Μακρόν είπε ότι ο τελικός στόχος είναι να μπορούν προσωρινά να τοποθετούνται τμήματα των στρατηγικών αεροπορικών δυνάμεων της Γαλλίας σε συμμαχικές χώρες. Σημαίνει αυτό ότι θέλει να υπάρχουν αεροσκάφη με πυρηνικά όπλα στη Σουηδία;
«Μεταξύ άλλων λέει και αυτό. Λέει πολλά διαφορετικά πράγματα σε εκείνη την ομιλία, είναι αρκετά ευρεία. Υπενθυμίζει επίσης τα μέτρα που έχει λάβει η Γαλλία για μονομερή μείωση της πυρηνικής της δύναμης. Έχει μειωθεί από περίπου 600 σε 290, έχει καταργήσει τη χερσαία πυρηνική ικανότητα και αναφέρεται και στη Συνθήκη Μη Διάδοσης», λέει ο Pål Jonson.
Θέλω να μιλήσουμε για πυρηνικά όπλα στη Σουηδία. Δεδομένου ότι υπάρχει μεγάλη συζήτηση γι’ αυτό και λαμβάνοντας υπόψη όσα λέει η Γαλλία, πώς τα ερμηνεύετε;
«Η Γαλλία γνωρίζει το δόγμα μας και φυσικά το έχουμε επισημάνει, όπως πιστεύω ότι έκανε και η Δανία. Δεν είναι επίκαιρο να βασίζονται γαλλικά πυρηνικά όπλα σε σουηδικό έδαφος σε καιρό ειρήνης, και αυτό το έχουμε δηλώσει. Θα μπορούσε όμως να αφορά τον ρόλο που θέλει να παίξει η Γαλλία – δηλαδή πώς διαχειρίζεται τη στρατηγική αποτροπή και την κοινή επικοινωνία. Θα μπορούσε επίσης να αφορά ασκήσεις», λέει ο Pål Jonson.
Συντακτική ομάδα
