Υπερβόρειοι

torsdag 5 mars 2026

Σουηδία: Κίνδυνος κλεισίματος για το Μεσογειακό Μουσείο της Στοκχόλμης – Σημαντικά κυπριακά αρχαία στο επίκεντρο

 

Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Σουηδία η πρόταση των Μουσείων Παγκόσμιου Πολιτισμού (Världskulturmuseerna) να κλείσουν δύο σημαντικά μουσεία της Στοκχόλμης – το Μουσείο Ανατολικής Ασίας (Östasiatiska museet) και το Μεσογειακό Μουσείο (Medelhavsmuseet) – λόγω μεγάλης αύξησης των ενοικίων.

Ο δημοσιογράφος, γνώστης της Κίνας και πολιτιστικός συντάκτης του περιοδικού Kvartal, Ola Wong, χαρακτήρισε την πρόταση «παραλογισμό» και ζήτησε την άμεση παρέμβαση της κυβέρνησης.

«Είναι τρέλα. Η κυβέρνηση πρέπει να παρέμβει», δήλωσε.

Σύμφωνα με το σχέδιο, τα δύο μουσεία θα εγκαταλείψουν τα σημερινά τους κτίρια στη Στοκχόλμη και οι συλλογές τους θα μεταφερθούν στο Εθνογραφικό Μουσείο (Etnografiska museet) της Στοκχόλμης και στο Μουσείο Παγκόσμιου Πολιτισμού στο Γκέτεμποργκ. Η απόφαση αυτή σχετίζεται με μια επικείμενη μεγάλη αύξηση των ενοικίων.

Ο Wong επισημαίνει ότι υπάρχουν αποφάσεις της σουηδικής Βουλής που προβλέπουν πως τα συγκεκριμένα μουσεία πρέπει να διατηρήσουν τη μοναδική τους ταυτότητα και τον ξεχωριστό τους χαρακτήρα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται θέμα συγχώνευσης των τεσσάρων Μουσείων Παγκόσμιου Πολιτισμού. Πριν από περίπου δέκα χρόνια είχε προταθεί κάτι παρόμοιο, επίσης λόγω υψηλών ενοικίων. Ωστόσο, το 2017 η τότε κυβέρνηση της συμμαχίας των κομμάτων της κεντροδεξιάς, με επικεφαλής τους Moderaterna, μπλόκαρε την πρόταση.

Η νέα κρίση προκλήθηκε από την απόφαση της κρατικής υπηρεσίας Statens fastighetsverk (SFV) να αυξήσει το ενοίκιο του Εθνογραφικού Μουσείου κατά 57%.

Το ενοίκιο καθορίζεται με βάση την αγοραία αξία, την οποία υπολογίζει η SFV συγκρίνοντας τις τιμές με άλλα μουσεία. Παρά το γεγονός ότι – σύμφωνα με την εφημερίδα Dagens ETC – η υπηρεσία είχε πέρσι πλεόνασμα περίπου 700 εκατομμυρίων κορωνών πάνω από το απαιτούμενο επίπεδο απόδοσης, η αύξηση θεωρείται απαραίτητη.

Η διευθύντρια ακινήτων της SFV, Ellinor Magnusson, δήλωσε:

«Δεν επιτρέπεται να επιδοτούμε δραστηριότητες. Η αποστολή μας είναι να ορίζουμε ένα ενοίκιο που να ανταποκρίνεται στις συνθήκες της αγοράς.»

Για να αλλάξει το σύστημα και να πάψει η SFV να εφαρμόζει αγοραία ενοίκια στα κρατικά μουσεία απαιτείται πολιτική απόφαση. Μέχρι τότε δημιουργείται ένα παράδοξο: κρατικά μουσεία που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους πληρώνουν «αγοραίο» ενοίκιο σε μια άλλη κρατική υπηρεσία.

Η σουηδική δημόσια τηλεόραση συνεχίζει να προσπαθεί να εξασφαλίσει συνέντευξη από την υπουργό Πολιτισμού Parisa Liljestrand, προκειμένου να διευκρινιστεί πώς σκοπεύει να κινηθεί η κυβέρνηση σχετικά με το μέλλον των μουσείων και το σύστημα των ενοικίων.

Η κυπριακή έκθεση στο Μεσογειακό Μουσείο

Στην καρδιά του Μεσογειακού Μουσείου της Στοκχόλμης βρίσκεται η κυπριακή έκθεση. Στις μεγάλες πράσινες προθήκες παρουσιάζονται αντικείμενα από την αρχαιολογική θέση της Αγίας Ειρήνης στην Κύπρο.

Ο χώρος αυτός έγινε διεθνώς γνωστός μετά τα εντυπωσιακά ευρήματα των ανασκαφών του 1929, που πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση του Σουηδού αρχαιολόγου Erik Sjöqvist. Κατά τις ανασκαφές ανακαλύφθηκαν περίπου 2.000 τερακότινα αγαλματίδια, τα οποία βρίσκονταν ακόμη στις αρχικές τους θέσεις, με τα πρόσωπά τους στραμμένα προς έναν βωμό και μια ιερή πέτρα.

Τα αγαλματίδια αυτά θεωρούνται προσφορές προς κάποιον θεό ή θεά. Παράλληλα όμως εκτιμάται ότι μπορεί να αναπαριστούν τους ίδιους τους συμμετέχοντες στη λατρεία, των οποίων η κοινωνική θέση αποτυπωνόταν μέσα από τη μορφή και το μέγεθος των αγαλμάτων.

Σχεδόν όλες οι μορφές απεικονίζουν άνδρες: από έναν υψηλόβαθμο ιερέα ή βασιλιά και ξένους επίτιμους επισκέπτες, μέχρι πολεμιστές διαφορετικών βαθμών, μουσικούς και άνδρες με μάσκες ταύρου. Όλες οι μορφές ήταν τοποθετημένες σε ημικύκλιο γύρω από τον βωμό.

Το μικρό αυτό αγροτικό ιερό της Αγίας Ειρήνης βρίσκεται στον κόλπο της Μόρφου, στη βόρεια ακτή της Κύπρου, ανάμεσα στις αρχαίες πόλεις Σόλοι και Λάπηθος. Ο χώρος χρησιμοποιήθηκε από περίπου το 1200 π.Χ. έως τον 1ο αιώνα π.Χ., αν και υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες εγκαταλείφθηκε. Πολύ αργότερα χτίστηκε στο σημείο μια μικρή εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Ειρήνη.

Η αρχαϊκή περίοδος (700–500 π.Χ.) ήταν η σημαντικότερη φάση του ιερού, όταν δημιουργήθηκαν οι περισσότερες από τις περίπου 2.000 τερακότινες μορφές. Το ιερό πιθανότατα ανήκε στην πόλη των Σόλων και σηματοδοτούσε το βορειοανατολικό σύνορο του βασιλείου.

Το 1931 περίπου τα μισά από τα ευρήματα μεταφέρθηκαν στη Σουηδία με άδεια της βρετανικής αποικιακής διοίκησης της Κύπρου. Σήμερα σχεδόν όλα αυτά τα αγαλματίδια εκτίθενται στο Μεσογειακό Μουσείο της Στοκχόλμης, ενώ το υπόλοιπο μέρος της συλλογής βρίσκεται στο Κυπριακό Μουσείο στη Λευκωσία.

Συντακτική ομάδα 

Inga kommentarer:

Skicka en kommentar