Στις 9 Σεπτεμβρίου 1979, η σουηδική εφημερίδα Dagens Nyheter παρουσίασε το πρώτο ελληνικό βιβλιοπωλείο στη Στοκχόλμη, το Mati, που ιδρύθηκε για να καλύψει τις πολιτιστικές και γλωσσικές ανάγκες της ελληνικής κοινότητας. Σε μια εποχή όπου οι Έλληνες μετανάστες δυσκολεύονταν να βρουν βιβλία στη μητρική τους γλώσσα, το βιβλιοπωλείο αποτέλεσε σημαντικό σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της γλώσσας και της πολιτιστικής τους ταυτότητας.
Παράλληλα, το Mati δεν περιοριζόταν μόνο στα βιβλία καθως λειτουργούσε και ως χώρος τέχνης και πολιτισμού. Μεταξύ άλλων, θα παρουσίαζε 46 παιδικές ζωγραφιές από την Κύπρο, που αποτύπωναν τις εμπειρίες των παιδιών κατά την τουρκική εισβολή του 1974, δίνοντας φωνή στη μνήμη και στα βιώματα της νεότερης
10.000 Έλληνες μετανάστες αποκτούν το δικό τους βιβλιοπωλείο-Dagens Nyheter 1979-09-09
Το ένα τρίτο των μεταναστών στη Σουηδία ζει στη Στοκχόλμη. Μιλούν περίπου εκατό διαφορετικές γλώσσες. Ωστόσο, τα σουηδικά βιβλιοπωλεία δεν διαθέτουν σχεδόν καθόλου βιβλία στις μητρικές τους γλώσσες. Παιδικά βιβλία στα αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά υπάρχουν βέβαια. Όχι όμως στα φινλανδικά, σερβοκροατικά, ελληνικά ή τουρκικά. Τώρα, πάντως, οι 10.000 Έλληνες της Στοκχόλμης απέκτησαν το δικό τους βιβλιοπωλείο.
Στη γωνία των οδών Sibyllegatan και Valhallavägen βρίσκεται το Mati, ένα λευκό κατάστημα γεμάτο βιβλία και έργα τέχνης. «Mati» σημαίνει «μάτι» στα ελληνικά και τόσο τα βιβλία όσο και η τέχνη που πωλούνται εκεί είναι ελληνικά.
Το Mati άνοιξε τον Ιανουάριο και το διευθύνουν η Κίκι Άγγελη και ο Πέλε Μπλόμπεργκ. Η Κίκι κατάγεται από την Ελλάδα και για καιρό της έλειπε η ελληνική λογοτεχνία στη Σουηδία — ιδιαίτερα όταν τα παιδιά της ήταν μικρά και δεν μπορούσε να βρει βιβλία γι’ αυτά.
«Πηγαίναμε συχνά στην Ελλάδα στις διακοπές για να αγοράζουμε βιβλία», λέει.
Σε πολλές βιβλιοθήκες υπάρχει ελληνική λογοτεχνία, τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά. Όμως η συλλογή διαφέρει πολύ από δήμο σε δήμο και συχνά βρίσκεται πολύ κάτω από τον στόχο των τριών τόμων ανά κάτοικο που είχε θέσει το Σουηδικό Συμβούλιο Πολιτισμού.
Η Κίκι και ο Πέλε δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στα παιδικά βιβλία. Πολλοί παιδικοί σταθμοί και σχολεία με ελληνόπουλα αγοράζουν επίσης από εδώ.
Για τους ενήλικες υπάρχουν τόσο λογοτεχνικά όσο και δοκιμιακά βιβλία, κυρίως οικονομικού και πολιτικού περιεχομένου. Για τους Σουηδούς αναγνώστες διατίθενται βιβλία για την Ελλάδα στα σουηδικά και στα αγγλικά.
Και τέχνη
Το Mati είναι ταυτόχρονα βιβλιοπωλείο και γκαλερί τέχνης. Ο πρώτος καλλιτέχνης που παρουσίασαν η Κίκι και ο Πέλε ήταν ο Γιώργος Αρμένης, ένας ναΐφ ζωγράφος. Ο ίδιος περιγράφει τη ζωγραφική του ως εικόνες που «χορεύουν μπροστά στα μάτια» του — εικόνες από την παιδική του ηλικία: μικρές ροδαλές φιγούρες με καπέλα και τιράντες, ζώα και λουλούδια σε ζωηρά χρώματα.
Μία κυρία από το Östermalm ερωτεύτηκε έναν από τους πίνακές του και τελικά τον αγόρασε.
Αυτή την περίοδο οι τοίχοι γεμίζουν με ακουαρέλες — μερικές πολύ μικρές, άλλες μεγαλύτερες. Οι μικροσκοπικές είναι έργα του Ανέστη Κόμποκη, ενός Έλληνα που σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών (Konstfack) της Στοκχόλμης και τώρα έχει επιστρέψει στην Ελλάδα. Οι ακουαρέλες του είναι μικρότερες από γραμματόσημο, σχεδόν χωρίς περίγραμμα, σιωπηλές και ποιητικές.
Στην μπροστινή αίθουσα παρουσιάζονται παιδικά έργα του Χρήστου Βούλγαρη με λαϊκές φορεσιές, μαντίλες και μπότες.
Έλλειψη ενδιαφέροντος
Το φθινόπωρο το Mati θα παρουσιάσει 46 παιδικές ζωγραφιές από την Κύπρο, που απεικονίζουν τις εμπειρίες των παιδιών από την τουρκική εισβολή πριν από πέντε χρόνια.
Υπάρχει πολύ λίγη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία μεταφρασμένη στα σουηδικά. Σχεδόν κανένα από τα βιβλία που πωλεί το Mati δεν είναι διαθέσιμο στα σουηδικά.
«Για εμάς τους Έλληνες είναι δύσκολο να διατηρήσουμε και να αναπτύξουμε τον πολιτισμό μας στο εξωτερικό», λέει η Κίκι. «Χρειαζόμαστε βιβλία στη γλώσσα μας».
 |
| DN 1979-09-09 |
Η είδηση αναδημοσιεύτηκε σε Κυπριακό ιστολόγιο
Συντακτική ομάδα
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar