Σε γράμμα που έστειλε στις 13 Σεπτεμβρίου 1751, ο Σουηδός φυσιοδίφης Fredrik Hasselquist, μαθητής του μεγάλου βοτανολόγου Carl von Linné, καταγράφει εντυπώσεις και παρατηρήσεις από το ταξίδι του στην Παλαιστίνη.
Ανάμεσα στα θέματα που τον απασχόλησαν ήταν και η αναζήτηση ιχνών από τους περίφημους κήπους και αμπελώνες του βασιλιά Σολομώντα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στο Εν-Γεδδί, όπου, σύμφωνα με την ερμηνεία του, είχαν φυτευτεί αμπέλια προερχόμενα από την Κύπρο.
Σμύρνη, 13 Σεπτεμβρίου 1751
Σύντομα θα έχω την τιμή να σας αποστείλω μια σειρά παρατηρήσεων που έκανα σχετικά με τη βιβλική φυσική ιστορία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μου στην Παλαιστίνη.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρθηκα να ερευνήσω εάν είχαν απομείνει κάποια κατάλοιπα από όλα εκείνα τα έργα που πραγματοποίησε ο μεγάλος βασιλιάς ΣΟΛΟΜΩΝ, κυρίως στον φυτικό κόσμο· εάν μπορούσε κανείς να διακρίνει ίχνη από τους αμπελώνες που είχε δημιουργήσει ή από τους κήπους που είχε φυτέψει και για τους οποίους ο ίδιος μιλά στα γραπτά του.
Το να αναζητήσει κανείς, όμως, στοιχεία για τη βοτανική γνώση που κατείχε αυτός ο βασιλιάς, θεωρώ ότι είναι περίπου το ίδιο με το να αναζητά τη θέση όπου κάποτε στεκόταν ο Πύργος της Βαβέλ.
Παρόλα αυτά, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο ΣΟΛΟΜΩΝ, αν λάβουμε υπόψη την εποχή στην οποία έζησε και το έθνος στο οποίο βασίλευσε, διέθετε μεγάλη —και ασφαλώς μεγαλύτερη από οποιονδήποτε άλλον της εποχής του— γνώση της φυσικής ιστορίας.
Αφήνοντας όμως στην άκρη τη βοτανική του Σολομώντα και επιστρέφοντας στις φυτεύσεις του, σήμερα δεν έχει απομείνει ούτε το παραμικρό ίχνος από αυτές.
Μπορεί κανείς μόνο, μέσα από σχετικά ασφαλείς ενδείξεις, να αποκτήσει κάποια γνώση για τις τοποθεσίες όπου βρίσκονταν ορισμένοι από τους κήπους αναψυχής του.
Έτσι, εντόπισα τη θέση του αμπελώνα του στο Εν-Γεδδί, όπου είχε φυτέψει αμπέλια από την Κύπρο και με τα οποία παρομοιάζει την αγαπημένη του στο Άσμα Ασμάτων, κεφάλαιο 1, στίχος 14.
Εκεί υπάρχουν ακόμη και σήμερα αμπελώνες, τους οποίους καλλιεργούν οι Άραβες και το κρασί τους το πωλούν στους χριστιανούς. Δεν παράγουν πλέον, όμως, κυπριακό κρασί, καθώς χωρίς αμφιβολία έχουν μεταβληθεί με την πάροδο τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος.
Δεν θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο για τον ΣΟΛΟΜΩΝΤΑ να προμηθευτεί κλήματα από την Κύπρο για να τα φυτέψει.
Αλλά από πού προμηθεύτηκε τα αμπέλια του Ρήνου που φύτεψε κοντά στη Χεβρώνα, τα οποία εξακολουθούν να αναπτύσσονται εκεί μέχρι σήμερα και παράγουν κρασί τόσο όμοιο με το κρασί του Ρήνου της Ευρώπης;
Εγώ και όλοι οι Ευρωπαίοι που έχουμε φτάσει στην Ιερουσαλήμ το έχουμε πιει ως κρασί του Ρήνου στους Λατίνους μοναχούς, οι οποίοι αγοράζουν τη μικρή ποσότητα που παράγεται κάθε χρόνο στη Χεβρώνα.
Το ίδιο είδος κρασιού δεν απαντάται σε κανένα άλλο μέρος της Ανατολής, ούτε στο Αρχιπέλαγος.
Άραγε αυτή η ποικιλία σταφυλιού υπήρχε αυτοφυής στην Γη της Επαγγελίας και μεταφέρθηκε από τον ΣΟΛΟΜΩΝΤΑ στις φυτείες του;
Και μήπως οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να είχαν πάρει από εδώ τα πρώτα κλήματα που φυτεύτηκαν στις όχθες του Ρήνου;
Αυτό θα ήταν πιθανότερο από το να είχε ο Σολομώντας φέρει τα κλήματα από την Ευρώπη.
Είναι βέβαια επίσης πιθανό οι δύο ποικιλίες να έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά, ενώ η καταγωγή τους να είναι διαφορετική.
Συντακτική ομάδα
