Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Νορβηγίας αποκαλύπτει: Ήταν ο Οδυσσέας και ο Όντιν το ίδιο πρόσωπο;

Με αφορμή ένα ειδικό αφιέρωμα και δημοσίευση από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Νορβηγίας (Nasjonalbiblioteket), έρχεται ξανά στην επιφάνεια ένα από τα πιο παράδοξα ερωτήματα της ιστοριογραφίας: Είναι δυνατόν ο Οδυσσέας, ο πολυμήχανος βασιλιάς της Ιθάκης, και ο Όντιν, ο παντοδύναμος πατέρας των θεών της Νορδικής μυθολογίας, να αποτελούν το ίδιο ιστορικό ή μυθολογικό πρόσωπο; Την τολμηρή αυτή θεωρία διατύπωσε επίσημα ο Νορβηγός ιστορικός Jonas Ramus στις αρχές του 18ου αιώνα.

Η Θεωρία του Jonas Ramus (1702)

Το 1702, ο Νορβηγός ιστορικός και ιερέας Jonas Ramus εξέδωσε το βιβλίο με τον λατινικό τίτλο «Ulysses et Otinus Unus & Idem» (Οδυσσέας και Όντιν: Ένας και ο Αυτός). Στο έργο αυτό υποστήριξε ανοιχτά ότι ο Οδυσσέας της ελληνικής μυθολογίας και ο Όντιν των βόρειων παραδόσεων δεν ήταν άλλοι από την ίδια ιστορική προσωπικότητα.

Ο Ramus άντλησε την κύρια έμπνευσή του από τα κείμενα και τις σάγκες του σπουδαίου Ισλανδού ιστορικού Snorri Sturluson.

Από την Τροία στον Παγωμένο Βορρά

Στα έργα του, ο Snorri Sturluson είχε καταγράψει μια ευημεριστική ερμηνεία των νορδικών θεών: υποστήριζε ότι ο Όντιν δεν ήταν αρχικά θεός, αλλά ένας θνητός ηγεμόνας και πολεμάρχος που καταγόταν από την Τροία και μετανάστευσε προς τον Βορρά.

Βασιζόμενος σε αυτή την αναφορά, ο Ramus υπέθεσε ότι ο Όντιν έπρεπε να κατάγεται από τη βασιλική γέννα της Τροίας — συνδέοντάς τον άμεσα με τα γεγονότα του Τρωικού Πολέμου και τον Οδυσσέα, τον κεντρικό ήρωα της Ομήρου Οδύσσειας.

Η Χάρυβδη στη Νορβηγία και το ταξίδι στο Lofoten

Η πιο εντυπωσιακή πτυχή της θεωρίας του Ramus ήταν η γεωγραφική της επανερμηνεία:

• Η Χάρυβδη και το Moskstraumen: Ο Ramus ισχυρίστηκε ότι η μυθική ρουφήχτρα Χάρυβδη ταυτίζεται με το περίφημο ισχυρό θαλάσσιο ρεύμα Moskstraumen στο αρχιπέλαγος Lofoten της βόρειας Νορβηγίας.
• Αποβίβαση στο Lofoten: Υποστήριξε ότι ο Οδυσσέας έφτασε μέχρι τις ακτές του Lofoten κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του.
• Το Τοπίο της Οδύσσειας: Θεωρούσε ότι οι περιγραφές των τοπίων, των ακτών και των φυσικών φαινομένων στην Ομήρου Οδύσσεια παρουσιάζουν αξιοσημείωτες ομοιότητες με την άγρια φύση της Βόρειας Νορβηγίας.

Η Αποτίμηση της Θεωρίας & Το Σπάνιο Έκθεμα

Παρά την πρωτοτυπία και τη γοητεία της, η θεωρία του Jonas Ramus δεν βρήκε ποτέ υποστήριξη, ούτε από τους συγχρόνους του ιστορικούς ούτε από μεταγενέστερους ερευνητές. Το ιστορικό πηγολόγημα στο οποίο βασίστηκε θεωρείται εξαιρετικά ασθενές, φτωχό και προϊόν έντονης φαντασίας.

Παρόλα αυτά, όπως αναδεικνύει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Νορβηγίας, το σπάνιο αυτό πρωτότυπο βιβλίο του 1702 φυλάσσεται και εκτίθεται σήμερα στο Τμήμα Χαρτών (Kartsenteret) της Εθνικής Βιβλιοθήκης (Nasjonalbiblioteket) στο Όσλο.

Συντακτική ομάδα