Σουηδική εφημερίδα 1990: Όταν το Nissi Beach ήταν η «πρωτεύουσα» του φλερτ στην Κύπρο

Στις 14 Ιουλίου 1990, η σουηδική εφημερίδα Idag δημοσίευσε ένα εκτενές αφιέρωμα στην Κύπρο, περιγράφοντας το Nissi Beach της Αγίας Νάπας ως το απόλυτο σημείο γνωριμιών και καλοκαιρινού φλερτ. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι χιλιάδες Σκανδιναβοί επισκέπτες δεν πήγαιναν εκεί μόνο για τα κρυστάλλινα νερά και τον ήλιο, αλλά και για να γνωρίσουν νέους ανθρώπους, χαρακτηρίζοντας την παραλία ως την «πρωτεύουσα» του φλερτ στο νησί. Δείτε πώς παρουσίαζε η σουηδική εφημερίδα την Αγία Νάπα πριν από 36 χρόνια.

Το φλερτ κυριαρχεί-Idag 1990-07-14

Στην παραλία Nissi Beach δεν πηγαίνει κανείς μόνο για να κάνει ηλιοθεραπεία ή μπάνιο, αλλά και για να δει και να τον δουν. Ίσως η μέρα να καταλήξει με νέα παρέα για το βράδυ.

Οι άνθρωποι είναι στριμωγμένοι σαν σαρδέλες, οι ξαπλώστρες έχουν εξαντληθεί εδώ και ώρα, το ίδιο και οι ομπρέλες. Ιδιαίτερα τα Σαββατοκύριακα η πολυκοσμία είναι απίστευτη. Αν κάποιος είναι τυχερός, θα βρει μια μικρή θέση για να απλώσει την πετσέτα του, αλλά πρέπει να παρακολουθεί συνεχώς πότε μετακινείται ο διπλανός, καθώς ο ήλιος αλλάζει θέση.

Παρ' όλα αυτά, μια μέρα στο Nissi Beach μπορεί να είναι πραγματικά απολαυστική. Ακόμη κι αν δεν ενδιαφέρεται κανείς για ερωτικές γνωριμίες στην παραλία, υπάρχει άφθονη... ψυχαγωγία παρατηρώντας όσους βρίσκονται εκεί γι' αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Κανείς δεν δείχνει ψεύτικη συστολή – όλα γίνονται άμεσα και χωρίς περιστροφές.

Οι κυανόκρανοι έχουν μεγάλη επιτυχία

Οι πιο επιτυχημένοι στο φλερτ είναι αναμφίβολα οι στρατιώτες του ΟΗΕ. Με το ποτό που έχουν μαζί τους έχουν πολλές πιθανότητες να πετύχουν στις προσεγγίσεις τους ή τουλάχιστον να τύχουν φιλικής ανταπόκρισης. Οι κυανόκρανοι έχουν πάντα μεγάλη πέραση.

Το γεγονός ότι το Nissi Beach, δύο χιλιόμετρα δυτικά της Αγίας Νάπας, είναι μία από τις θερμότερες παραλίες της Κύπρου και διαθέτει κρυστάλλινα νερά, φαίνεται πως δεν είναι αυτό που απασχολεί τους περισσότερους. Εδώ μάλλον... δροσίζονται τα πάθη. Επομένως, το Nissi Beach δεν είναι το κατάλληλο μέρος για όσους αναζητούν απόλυτη ηρεμία και απομόνωση.

Με ποδήλατο ή μοτοσικλέτα

Όσοι θέλουν περισσότερη ησυχία μπορούν να συνεχίσουν λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα προς την παραλία Μακρόνησος. Αλλά ούτε εκεί υπάρχει εγγύηση για απόλυτη γαλήνη. Η New Golden Beach, πριν από το Nissi Beach, θεωρείται αρκετά πιο ήρεμη.

Για αυτές τις παραλίες ο πιο πρακτικός τρόπος μετακίνησης είναι με ενοικιαζόμενο ποδήλατο ή μοτοσικλέτα, που υπάρχουν παντού. Στις παραλίες του Fig Tree Bay, βόρεια της Αγίας Νάπας, προτιμάται το αυτοκίνητο, αλλά ούτε εκεί πρέπει να περιμένει κανείς απομόνωση.

Γύρω από το Κάβο Γκρέκο υπάρχουν μικροί ήσυχοι κολπίσκοι όπου μπορεί κανείς να απολαύσει λίγη ιδιωτικότητα.

Για πραγματική απομόνωση πρέπει να ταξιδέψει στη βορειοδυτική Κύπρο, στην περιοχή του Ακάμα. Από την Αγία Νάπα η διαδρομή διαρκεί τρεις έως τέσσερις ώρες. Βόρεια της Πόλης Χρυσοχούς υπάρχουν εξαιρετικές παραλίες και ακόμη πιο δυτικά βρίσκονται τα Λουτρά της Αφροδίτης, όπου, σύμφωνα με τον θρύλο, λουζόταν η θεά.

Παραλίες με άμμο και βότσαλο

Στη Λάρνακα η παραλία βρίσκεται μέσα στην πόλη και συνεχίζεται κατά μήκος του κόλπου της Λάρνακας. Στη Λεμεσό υπάρχουν μικρότερες αμμώδεις και βοτσαλωτές παραλίες στην ξενοδοχειακή ζώνη, καθώς και η παραλία Δασούδι (άμμος και βότσαλο) και η Venus Beach (βράχια και άμμος).

Σημείωση: Η ενοικίαση ξαπλώστρας και ομπρέλας κοστίζει μία κυπριακή λίρα την ημέρα. Σε πολλές παραλίες υπάρχουν επίσης δυνατότητες για διάφορα θαλάσσια σπορ, από αλεξίπτωτο θαλάσσης μέχρι θαλάσσιο σκι και ιστιοσανίδα.

Κείμενο: Ninni Jonzon
Φωτογραφίες: Bengt Dobrin

Συντακτική ομάδα 

Ο επικεφαλής της Fritidsresor για τον βομβαρδισμό της Αμμοχώστου: «Καθαρός τρομοκρατικός βομβαρδισμός»

Συνεχίζοντας την έρευνά μας για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο μέσα από τις μαρτυρίες και τα δημοσιεύματα του σουηδικού Τύπου, παρουσιάζουμε σήμερα ρεπορτάζ της εφημερίδας Expressen. Το άρθρο καταγράφει τις δραματικές εμπειρίες Σουηδών τουριστών στην Αμμόχωστο, τον βομβαρδισμό των ξενοδοχείων, την εκκένωση 825 Σουηδών προς τη βρετανική βάση Δεκέλειας και μαρτυρίες αυτοπτών που χαρακτήρισαν την επίθεση ως «καθαρό τρομοκρατικό βομβαρδισμό». Το δημοσίευμα κυκλοφόρησε στις 23 Ιουλίου 1974, τρεις ημέρες μετά την έναρξη της τουρκικής εισβολής

Σουηδοί εγκλωβισμένοι υπό βροχή βομβών στην Αμμόχωστο

ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΒΑΣΗ ΔΕΚΕΛΕΙΑΣ, Κύπρος (Expressen). ΛΑΡΣ ΓΚ. ΧΟΛΜΣΤΡΕΜ

ΚΥΠΡΟΣ

Μια ομάδα Σουηδών τουριστών παραμένει ακόμη στην Αμμόχωστο, όπου τα τουριστικά ξενοδοχεία βομβαρδίστηκαν χθες.

Πληροφορίες που έφτασαν στην Expressen στο Λονδίνο αναφέρουν ότι περίπου 50 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των επιθέσεων.

Εκπρόσωπος της βρετανικής βάσης δεν μπόρεσε να διευκρινίσει πόσοι Σουηδοί παρέμεναν ακόμη στην πόλη.

Ενώ οι Σουηδοί τουρίστες εκκενώνονταν χθες από την Αμμόχωστο, τουρκικά βομβαρδιστικά εξαπέλυσαν επίθεση διάρκειας τριών ωρών εναντίον της πόλης, εκτοξεύοντας ρουκέτες.

Τρία ξενοδοχεία, τα οποία είχαν μόλις εκκενωθεί από Σουηδούς τουρίστες, μετατράπηκαν σε ερείπια. Οι Σουηδοί, καθώς επιβιβάζονταν στα οχήματα που θα τους μετέφεραν με ασφάλεια στη βρετανική βάση, είδαν τις τουρκικές βόμβες να πλήττουν το ξενοδοχείο Salaminia Tower.

Ο Μάγκνους Λιντέν, επικεφαλής της Fritidsresor, ήταν ένας από τους αυτόπτες μάρτυρες. Όπως δήλωσε:

— Το εκτιμώ ως καθαρό τρομοκρατικό βομβαρδισμό.

Παραμένει άγνωστο πότε οι 825 Σουηδοί που έχουν εκκενωθεί στη βάση της Δεκέλειας θα μπορέσουν να επιστρέψουν αεροπορικώς στη Σουηδία. Τα σουηδικά μεταγωγικά αεροσκάφη Hercules, τα οποία θα μετέφεραν τους Σουηδούς στο Κάιρο, δεν μπορούν να προσγειωθούν όσο το μικρό αεροδρόμιο της βάσης χρησιμοποιείται για την αερογέφυρα προς την Αγγλία.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι πρώτοι Σουηδοί ενδέχεται να φτάσουν στο αεροδρόμιο Arlanda το νωρίτερο το πρωί της Τετάρτης.

Η πλειονότητα των 825 Σουηδών τουριστών, που μεταφέρθηκαν χθες από την Αμμόχωστο στη βρετανική βάση της Δεκέλειας, πέρασε τη νύχτα σε υπαίθριους χώρους. Κανείς σχεδόν δεν κατάφερε να κοιμηθεί, καθώς επικρατούσε έντονη αμμοθύελλα.

Η βρετανική βάση δεν διαθέτει αρκετές σκηνές, κουβέρτες, τρόφιμα ή νερό για όλους τους εκκενωμένους.

Αυτό μετέδωσε ο ανταποκριτής της Σουηδικής Ραδιοφωνίας, Λαρς Όντα Μπόργκλιντ, σε ανταπόκριση από το Παρίσι, όπου κατάφερε να φτάσει σήμερα το πρωί.

Οι τουρίστες είναι εξαντλημένοι, όμως το ηθικό τους παραμένει καλό. Όλοι δηλώνουν ευγνώμονες που κατάφεραν να σωθούν χωρίς να τραυματιστούν.

Πολλοί από τους Σουηδούς τουρίστες έγιναν αυτόπτες μάρτυρες του βομβαρδισμού του ξενοδοχείου Salaminia Tower στην Αμμόχωστο χθες. Σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου 50 άνθρωποι σκοτώθηκαν, αρκετοί από αυτούς Βρετανοί τουρίστες.

Οι Σουηδοί τουρίστες βρίσκονταν μόλις 500 μέτρα από το ξενοδοχείο όταν σημειώθηκε η επίθεση. Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα φορτηγά στα οποία επέβαιναν και να αναζητήσουν καταφύγιο μέχρι να ολοκληρωθεί ο βομβαρδισμός.

Όλοι οι Σκανδιναβοί τουρίστες γλίτωσαν, ευτυχώς, χωρίς τραυματισμούς. Ωστόσο, τα φορτηγά με τα οποία μεταφέρονταν είχαν δεχθεί χτυπήματα από αρκετές εξοστρακισμένες σφαίρες και θραύσματα.

Όπως αναφέρει ο ανταποκριτής της Expressen, Λαρς Γκ. Χόλμστρεμ, οι Σουηδοί τουρίστες έζησαν από κοντά μία από τις πιο δραματικές στιγμές της τουρκικής επίθεσης κατά της Αμμοχώστου, βλέποντας το ξενοδοχείο να βομβαρδίζεται ενώ βρίσκονταν σε ελάχιστη απόσταση από το σημείο.

Συντακτική ομάδα 

1974: Η Τουρκία καταδίκαζε δημοσιογράφους σε 36 χρόνια φυλάκισης για «κομμουνιστική προπαγάνδα»

Η φυλάκιση δημοσιογράφων στην Τουρκία δεν αποτελεί φαινόμενο των τελευταίων ετών. Ήδη από τις 22 Σεπτεμβρίου 1974, η σουηδική εφημερίδα Aftonbladet δημοσίευε άρθρο με τίτλο «Δημοσιογράφος στην Τουρκία καταδικάστηκε σε 36 χρόνια», περιγράφοντας την καταδίκη του εκδότη και του αρχισυντάκτη του κομμουνιστικού περιοδικού Gnistan (Kıvılcım) σε συνολικά 36 χρόνια φυλάκισης για τις πολιτικές τους απόψεις. Σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, η ελευθερία του Τύπου εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα στην Τουρκία, με διεθνείς οργανώσεις να καταγγέλλουν επανειλημμένα διώξεις και φυλακίσεις δημοσιογράφων. 

Δημοσιογράφος στην Τουρκία καταδικάστηκε σε 36 χρόνια! 

Aftonbladet -09-22

Ο πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ έχει δηλώσει ότι θέλει να μετατρέψει την Τουρκία σε μια χώρα όπου κανείς δεν θα τιμωρείται για τις απόψεις που δημοσιεύει σε μια εφημερίδα.

Τώρα έχει την ευκαιρία να αποδείξει ότι εφαρμόζει και στην πράξη αυτό το σύνθημα.

Ο εκδότης και ο αρχισυντάκτης ενός μικρού αριστερού περιοδικού καταδικάστηκαν και οι δύο σε 36 χρόνια φυλάκισης από δικαστήριο κρατικής ασφάλειας στην Κωνσταντινούπολη. Μια παρέμβαση του Ετζεβίτ θα μπορούσε να τους σώσει από αυτή την παράξενη ποινή, μία από τις αυστηρότερες που έχουν επιβληθεί ποτέ για πολιτικά αδικήματα στην Τουρκία.

Η δίωξη εναντίον του αριστερού περιοδικού «Gnistan» («Σπίθα» στα τουρκικά) ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, όταν η Τουρκία κυβερνιόταν από τους στρατιωτικούς, οι οποίοι είχαν εξαπολύσει σκληρό κυνηγητό εναντίον κάθε αριστερής δύναμης και τα δικαστήρια επέβαλλαν υπερβολικές ποινές.

Η δίκη του εκδότη Demir Kucukaydin και του αρχισυντάκτη Dundar Erenler συνεχίστηκε ακόμη και μετά το κλείσιμο του περιοδικού πριν από τρία χρόνια.

Καταδικάστηκαν βάσει νόμου που απαγορεύει κάθε κομμουνιστική δραστηριότητα, με την κατηγορία της κομμουνιστικής προπαγάνδας.

Ο πρωθυπουργός Ετζεβίτ, που επιθυμεί να χαρακτηρίζεται σοσιαλδημοκράτης, κατάφερε να εξασφαλίσει την αποφυλάκιση των «κρατουμένων συνείδησης» της Τουρκίας μέσω ενός νόμου αμνηστίας, τον οποίο πέρασε παρά τις έντονες αντιδράσεις και τις προσπάθειες παρεμπόδισης από το Ανώτατο Δικαστήριο και τις δεξιές δυνάμεις του κυβερνητικού συνασπισμού. Ωστόσο, η αμνηστία δεν κάλυπτε όσους είχαν συμμετάσχει σε αντάρτικη δράση εναντίον της κυβέρνησης.

Η μοναδική δυνατότητα να αποτραπεί η φυλάκιση των δύο δημοσιογράφων είναι μια αποφασιστική παρέμβαση του ίδιου του Ετζεβίτ, ώστε ο πρόεδρος της χώρας να τους απονείμει χάρη. Αυτό όμως προϋποθέτει ότι ο Ετζεβίτ θα παραμείνει στην εξουσία. Στην παρούσα φάση είναι απλώς εντολοδόχος για τον σχηματισμό κυβέρνησης, αφού ο προηγούμενος κυβερνητικός συνασπισμός έχει καταρρεύσει.

Aftonbladet 1974-09-22

Συντακτική ομάδα 

Σουηδός δημοσιογράφος ανακαλύπτει τη γοητεία της κυπριακής υπαίθρου το 1982

 

Στις 9 Ιανουαρίου 1982, η σουηδική εφημερίδα Arbetet δημοσίευσε ένα εκτενές οδοιπορικό για την κυπριακή γεωργία και την καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο. Μέσα από τις προσωπικές εμπειρίες του δημοσιογράφου Sven Hintze, οι Σουηδοί αναγνώστες γνώρισαν τις ιδιαίτερες συνθήκες καλλιέργειας στο νησί, τη διαχείριση των πολύτιμων υδάτινων πόρων, τις καλλιέργειες εσπεριδοειδών, αλλά και μια ξεχωριστή πτυχή της κυπριακής παράδοσης: τη χρήση παλιών γεωργικών εργαλείων ως διακοσμητικών στοιχείων στους κήπους των σπιτιών. Ένα δημοσίευμα που αποτυπώνει την εικόνα της Κύπρου στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και τη γοητεία που ασκούσε στους Σκανδιναβούς επισκέπτες.

Arbetet- 1982-01-09

Εδώ το άροτρο γίνεται ένα ξεχωριστό στολίδι του κήπου

Του Sven Hintze

Γνωρίζατε γιατί σχεδόν όλα τα λεμόνια που πωλούνται στη Σουηδία έχουν περίπου το ίδιο μέγεθος; Την απάντηση, μεταξύ άλλων, την έμαθα όταν επισκέφθηκα για πρώτη φορά την Κύπρο, το φθινόπωρο και την άνοιξη του 1981. Εντυπωσιάστηκα επίσης από τη διαφορετική αντίληψη των Κυπρίων για την κηποτεχνία. Ήταν ένα ταξίδι που μου άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις.

Το βόρειο τμήμα του νησιού είναι πιο εύφορο, ενώ η νότια πλευρά είναι σε αρκετά σημεία σχεδόν έρημος. Παρ’ όλα αυτά καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες για την καλλιέργεια ακόμη και αυτών των περιοχών.

Χάρη στο ήπιο κλίμα, η καλλιέργεια είναι δυνατή όλον τον χρόνο, ενώ πολλές καλλιέργειες δίνουν περισσότερες από μία σοδειές ετησίως. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως συμβαίνει γενικά στις περιοχές αυτές, είναι το νερό.

Παλαιότερα η άντληση του νερού γινόταν με γαϊδουροκίνητους μηχανισμούς, όπως παλαιότερα στη Σουηδία χρησιμοποιούνταν άλογα για την κίνηση αλωνομηχανών και άλλων γεωργικών εργαλείων. Οι μηχανισμοί αυτοί όμως έφταναν σε βάθος μόλις περίπου πέντε μέτρων.

Αργότερα χρησιμοποιήθηκαν ανεμόμυλοι, οι οποίοι εξακολουθούν να υπάρχουν σε πολλά σημεία της Κύπρου και σε ορισμένες περιπτώσεις λειτουργούν ακόμη. Ωστόσο ούτε αυτοί μπορούσαν να αντλήσουν νερό από μεγάλα βάθη, καθώς έφταναν περίπου τα 15 μέτρα. Σήμερα το νερό βρίσκεται συχνά πολύ βαθύτερα και χρησιμοποιούνται βενζινοκίνητες ή ηλεκτρικές αντλίες που μπορούν να αντλήσουν νερό ακόμη και από βάθος 60 μέτρων.

Η άντληση από τόσο μεγάλο βάθος όμως εγκυμονεί κινδύνους. Αν αντληθεί περισσότερο νερό από όσο μπορεί να αναπληρώσει ο υδροφόρος ορίζοντας, εισχωρεί θαλασσινό νερό και το νερό γίνεται αλμυρό. Πρόκειται για πρόβλημα που παρατηρείται και στις ακτές της Σκάνιας.

Στην Κύπρο, όλα τα υπόγεια νερά ανήκουν στο κράτος και απαιτείται άδεια για την άντλησή τους για σκοπούς άρδευσης. Παρόμοιες ρυθμίσεις ισχύουν και στη Σουηδία όταν πρόκειται για μεγάλες ποσότητες νερού.

Καλλιέργεια εσπεριδοειδών

Κατά την επίσκεψή μου είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ έναν πορτοκαλεώνα ηλικίας περίπου 30 ετών. Ήταν εμφανές ότι η φυτεία ήταν παλιά. Διάφορα είδη εσπεριδοειδών – λεμονιές, μανταρινιές, πορτοκαλιές και γκρέιπφρουτ – ήταν φυτεμένα μαζί, ενώ τα δέντρα είχαν μεγαλώσει τόσο ώστε τα κλαδιά τους ενώνονταν μεταξύ τους.

Δεν υπήρχαν διάδρομοι, με αποτέλεσμα ολόκληρη η παραγωγή να μεταφέρεται με τα χέρια, κάτι ιδιαίτερα κοπιαστικό. Μια τέτοια φυτεία μπορεί να παραμείνει παραγωγική για περίπου 50 χρόνια, ενώ στη Σουηδία ένας οπωρώνας συνήθως δεν ξεπερνά τα 20–25 χρόνια.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι τα λεμόνια δεν συλλέγονται ανάλογα με το πόσο ώριμα είναι, αλλά με βάση το μέγεθός τους. Αυτός είναι και ο λόγος που σχεδόν όλα τα λεμόνια που φτάνουν στην αγορά έχουν παρόμοιο μέγεθος.

Επίσης, όλοι οι ψεκασμοί γίνονταν με ψεκαστήρες πλάτης, γεγονός που απαιτούσε πολλή χειρωνακτική εργασία. Η άρδευση γινόταν με χαμηλούς εκτοξευτήρες νερού, οι οποίοι βρίσκονταν λίγα εκατοστά πάνω από το έδαφος και τότε θεωρούνταν η πιο σύγχρονη μέθοδος στην Κύπρο.

Ο συγγραφέας σημειώνει πάντως ότι η στάγδην άρδευση θα ήταν αποτελεσματικότερη, καθώς με τους εκτοξευτήρες χάνονται μεγάλες ποσότητες νερού λόγω εξάτμισης, ιδιαίτερα σε ζεστές και ηλιόλουστες ημέρες.

Η κυπριακή κηποτεχνία

Οι Κύπριοι αγαπούν ιδιαίτερα τους κήπους και συνηθίζουν να περιβάλλουν τα σπίτια τους με μικρούς, περιποιημένους χώρους πρασίνου. Εκεί συναντά κανείς συχνά φυτά που στη Σουηδία θεωρούνται φυτά εσωτερικού χώρου, όπως γεράνια, ιβίσκους και αμαρυλλίδες.

Εκείνο όμως που τραβά περισσότερο την προσοχή είναι η ιδιαίτερη διακόσμηση των κήπων. Σε πολλούς βλέπει κανείς παλιά γεωργικά εργαλεία, άροτρα και άλλον αγροτικό εξοπλισμό να χρησιμοποιούνται ως διακοσμητικά στοιχεία. Ιδιαίτερα δημοφιλείς φαίνεται να είναι και οι παλιοί τροχοί από τους μηχανισμούς άντλησης νερού με γαϊδούρια.

Όπως παρατηρεί ο συγγραφέας, αυτό ίσως να μην είναι πιο παράξενο από τους διακοσμητικούς ανεμόμυλους ή τις τσιμεντένιες χήνες που συναντά κανείς συχνά στους σουηδικούς κήπους.

Νέα φυτά γλάστρας

Όταν ταξιδεύει κανείς, δύσκολα σταματά να παρατηρεί νέα φυτά. Ο συγγραφέας αναφέρει ότι λίγα χρόνια νωρίτερα είχε επισκεφθεί το Ισραήλ, απ’ όπου πίστευε ότι ίσως θα διαδοθεί ένα νέο φυτό εσωτερικού χώρου με την ονομασία «Hjärtreva». Στην Κύπρο, όμως, την προσοχή του τράβηξε ένα διαφορετικό φυτό, το οποίο εικονιζόταν στη φωτογραφία που συνόδευε το άρθρο (φωτο άρθρου). Όπως καταλήγει χαρακτηριστικά: «Ο χρόνος θα δείξει αν θα γνωρίσει επιτυχία».

Συντακτική ομάδα 

1833 – Charles af Heidenstam:"Grekland, en skiljemur mellan civilisation och barbari, blir nyckeln till handeln i Orienten"

I början av 1830-talet beskrev Sveriges och Norges generalkonsul i Grekland, Charles af Heidenstam, hur det nybildade grekiska kungariket utvecklades till ett växande handelscentrum. I rapporten till Kommerskollegium lyfte han fram de möjligheter som Grekland erbjöd för svensk handel och sjöfart. 

Göteborgs handelstidning 1833-10-09

Efter att stadens samtliga handelsmän hade uppmanats att sammanträda i Handelssocieteten den 11 oktober för att ta del av en rapport från Sveriges och Norges generalkonsul i Grekland, Charles af Heidenstam, vilken överlämnats till Kungl. Maj:t och Rikets Kommerskollegium och innehöll förslag om hur den svenska handelns intressen kunde främjas inom Grekland, torde några utdrag ur denna rapport inte vara ovälkomna för dem som i förväg önskar närmare kännedom om ämnet.

Herr Heidenstam börjar:

"Sedan fem månader har det lugn som Konungariket Grekland åtnjuter, hoppet om dess varaktighet och den bevakning som upprätthålls för att förebygga sjöröveri, avsevärt ökat handeln i alla grekiska hamnar. Handeln på Syra har särskilt vuxit på ett sätt som bådar en lycklig framtid, och befolkningen i denna stad har ökat till 2 000 invånare, vilka befinner sig i ett mycket gott läge. Antalet fartyg som från januari månad till slutet av maj lossat sina laster visar bäst öns växande handel. De var 17 engelska, lastade med järn och bomullsvaror, 24 österrikiska med spik och plankor, 12 franska med kläde, socker, bly och järnvaror, 22 genuesiska med torkad fisk, socker, kaffe och möbler, 33 grekiska med spannmål, plankor och bjälkar, två holländska med ost, linnetyger, bläck och genever samt fyra amerikanska med bomullstyger, socker, te med mera.

Å andra sidan tycks handeln i Smyrna minska för varje dag. Flera europeiska handelsmän bosatta i Turkiet har, sedan de först tillskrivit julihändelserna, de belgiska händelserna och det egyptiska kriget den rådande handelskrisen, slutligen insett att ingen av dessa orsaker varit den verkliga, och söker nu, då de inte längre kan bygga något välgrundat hopp om framtiden i Smyrna, etablera sig i Grekland.

Efter att ha talat om Mehmed Alis avsikt att införa sitt monopolsystem i de tre erövrade provinserna i Syrien och om Englands ökade avsättning av fabriksvaror till följd av traktater, fortsätter författaren:

'Om man till dessa skäl lägger den frihet som råder i Grekland, den personliga säkerheten samt inrättandet av frihamn och transit, ska man lätt inse att detta land, en skiljemur mellan civilisation och barbari, inom kort kommer att bli nyckeln till handeln i Orienten.'

Herr Heidenstam antyder vidare att den svenska och norska handeln förlorat mycket genom att inte redan ett år tidigare ha tagit till vara det gynnsamma tillfället att inleda direkta affärer med Grekland. I så fall skulle våra produkter ha fått ett bestående företräde framför andra länders. Men nu är allt förändrat. Den snabbhet med vilken handeln har spridit sina rötter har gjort att närmare belägna länder redan har tagit fördelarna. Av de 22 handelshus som nu är etablerade på Syra finns inte ett enda som saknar korrespondenter i England, Frankrike och länderna vid Adriatiska havet.

Jag vill som bevis för detta anföra ett exempel. För åtta månader sedan hade det varit omöjligt att placera en växel på Syra eller Nauplion; den måste sändas till Smyrna. Nu däremot ville regeringen ta upp en miljon i Paris, och dessa växlar förhandlades på två dagar.

Vidare framhålls att, liksom i andra länder där handeln vuxit, har även på Syra uppstått en konkurrens som medför mindre vinster än tidigare. Därför finns det nu mindre anledning att förvänta sig att enskilda svenska handelsmän ska försöka etablera handel med Grekland, eftersom de lät den mer fördelaktiga tiden gå förbi.

Han föreslår därför, som det enda sättet att utvidga den svenska handeln till Levanten, att ett handelskompani bildas. Som stöd för detta hänvisar han till holländarna och försäkrar att ett av deras kompanier under fyra år aldrig lämnat mindre än femton procents avkastning, trots de betydande kostnaderna för dess etablering.

Han fortsätter:

'Jag känner till de invändningar som kan göras mot olägenheterna med sådana kompanier, men jag anser att Kommerskollegiet bör uppmärksammas på att de uppmuntringar som regeringen hittills använt för att främja svensk handelsverksamhet i Levanten kommer att vara bortkastade, om svenska och norska handelsmän inte ges de mest gynnsamma villkoren för att bedriva denna handel med framgång. Dessa villkor måste grundas på upprättandet av ett svenskt levantiskt kompani.

Genom tjugo aktieägare, som var och en satsar 10 000 franc, skulle ett tillräckligt kapital kunna skapas. Två väl insatta svenska affärsmän skulle sändas hit och upprätta ett handelshus på Syra. Detta handelshus skulle alltid ha ett lager av våra produkter, vilka skulle spridas i Grekland, Turkiet och Egypten efter behov.

Utöver den vinst detta skulle ge aktieägarna skulle det, genom sina handelsförbindelser, göra det möjligt att sysselsätta ett stort antal av våra fartyg genom att hänvisa dem till de hamnar där de säkert kunde få frakter. Det skulle stå i ständig förbindelse med alla svenska och norska konsuler, vilka skulle lämna upplysningar om handelsförhållandena inom sina distrikt och om de mest gynnsamma tidpunkterna för olika varor.

Det skulle också kunna välja returvaror från detta land till Frankrike, Italien och Sverige och därigenom återföra sitt kapital. Det skulle bedriva bankaffärer, en verksamhet som ännu är föga utvecklad här men som ändå är mycket lönsam.

Till alla dessa fördelar bör läggas dem som skulle tillfalla den svenska och norska handeln i allmänhet, vilken regeringen på alla sätt söker uppmuntra. Levantisk handel, när den bedrivs av enskilda handelsmän, kommer aldrig att ge stora resultat.

En ensam handelsman är alltför försiktig för att göra affärer i större omfattning. Han skickar små sändningar till personer som kanske visar alltför liten omsorg eller till någon föga erfaren skeppare, som till slut lämnar varorna efter sig och återvänder med felaktiga upplysningar. Dessa kommer sedan att ligga till grund för bedömningen av vår handel med Levanten.

Om däremot ett kompani upprättas kommer våra produkter att återfå det anseende de hade förr. Handelshuset på Syra skulle ta emot uppdrag från de svenska handelshusen och genom sitt inflytande förmå svenska och norska redare och producenter att sända sina laster dit. Där skulle de vara säkra på att få noggranna och opartiska upplysningar. Våra fartyg skulle få en skyddspunkt, en viloplats och en utgångspunkt, vilket skulle uppmuntra dem att åter besöka Levantens hamnar, där den svenska flaggan numera blivit så sällsynt att den, om man så får säga, inte längre inger det förtroende den en gång gjorde."

Ypervorioi

Ο Νικοκλής της Σαλαμίνας: Ο βασιλιάς της Κύπρου που υμνήθηκε από σουηδική εφημερίδα το 1772

Ο Νικοκλής ο Σαλαμίνιος, βασιλιάς της αρχαίας Σαλαμίνας της Κύπρου και γιος του Ευαγόρα Α΄, συγκαταλεγόταν στους ηγεμόνες που οι αρχαίοι συγγραφείς πρόβαλαν ως πρότυπα δικαιοσύνης και χρηστής διακυβέρνησης. Σε δημοσίευμα της σουηδικής εφημερίδας Hwad Nytt? Hwad Nytt? του 1772 παρουσιάζεται ως ένας μονάρχης που κυβέρνησε με σύνεση, σεβασμό προς τους υπηκόους του και αφοσίωση στο δημόσιο συμφέρον. Το κείμενο αποτελεί μια ενδιαφέρουσα μαρτυρία για το πώς η αρχαία ελληνική ιστορία της Κύπρου συνέχιζε να προσελκύει το ενδιαφέρον της Ευρώπης ακόμη και κατά τον 18ο αιώνα.

Για τον Νικοκλή, βασιλιά της Κύπρου - Hvad nytt 

Ο Νικοκλής, γιος του Ευαγόρα και βασιλιάς της Σαλαμίνας στην Κύπρο, είχε μπροστά του το λαμπρό παράδειγμα του πατέρα και προκατόχου του και προσπάθησε σοβαρά να ακολουθήσει τα βήματά του.

Όταν ανέβηκε στον θρόνο, βρήκε το βασιλικό ταμείο σχεδόν εξαντλημένο εξαιτίας των μεγάλων δαπανών που είχαν γίνει κατά τον Περσικό Πόλεμο. Άλλοι ηγεμόνες σε παρόμοια κατάσταση θα είχαν καταφύγει σε αυθαίρετα μέτρα. Ο Νικοκλής όμως είχε καλύτερες αρχές. Εξορίες, δημεύσεις περιουσιών και βαρείς φόροι δεν αναφέρθηκαν ποτέ στη διακυβέρνησή του. Η ασφάλεια των πολιτών ήταν το κύριο μέλημά του και η δικαιοσύνη η αγαπημένη του αρετή.

Σταδιακά απάλλαξε το κράτος από τα χρέη χωρίς να επιβαρύνει τον λαό με υπερβολικούς φόρους. Αντίθετα, περιόρισε τις δικές του περιττές δαπάνες και διαχειρίστηκε με σύνεση τα έσοδα του βασιλείου.

«Έχοντας τη βεβαιότητα», έλεγε, «ότι δεν αδίκησα ούτε τον πιο ταπεινό υπήκοό μου, έχω την ικανοποίηση να γνωρίζω ότι βοήθησα το κράτος και ευεργέτησα πολλούς».

Πίστευε ότι είχε κάθε δικαίωμα να εκφράζεται έτσι και ότι τα λόγια του θα διαδίδονταν ανάμεσα στους υπηκόους του.

Ο Νικοκλής διακρινόταν και για μια ακόμη αρετή, σπάνια ακόμη και μεταξύ των ηγεμόνων: τη συζυγική πίστη και την εγκράτεια. Θεωρούσε τιμή του ότι δεν είχε αγαπήσει ούτε επιθυμήσει άλλη γυναίκα εκτός από τη βασίλισσά του και πίστευε ότι ήταν εξίσου υποχρεωμένος να τηρεί τη συζυγική πίστη όσο και η σύζυγός του.

Συντακτική ομάδα 

Κύπρος 1800: Ο Άγγλος έμπορος που ξεγέλασε τους Οθωμανούς και χάθηκε στη Μεσόγειο

Η Κύπρος συνδέεται συχνά με τους αρχαίους πολιτισμούς, τους Σταυροφόρους και την οθωμανική περίοδο. Ωστόσο, στις σελίδες της σουηδικής εφημερίδας Stockholmsposten της 19ης Ιουλίου 1800 συναντάμε μια διαφορετική ιστορία: την περιπέτεια ενός Άγγλου εμπόρου που εγκαταστάθηκε στο νησί, απέκτησε μεγάλη περιουσία, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με αυθαίρετες φορολογικές απαιτήσεις των οθωμανικών αρχών. Το περιστατικό, που δημοσιεύθηκε στη Σουηδία πριν από περισσότερα από 225 χρόνια, προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ματιά στην καθημερινότητα και τις συνθήκες ζωής της Κύπρου κατά την οθωμανική εποχή.

Εμπορικό γεύμα- Stockholmsposten, 19 Ιουλίου 1800

Ένας Άγγλος έμπορος, που είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στα ελληνικά νησιά, αποφάσισε να αγοράσει κτήματα στην Κύπρο ώστε να ζήσει εκεί τα υπόλοιπα χρόνια του κάτω από το ήπιο κλίμα του νησιού. Έφτασε στα μέσα του αιώνα με περίπου 20.000 λίρες στερλίνες. Αγόρασε γη και την καλλιέργησε με τόση επιτυχία, ώστε σύντομα έγινε πρότυπο γεωργού στην περιοχή. Αγαπούσε την καλή ζωή και το σπίτι του ήταν πάντα ανοιχτό στους ξένους και τους επισκέπτες, γεμάτο χαρά και φιλοξενία.

Ύστερα από μερικά χρόνια όμως η ηρεμία του διαταράχθηκε. Ο Τούρκος διοικητής, πληροφορημένος για τον πολυτελή τρόπο ζωής του, θεώρησε ότι διέθετε μεγάλη περιουσία και τον υποχρέωσε να πληρώσει το μισό των κερδών που είχε αποκτήσει από τότε που εγκαταστάθηκε στο νησί. Το ποσό υπολογίστηκε αυθαίρετα και ήταν εξαιρετικά υψηλό. Η απρόσμενη αυτή απαίτηση απειλούσε να τον καταστρέψει οικονομικά.

Φοβούμενος τις συνέπειες, υποθήκευσε κρυφά την περιουσία του και συγκέντρωσε ένα σημαντικό χρηματικό ποσό. Στη συνέχεια κάλεσε όλους τους γνωστούς του, καθώς και εμπόρους από διάφορα έθνη, σε μεγάλο γεύμα στην εξοχική του κατοικία κοντά στη θάλασσα. Ανάμεσα στους καλεσμένους βρίσκονταν και οι πιστωτές του. Όλοι επαινούσαν τη γενναιοδωρία και την ευγένειά του, ενώ άφθονα και εκλεκτά κρασιά προσφέρονταν στους παρευρισκόμενους. Η διασκέδαση με χορό και γλέντι συνεχίστηκε μέχρι τα ξημερώματα.

Όταν ήρθε η ώρα να αποχωρήσουν, διαπίστωσαν ότι ο οικοδεσπότης είχε εξαφανιστεί. Οι τρομαγμένοι πιστωτές του άρχισαν να υποψιάζονται τι είχε συμβεί. Μετά από έρευνα έμαθαν ότι ένα πλοίο που είχε αγκυροβολήσει την προηγούμενη ημέρα στην ακτή είχε αποπλεύσει μέσα στη νύχτα. Δεν είχαν πλέον αμφιβολία ότι ο Άγγλος είχε επιβιβαστεί σε αυτό, ενώ οι καλεσμένοι του διασκέδαζαν και μεθούσαν.

Από τότε δεν έλαβαν ποτέ ξανά καμία είδηση γι’ αυτόν. Υπέθεσαν είτε ότι έπεσε στα χέρια πειρατών είτε ότι κατάφερε να διαφύγει και να συνεχίσει το ταξίδι του προς άγνωστη κατεύθυνση.

Συντακτική ομάδα 

Κυπριακός χαλκός, Μυκήνες και Σουηδία: Η διαδρομή που ένωνε Βορρά και Μεσόγειο πριν από 3.600 χρόνια

Τι κοινό μπορεί να έχουν οι βραχογραφίες της Σουηδίας με την αρχαία Ελλάδα και την Κύπρο; Νέα αρχαιολογικά ευρήματα υποστηρίζουν ότι ήδη από την Εποχή του Χαλκού υπήρχε εμπορική και πολιτιστική σύνδεση ανάμεσα στη Μεσόγειο και τη Σκανδιναβία, με τον κυπριακό χαλκό και το σκανδιναβικό κεχριμπάρι να αποτελούν τους βασικούς άξονες ενός δικτύου που εκτεινόταν σε χιλιάδες χιλιόμετρα.Αυτο υποστηρίζεται από Σουηδούς αρχαιολόγους το οποίο βρίσκεται σε άρθρο απο το 2020 σε Σουηδική εφημερίδα. 

2020-07-20 Bohustidning 

Αρχαίες βραχογραφίες στο Bohuslän ίσως δεν απεικονίζουν τοπικά πλοία, αλλά πλοία που έφερναν πολύτιμο χαλκό από τη Μεσόγειο.

Χάλκινα εργαλεία που έχουν ανακαλύψει ερευνητές στη Σουηδία ενδέχεται να κατασκευάστηκαν από χαλκό που μεταφέρθηκε από την Κύπρο. Αυτό υποστηρίζουν σήμερα αρχαιολόγοι. Σύμφωνα με τη θεωρία τους, οι βραχογραφίες της περιοχής Tanumshede στο Bohumslän ίσως καταγράφουν το μακρινό εμπόριο μεταξύ της Σκανδιναβίας και της Μεσογείου.

Όταν ξεκίνησε η Εποχή του Χαλκού, γύρω στο 1600 π.Χ., άρχισαν να χαράσσονται χιλιάδες παραστάσεις στους βράχους του Μποχούσλαν. Ένα από τα συνηθέστερα μοτίβα είναι τα πλοία, τα οποία συνοδεύονται συχνά από σχήματα που θυμίζουν πλίνθους χαλκού.

Το μεγαλύτερο μέρος του χαλκού που κυκλοφορούσε στην Ευρώπη κατά την Εποχή του Χαλκού προερχόταν από τη Σικελία, τη Σαρδηνία, την Ισπανία και την Κύπρο, όπως αποκαλύπτουν ισοτοπικές αναλύσεις που μπορούν να εντοπίσουν την προέλευση ενός μετάλλου.

Η μεγαλύτερη γνωστή συγκέντρωση χαλκού βρέθηκε στο ναυάγιο του «Uluburun», που βυθίστηκε ανοιχτά των ακτών της Τουρκίας πριν από περίπου 3.300 χρόνια. Οι υποθαλάσσιες ανασκαφές έδειξαν ότι το πλοίο μετέφερε δέκα τόνους χαλκού σε πλίνθους, οι οποίες φαίνεται ότι προέρχονταν όλες από την Κύπρο.

Η αρχαία βιομηχανία χαλκού της Κύπρου παρήγαγε σχετικά καθαρό μέταλλο, το οποίο χυνόταν σε μεγάλες πλάκες. Οι πλάκες της Εποχής του Χαλκού έμοιαζαν με τεντωμένο δέρμα βοδιού και διέθεταν τέσσερις προεξοχές για εύκολη μεταφορά. Κάθε μία μπορούσε να ζυγίζει έως και 37 κιλά.

Αρχαιολόγοι του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ διαπίστωσαν ότι ο χαλκός σε 70 σουηδικά εγχειρίδια και τσεκούρια της Εποχής του Χαλκού προερχόταν από την Κύπρο. Πιθανότατα ανταλλάχθηκε με βαλτικό κεχριμπάρι.

«Ο χαλκός και ο μπρούντζος ήταν τότε τόσο πολύτιμοι όσο είναι σήμερα το πετρέλαιο. Ο μπρούντζος και το κεχριμπάρι ήταν οι δύο κινητήριες δυνάμεις της οικονομίας της Εποχής του Χαλκού, σε τέτοιο βαθμό ώστε δημιουργούνταν ακόμη και γαμήλιες συμμαχίες μεταξύ ισχυρών οικογενειών για να διασφαλιστεί το εμπόριο κεχριμπαριού», αναφέρει ο καθηγητής αρχαιολογίας Κρίστιαν Κρίστιανσεν.

Η περίφημη «Κοπέλα του Έγκτβεντ», μια νεαρή γυναίκα που έζησε γύρω στο 1380 π.Χ. και βρέθηκε σε ταφικό μνημείο στη Δανία το 1926, αποκαλύπτει πώς οι εμπορικές σχέσεις σφραγίζονταν με γάμους.

Αναλύσεις στα μαλλιά, τα δόντια και τα νύχια της έδειξαν ότι δεν καταγόταν από τη Δανία. Επιπλέον, το μαλλί των ρούχων της προερχόταν από τη νότια Γερμανία.

«Η εκτίμησή μου είναι ότι η κοπέλα του Έγκτβεντ ήταν μια νεαρή γυναίκα από τη νότια Γερμανία που παντρεύτηκε έναν άνδρα από τη Γιουτλάνδη, ώστε να δημιουργηθεί συμμαχία μεταξύ δύο ισχυρών οικογενειών», λέει ο Κρίστιανσεν.

Το πολύτιμο μέταλλο ανταλλασσόταν με κεχριμπάρι από τη Σκανδιναβία, το οποίο ήταν ιδιαίτερα περιζήτητο στο μυκηναϊκό ελληνικό κόσμο και στη Μέση Ανατολή. Τα μοτίβα και τα σύμβολα που εμφανίζονται στις βραχογραφίες του Μποχούσλαν υποδηλώνουν ότι μαζί με τον χαλκό μεταφέρονταν και πολιτιστικές και θρησκευτικές επιρροές.

Κατά την Εποχή του Χαλκού εμφανίζονται νέες μορφές και σύμβολα στους βράχους του Μποχούσλαν, με αξιοσημείωτες ομοιότητες με τη θρησκεία και τον πολιτισμό της Μεσογείου. Ανάμεσά τους υπάρχουν ταύροι, πολεμιστές και κερασφόρες μορφές.

Οι βραχογραφίες της Τάνουμσχεντε απεικονίζουν μεγάλους ταύρους δίπλα σε πλοία και σκηνές ταυροκαθαψίων. Ο ταύρος αποτελούσε κεντρικό σύμβολο της μινωικής Κρήτης πριν από περίπου 3.500 χρόνια, ενώ συναντάται και στον πολιτισμό των Χετταίων της Ανατολίας.

Ένα ακόμη μυστηριώδες μοτίβο είναι οι κερασφόρες ανθρώπινες μορφές, που θυμίζουν παραστάσεις από τη νότια Τουρκία της Εποχής του Χαλκού και συνδέονται με τον χεττιτικό θεό της καταιγίδας Ταρχούν. Παράλληλα, σε αρκετές βραχογραφίες εμφανίζονται πολεμιστές πάνω σε δίτροχα άρματα, ένα χαρακτηριστικό θέμα της μυκηναϊκής Ελλάδας.

Σύμφωνα με τον Δανό ερευνητή Φλέμινγκ Κάουλ του Εθνικού Μουσείου της Δανίας, οι ομοιότητες αυτές δείχνουν ότι θρησκευτικές ιδέες και πολιτιστικά σύμβολα ταξίδευαν μαζί με τα εμπορεύματα κατά μήκος των εμπορικών δικτύων της Εποχής του Χαλκού.

«Τα μοτίβα στις σουηδικές βραχογραφίες και στους τάφους ίσως μεταφέρθηκαν από τις Μυκήνες. Για παράδειγμα, τα δίτροχα άρματα εμφανίζονται επίσης σε μυκηναϊκούς τάφους», σημειώνει.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι την ίδια περίπου εποχή που εμφανίζονται τα χάλκινα τσεκούρια στη Σκανδιναβία, γύρω στο 1600 π.Χ., οι Έλληνες της Εποχής του Χαλκού αρχίζουν να θάβουν τους πολεμιστές τους μαζί με κεχριμπάρι από τον βορρά.

Ίσως, λοιπόν, οι βραχογραφίες του Μποχούσλαν να απεικονίζουν το εμπόριο χαλκού και κεχριμπαριού μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου και της Σκανδιναβίας πριν από περίπου 3.600 χρόνια.

Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι το 1935 βράχος από το Bohuslän της Σουηδίας μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι για την ανέγερση μνημείου προς τιμήν των Σουηδών φιλελλήνων που συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Ένας ακόμη συμβολικός δεσμός ανάμεσα στον Ελληνισμό και τη Σουηδία.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε επίσης στην εφημερίδα Strömstadstidning και υπογράφεται από τον δημοσιογράφο Philippe Boström. Η δημοσίευση εξετάζει τις πιθανές συνδέσεις μεταξύ των βραχογραφιών του Μποχούσλαν, της μυκηναϊκής Ελλάδας και του κυπριακού χαλκού κατά την Εποχή του Χαλκού. 

Αξιοσημείωτο ότι στο βιβλίο του Bob G Lind και του αείμνηστου καθηγητή Nils Axel Mörner "Φοινικικά και Μυκηναϊκά στοιχεία στο Österlen", αναγράφονται λεπτομερώς ο τρόπος μεταφοράς του χαλκού από την Κύπρο στον Βορρά. 

Συντακτική ομάδα 

Όταν το Grekenland έγινε Hellas: Η ιδιαίτερη σχέση της Νορβηγίας με την Ελλάδα (βίντεο)

 

Γιατί η Νορβηγία αποκαλεί την Ελλάδα «Hellas» ενώ οι περισσότερες χώρες χρησιμοποιούν ονομασίες όπως Greece, Grekland ή Griechenland; Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Νορβηγίας παρουσιάζει την ενδιαφέρουσα ιστορία πίσω από αυτή τη γλωσσική ιδιαιτερότητα μέσα απο ένα βίντεο. 

Μέχρι το 1933, η Ελλάδα ήταν γνωστή στα νορβηγικά ως Grekenland, όπως εξακολουθεί να συμβαίνει στη Σουηδία ως Grekland και τη Δανία ως Grækenland,τα οποία πήραν από τα Γερμανικά. Όμως, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας τυποποίησης των γεωγραφικών ονομάτων, οι νορβηγικές αρχές αποφάσισαν να υιοθετούν, όπου ήταν δυνατόν, τις ονομασίες που χρησιμοποιούν οι ίδιες οι χώρες στη γλώσσα τους. Έτσι, το Grekenland αντικαταστάθηκε από το Hellas, την αρχαία και ιστορική ονομασία της Ελλάδας καθώς ακόμα και η Κύπρος, ονομάζεται Kypros στα Νορβηγικά. 

Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα η Νορβηγία αποτελεί τη μοναδική χώρα εκτός Ελλάδας και Κύπρου που χρησιμοποιεί επίσημα το όνομα Hellas και Kypros διατηρώντας έναν ιδιαίτερο γλωσσικό δεσμό με την ελληνική ιστορία και παράδοση.

Συντακτική ομάδα 

Ο Δανός βασιλιάς που ένωσε την Πάφο με την Λουντ – Η ξεχασμένη σκανδιναβική ιστορία της Κύπρου

Η Πάφος συνδέεται συνήθως με την θεά Αφροδίτη και τον Απόστολο Παύλο. Λίγοι γνωρίζουν όμως ότι εκεί πέθανε το 1103 ο Δανός βασιλιάς Erik Ejegod, ιδρυτής της Αρχιεπισκοπής της Λούντ. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Σουηδός καθηγητής Ewert Wrangel ακολούθησε τα ίχνη του στην Κύπρο, συνδέοντας την ιστορία της Λούντ με τον ελληνορωμαϊκό και παλαιοχριστιανικό κόσμο της Πάφου. Σε άρθρο του στη Sydsvenska dagbladet περιέγραψε το τελευταίο προσκύνημα του Δανού μονάρχη και τον ξεχασμένο τάφο του στην Κύπρο.

«Πρέπει να ειπωθεί ότι ο γενναίος βασιλιάς επιθύμησε να θεραπεύσει τις εσωτερικές του πληγές. Ο ηγεμόνας αναχώρησε από τον Βορρά με πολυάριθμη συνοδεία για να σώσει την ψυχή του. Προετοιμαζόταν για έναν ενδοξότερο κόσμο. Ξεκίνησε για να γνωρίσει τη γη της Ιερουσαλήμ, η οποία τότε άνθιζε ειρηνικά. Ο βασιλιάς επιθυμούσε να αποκτήσει μια ουράνια ζωή.»

Ο Wrangel εξηγεί ότι ο Erik Ejegod ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στον λαό του. Όταν έγινε γνωστή η πρόθεσή του να εγκαταλείψει τη Δανία για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους, η είδηση προκάλεσε μεγάλη θλίψη:

«Όταν έγινε γνωστό το σχέδιό του για προσκύνημα, λέγεται ότι προκάλεσε μεγάλη θλίψη στη χώρα και ότι οι υπήκοοί του προσφέρθηκαν ακόμη και να φορολογηθούν με το ένα τρίτο της περιουσίας τους, αν ο βασιλιάς δεχόταν να παραμείνει στην πατρίδα.»

Παρά τις εκκλήσεις, ο βασιλιάς ξεκίνησε το ταξίδι του το 1102. Μαζί του ταξίδευαν συγγενείς, ευγενείς και σημαντικές προσωπικότητες από τη Δανία και πιθανώς από άλλα σκανδιναβικά βασίλεια.Ακολουθώντας τον παλιό δρόμο των Βαράγγων μέσω της Ρως, έφθασε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός τον υποδέχθηκε με μεγάλες τιμές, προσφέροντάς του βασιλικά δώρα, πλοία και χρυσό.

Ο Wrangel γράφει:

«Στην Κωνσταντινούπολη ο αυτοκράτορας υποδέχθηκε τον βόρειο βασιλιά με τον πιο τιμητικό τρόπο. Του χάρισε βασιλική ενδυμασία και δεκατέσσερα πλοία.»

Στις αρχές του 1103 ο Erik συνέχισε το ταξίδι του.Πιθανότατα επισκέφθηκε την Έφεσο και άλλα μεγάλα χριστιανικά προσκυνήματα της Μικράς Ασίας όπου και τελικά έφθασε στην Κύπρο.

«Με βεβαιότητα ο βασιλιάς Έρικ όπως αναφέρει η Knýtlinga Saga έφθασε στην Κύπρο, το νησί του Βαρνάβα, όπου είχε επίσης κηρύξει ο Παύλος. Όμως εκεί προσβλήθηκε από μια ασθένεια που έγινε η αιτία του θανάτου του.»

Σύμφωνα με το άρθρο:

«Αυτό συνέβη στην πόλη που κατά τον Μεσαίωνα ονομαζόταν Μπάφα, δηλαδή η Νέα Πάφος, όπου οι Ρωμαίοι είχαν κάποτε ανεγείρει ένα μεγαλοπρεπές ιερό αφιερωμένο στην Αφροδίτη, όμως πολλά από τα αρχαία ιερά είχαν ήδη καταστραφεί.

Και καταλήγει:

«Ο θάνατος του βασιλιά Έρικ πρέπει να συνέβη στις 11 Ιουλίου 1103.Ο άρχοντας των πάντων απαίτησε την ψυχή του γενναίου ηγεμόνα ενώ βρισκόταν μακριά στον κόσμο. Ο ισχυρός βασιλιάς δεν έφθασε στα γηρατειά. Ο θρήνος των πολεμιστών ακούστηκε παντού. Έκτοτε γενναίοι άνδρες πενθούν τον θάνατο του βασιλιά σε ολόκληρο τον κόσμο»

Ο Wrangel περιγράφει επίσης το τοπίο που αντίκρισαν οι Σκανδιναβοί ταξιδιώτες:

"Όμως δεν μπορούσαν παρά να γοητευθούν από την υπέροχη φύση, η οποία την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού παρουσιαζόταν με τον πλουσιότερο ανθικό στολισμό.Ψηλότερα βουνά οι Βόρειοι σπάνια είχαν δει. Τα πευκοδάση των κορυφών αυτών τους θύμιζαν τα πευκοδάση των βόρειων πατρίδων τους. Η πεδιάδα από κάτω θα μπορούσε να είναι η Σκάνια ή η Ζηλανδία· (jylland) όμως τα αμπέλια, οι πορτοκαλιές και οι ελιές μαρτυρούσαν διαφορετικές συνθήκες της φύσης"

Και συνεχίζει:

«Η περιοχή υψώνεται με λόφους και ορεινές αναβαθμίδες προς μια εύφορη πεδιάδα και πίσω της απλώνεται το μεγάλο ορεινό συγκρότημα που ονομάζεται Τρόοδος και φθάνει σε ύψος άνω των 2.000 μέτρων πάνω από τη θάλασσα.»

1925-06-21 Sydsvenska dagbladet 

Επιπλέον λίγο πριν από το ταξίδι του στην Ανατολή και την Κύπρο το 1924, ο ίδιος ο καθηγητής Ewert Wrangel του Πανεπιστημίου του Λούντ δήλωνε ότι στόχος του ήταν να μελετήσει την παλαιοχριστιανική τέχνη και να ακολουθήσει τα ίχνη του Δανού βασιλιά Erik Ejegod, ο οποίος πέθανε στην Πάφο το 1103. Ο Σουηδός ιστορικός τόνιζε ιδιαίτερα τη σύνδεση του καθεδρικού ναού της Λουντ με την ελληνορωμαϊκή και χριστιανική παράδοση της Ανατολής, θεωρώντας ότι η τέχνη και η εκκλησιαστική κληρονομιά της Σκανδιναβίας είχαν τις ρίζες τους στον ελληνικό, ρωμαϊκό και παλαιοχριστιανικό κόσμο.

Sydsvenska dagbladet 1924-12-11 

Τέλος άξιο αναφοράς είναι το ενδιαφέρον του καθηγητή Ewert Wrangel για την Κύπρο συνεχίστηκε και μετά το ταξίδι του το 1925. Σε δημόσια διάλεξη στο Μάλμε με τίτλο «Cypern, skönhetsgudinnans ö» («Η Κύπρος, το νησί της θεάς της ομορφιάς»), παρουσίασε τις εμπειρίες και τα ευρήματά του από το νησί, συμβάλλοντας στη γνωριμία του σουηδικού κοινού με την ιστορία και τον πολιτισμό της Κύπρου.

Σήμερα υπάρχει αναμνηστική πλάκα/μνημείο στον αρχαιολογικό χώρο της Χρυσοπολίτισσας, δίπλα στη Στήλη του Αποστόλου Παύλου. Εκεί συνήθως οδηγούνται οι επισκέπτες που αναζητούν τον τάφο του Δανού βασιλιά.

Danmarkshistoria

Αγαλμα του βασιλιά Έρικ στο Slangerup της Δανίας 

Αναδημοσιεύτηκε σε Κυπριακό ΜΜΕ

Συντακτική ομάδα 

Christian Dragenberg:Ο γηραιότερος άνδρας της Σκανδιναβίας βρέθηκε σκλάβος στην Κύπρο

Η ιστορία του Christian Dragenberg αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές και αμφιλεγόμενες βιογραφίες της σκανδιναβικής ναυτικής παράδοσης. Σύμφωνα με τις πηγές της εποχής, ο Νορβηγός ναυτικός γεννήθηκε το 1626 και φέρεται να έζησε έως το 1772, φτάνοντας την εκπληκτική ηλικία των 145 ετών. Κατά τη διάρκεια της ζωής του ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο, πολέμησε σε πολέμους, επέζησε ναυαγίων, αιχμαλωτίστηκε από πειρατές της Βόρειας Αφρικής και πέρασε δεκαπέντε χρόνια ως σκλάβος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Στο πιο κατω άρθρο που βρηκαμε το 1926-05-17 στην εφημερίδα Elfsborg Läns tidning ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεσή του με την Κύπρο. Για πέντε χρόνια εργάστηκε ως σκλάβος σε αμπελώνα του νησιού, βιώνοντας τις δύσκολες συνθήκες της οθωμανικής περιόδου. Αργότερα μεταφέρθηκε στο Χαλέπι, πριν καταφέρει τελικά να αποδράσει μαζί με άλλους Ευρωπαίους αιχμαλώτους και να επιστρέψει στην πατρίδα του.

Είτε ο θρύλος της υπερβολικά μακράς ζωής του ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα είτε όχι, η ζωή του Ντράκενμπεργκ παραμένει ένα μοναδικό μίγμα ιστορίας, ναυτικών περιπετειών και λαϊκής παράδοσης. Το ακόλουθο δημοσίευμα παρουσιάζει την εντυπωσιακή διαδρομή ενός ανθρώπου που συνδέθηκε, έστω και μέσα από τις περιπέτειές του, με την ιστορία της Κύπρου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Παράξενοι άνθρωποι-Christian Dragberg- Elfsborgs Läns tidning 1926-05-17

Πριν από ακριβώς 300 χρόνια γεννήθηκε σε ένα αγρόκτημα στο Μπούχουσλεν, που τότε ανήκε στη Νορβηγία, ένας άνθρωπος του οποίου η ζωή μόνο συνηθισμένη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Επιπλέον, κατέχει μια εντελώς ξεχωριστή φήμη ως ο γηραιότερος άνθρωπος της Σκανδιναβίας κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Ο εορταζόμενος της επετείου είναι ο ναυτικός και πολεμιστής Κρίστιαν Ντράκενμπεργκ, ο οποίος, αφού περιπλανήθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο και έζησε αμέτρητες περιπέτειες, πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο Άαρχους, όπου πέθανε σε ηλικία σχεδόν 146 ετών.

Ο Christian Dragenberg γεννήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1626 στο αγρόκτημα Blomsholm στο Bohuslän του θαλασσοπόρου Ιάκωβ Ντράκενμπεργκ. Ήδη από την ηλικία των οκτώ ετών εγκατέλειψε το σπίτι του, πήγε σε έναν θείο του στην Ολλανδία και στα δεκατρία του χρόνια έγινε ναυτικός, επάγγελμα στο οποίο παρέμεινε πιστός σε όλη τη μακρόχρονη ζωή του.

Ταξίδεψε στη Γροιλανδία, την Ισπανία, τις επαρχίες της Βαλτικής και την Αγγλία, αλλά το 1657 επέστρεψε στη Νορβηγία, όπου έγινε υπαξιωματικός του ναυτικού και έλαβε μέρος στον πόλεμο εναντίον της Σουηδίας κατά τα έτη 1657–1660.

Μετά την ειρήνη ξαναβγήκε στη θάλασσα, όμως την περίοδο 1675–1679 βρέθηκε πάλι στην πατρίδα του και πολέμησε εκ νέου τους Σουηδούς. Στη συνέχεια η δίψα του για ταξίδια και περιπέτειες τον οδήγησε ξανά μακριά από το σπίτι του και, σε ηλικία 68 ετών, βίωσε τη δυσκολότερη και πιο δυσάρεστη περιπέτεια της ζωής του.

Ενώ υπηρετούσε σε αγγλικό πλοίο, αιχμαλωτίστηκε από Αλγερινούς πειρατές και πουλήθηκε ως σκλάβος σε έναν Τούρκο στην Τρίπολη. Η αιχμαλωσία αυτή διήρκεσε συνολικά δεκαπέντε χρόνια.

Στην αρχή ο ίδιος και οι σύντροφοί του ζούσαν σχετικά υποφερτά, αλλά μετά από πέντε χρόνια ο αφέντης τους πέθανε και ο Ντράκενμπεργκ μεταφέρθηκε στην Κύπρο, όπου υπέφερε πολύ δουλεύοντας σε αμπελώνα. Ούτε αργότερα βελτιώθηκε η κατάστασή του. Μαζί με έναν Νορβηγό, δύο Δανούς, έναν Ιταλό και έναν Ολλανδό, πουλήθηκαν ύστερα από άλλα πέντε χρόνια σε έναν πλούσιο Εβραίο στο Χαλέπι.

Παρά τα βάσανά τους δεν εγκατέλειψαν ποτέ την ελπίδα της απόδρασης. Τελικά τα κατάφεραν χάρη στη βοήθεια ενός Σουηδού και ενός Άγγλου. Εξασφάλισαν μια μικρή βάρκα και, εφοδιασμένοι με τρόφιμα από τον Άγγλο, έφτασαν ύστερα από έντεκα ημέρες κωπηλασίας στη Μάλτα, όπου έγιναν δεκτοί με καλοσύνη.

Αργότερα ταξίδεψαν πεζή μέσω της Ιταλίας και της Γαλλίας. Στο Μπορντό ο Ντράκενμπεργκ αποχωρίστηκε τους συντρόφους του και επέστρεψε στη Νορβηγία.

Τότε ήταν 85 ετών.

Παρά την ηλικία του, σύντομα ήταν έτοιμος για νέες περιπέτειες. Ταξίδεψε στην Ισπανία και έπεσε ξανά στα χέρια πειρατών, αλλά αυτή τη φορά κατάφερε να σωθεί. Επιστρέφοντας στην πατρίδα του, συμμετείχε στον Μεγάλο Βόρειο Πόλεμο.

Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του ήρθε σε σύγκρουση με τον περίφημο Δανονορβηγό ναυτικό ήρωα Πέτερ Βέσελ (Τόρντενσκιολντ). Ο καβγάς τους έληξε όταν ο Ντράκενμπεργκ πέταξε το ξίφος του Βέσελ πάνω από τη στέγη ενός σπιτιού και τιμωρήθηκε με κράτηση.

Αργότερα αποστρατεύτηκε, αλλά δεν μπορούσε να προσαρμοστεί στη ζωή της στεριάς. Προσλήφθηκε σε ολλανδικό πλοίο, το οποίο ναυάγησε ανήμερα τα Χριστούγεννα μέσα σε φοβερή καταιγίδα. Ο ίδιος διασώθηκε, αλλά το ναυάγιο αυτό έβαλε τέλος στη ναυτική του καριέρα.

Είχε περάσει συνολικά ογδόντα χρόνια στη θάλασσα και είχε επισκεφθεί σχεδόν όλα τα λιμάνια του κόσμου.

Τα επόμενα είκοσι χρόνια τα πέρασε σε διάφορα μέρη της Δανίας και της Σουηδίας. Όταν ήταν 109 ετών, έγινε δεκτός σε ακρόαση από τον βασιλιά Χριστιανό ΣΤ΄ στο Φρέντενσμποργκ. Κατά την αποχώρησή του, ο βασιλιάς τού χορήγησε ισόβια σύνταξη ως ανώτερου ναύτη. Πιθανότατα ο μονάρχης δεν φανταζόταν ότι η σύνταξη αυτή θα καταβαλλόταν για ακόμη 36 χρόνια.

Ο ηλικιωμένος θαλασσοπόρος ενδιαφερόταν πάντοτε για τις γυναίκες, αλλά παρέμενε εργένης. Τελικά αποφάσισε να παντρευτεί και, σε ηλικία 111 ετών, τέλεσε με μεγάλες τιμές και επισημότητα τον γάμο του με μια εξηντάχρονη χήρα ναυτικού από το Άαρχους.

Ο γάμος όμως δεν κράτησε πολύ. Ύστερα από λίγα χρόνια η σύζυγός του πέθανε και ο Ντράκενμπεργκ ξανάρχισε την περιπλανώμενη ζωή του. Περιόδευε ως φιλοξενούμενος σε αρχοντικά της Γιουτλάνδης, μέχρι που, σε ηλικία 132 ετών, εγκαταστάθηκε οριστικά στο Άαρχους, όπου έγινε το μεγαλύτερο αξιοθέατο της πόλης.

Εκεί πέθανε στις 9 Οκτωβρίου 1772, σε ηλικία 145 ετών, 10 μηνών και 26 ημερών, σύμφωνα με τον θρύλο.

Η κηδεία του έγινε με εξαιρετικές τιμές και οι καμπάνες χτυπούσαν και στις δύο εκκλησίες της πόλης. Για πολλά χρόνια πλήθη ανθρώπων επισκέπτονταν το φέρετρό του, το οποίο παρέμενε πάνω από το έδαφος.

Το πιο παράξενο ήταν ότι, αν και δεν είχε ταριχευθεί, το σώμα του δεν έδειχνε κανένα σημάδι αποσύνθεσης και διατηρούνταν αναλλοίωτο. Έφτασαν μάλιστα στο σημείο να το εκθέτουν επί πληρωμή σε πανηγύρια και αγορές, μέχρι που με βασιλική διαταγή το φέρετρο θάφτηκε οριστικά.

Ο Ντράκενμπεργκ περιγράφεται ως άνδρας μέτριου αναστήματος αλλά πολύ γεροδεμένος, με μακριά ασημόγκριζη γενειάδα στα τελευταία χρόνια της ζωής του. Η σωματική του δύναμη θεωρούνταν εξαιρετική και για τα κατορθώματά του κυκλοφορούσαν πολλές ιστορίες.

Όταν τον ρωτούσαν πώς κατάφερε να ζήσει τόσο πολύ, φέρεται να απαντούσε:

«Τα τελευταία εκατό χρόνια δεν πήγα ούτε ένα βράδυ για ύπνο νηφάλιος.»

Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία πέντε ή έξι χρόνια της ζωής του έχασε τη γεύση του για την μπίρα και το δυνατό ποτό και προτίμησε το τσάι και το κρασί.

Οι περιπέτειές του καταγράφηκαν σε πολλά λαϊκά βιβλία και φυλλάδια. Μάλιστα, ακόμη και κατά την 300ή επέτειο της γέννησής του εκδόθηκε μια νέα βιογραφία του. Και ίσως δικαιολογημένα, αφού η ζωή ενός ανθρώπου που, σύμφωνα με την παράδοση, έζησε 146 χρόνια ήταν αρκετή για να γεμίσει πολλές σελίδες ιστορίας.

Elfsborgs tidning 1926-05-17

Αναδημοσίευση σε Κυπριακό ιστολόγιο

Συντακτική ομάδα 

Σουηδική εφημερίδα 1856: Όταν ο Δανός Θεόφιλος Χάνσεν ανέλαβε να χτίσει την Ακαδημία Αθηνών

Σε δημοσίευμα του 1856, ο σουηδικός τύπος αναφέρεται στη μεγάλη δωρεά του εθνικού ευεργέτη Σίμων Σίνας προς τον βασιλιά Όθωνα για την ίδρυση Ακαδημίας Επιστημών στην Αθήνα. Το άρθρο σημειώνει ότι ο Δανός αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν αναμενόταν να μεταβεί στην ελληνική πρωτεύουσα για να αναλάβει το φιλόδοξο έργο, το οποίο θα αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά ιδρύματα του ελληνικού κράτους.

Ο Θεόφιλος Χάνσεν (1813–1891) υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους του νεοκλασικισμού στην Ευρώπη. Εργάστηκε επί δεκαετίες στην Ελλάδα και συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής εικόνας της Αθήνας. Μεταξύ των σημαντικότερων έργων του συγκαταλέγονται η Ακαδημία Αθηνών, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, τα οποία αποτελούν τη γνωστή «Νεοκλασική Τριλογία» της Αθήνας.

Η είδηση του 1856 αποτυπώνει την προσπάθεια του νεαρού ελληνικού κράτους να επενδύσει στην επιστήμη, την παιδεία και τον πολιτισμό, με τη στήριξη μεγάλων ευεργετών της ελληνικής διασποράς και κορυφαίων Ευρωπαίων αρχιτεκτόνων.

1856-07-15-Nya Landskrona tidning 

Σχετικά με τη δωρεά που ο βαρόνος Σίνα στη Βιέννη παρέδωσε στον βασιλιά Όθωνα της Ελλάδας, η εφημερίδα «Triester-Zeitung» αναφέρει τα εξής: Ο βαρόνος Σίνα διέθεσε το ποσό του ενός εκατομμυρίου δραχμών για την ίδρυση και οικονομική ενίσχυση της προτεινόμενης Ακαδημίας Επιστημών στην Αθήνα. Ο περίφημος αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν, γνωστός από την κατασκευή του οπλοστασίου της Βιέννης, αναμένεται σύντομα να μεταβεί στην πρωτεύουσα της Ελλάδας για να αρχίσει το έργο".

Το ποσό γίνεται αισθητά μικρότερο, εάν το εκατομμύριο ήταν σε ελληνικές δραχμές και όχι σε φλορίνια, όπως είχε αναφερθεί προηγουμένως· ωστόσο, σε κάθε περίπτωση επρόκειτο για μια αξιοσέβαστη δωρεά.

Nya Landskrona 1856-07-15

Συντακτική ομάδα 

Dansk doktor 1923: Cypern och Rhodos är grekiska – Italiens avund mot Grekland kan leda till nya krig

 

Några dagar efter Korfukrisen publicerade Svenska Dagbladet den danske doktorn och orientalisten Frederik Poulsens syn på de grekisk-italienska relationerna. I artikeln från september 1923 hävdade Poulsen att Italiens fientlighet mot Grekland till stor del berodde på den grekiska maktökningen efter Balkankrigen och första världskriget. Han beskrev samtidigt Rhodos och Cypern som grekiska områden under främmande styre och varnade för att en italiensk annektering av Corfu skulle vara en orättvisa med allvarliga konsekvenser för freden i regionen.

Svenska Dagbladet 14 september 1923

Italiens avund mot Grekland – orientalisten Frederik Poulsens syn på den grekisk-italienska konflikten

I den danska tidningen København framförde den danske doktorn och orientalisten Frederik Poulsen, känd för sina kunskaper om Sydeuropas förhållanden och politiska utveckling, sina synpunkter på den grekisk-italienska krisen.

Poulsen påminde om att Italien efter sitt segerrika krig mot Osmanska riket erövrade Rhodos och de omgivande öarna. Enligt honom var Rhodos ett grekiskt område, och Italien kunde endast motivera sitt herravälde där med hänvisning till att Storbritannien samtidigt kontrollerade det grekiska Cypern. Därmed uppstod en bitterhet mellan Grekland och Italien, och om principen om folkens självbestämmande hade tillämpats fullt ut ansåg han att grekerna hade haft rätten på sin sida.

Med Eleftherios Venizelos inleddes Greklands uppgång som regional stormakt. Landets deltagande i Balkankrigen och därefter i första världskriget ledde till betydande territoriella vinster. Den grekiska flaggan kom att vaja ända fram till Konstantinopels portar och över stora delar av västra Mindre Asien, medan Italien samtidigt behöll Rhodos.

Poulsen menade att Greklands växande styrka skapade misstro i Italien. Italienarna såg Grekland som en konkurrent som hade uppnått det som Italien själv drömde om: en relativt kort krigsinsats som resulterade i stora territoriella vinster. Många italienare ansåg att grekerna hade offrat lite men vunnit mycket, medan Italien inte fått tillräcklig utdelning för sina egna uppoffringar.

På frågan om den grekiska expansionismen skedde på andra folks bekostnad svarade Poulsen att den till viss del kunde rättfärdigas, eftersom grekerna utgjorde majoriteten i de europeiska områden som införlivades med Grekland under Venizelos tid. I Mindre Asien var situationen mer komplicerad; städerna hade i stor utsträckning grekisk befolkning medan landsbygden huvudsakligen var turkisk. Samtidigt framhöll han att Mindre Asien under århundraden varit ett centrum för grekisk kultur och civilisation.

Till skillnad från detta ansåg han att den italienska imperialismen inte tog hänsyn till nationella eller etniska förhållanden. Som exempel nämnde han det tyskspråkiga South Tyrol, som Italien annekterade efter första världskriget. Där tvingades den tyska staden Bolzano att använda sitt italienska namn.

Poulsen avslutade med en varning: om Corfu skulle införlivas med Italien skulle det utgöra en orättvisa som riskerade att skapa nytt hat och lägga grunden för framtida konflikter och krig i regionen.

Ypervorioi

Σουηδική εφημερίδα το 1906: Η ανακάλυψη του νάνου ιπποπόταμου στην Κύπρο

Η Σουηδική εφημερίδα του 1906,Lunds Dagbladet αναφέρεται σε μία από τις σημαντικότερες παλαιοντολογικές ανακαλύψεις στην Κύπρο. Η Αγγλίδα φυσιοδίφης Dorothea Bate εντόπισε απολιθωμένα λείψανα εξαφανισμένων ζώων, με κορυφαίο εύρημα τον περίφημο νάνο ιπποπόταμο της Κύπρου, ένα είδος που έζησε στο νησί χιλιάδες χρόνια πριν από την εμφάνιση του ανθρώπου.

Ένας νάνος ιπποπόταμος στην Κύπρο-1906-10-02 

Μια Αγγλίδα ερευνήτρια, η Dorothea Bate, η οποία με μεγάλο ζήλο πραγματοποίησε σπηλαιολογικές έρευνες στην Κύπρο και την Κρήτη, ανακάλυψε στην Κύπρο σκελετικά κατάλοιπα εξαφανισμένων ζώων με μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον.

Η πιο αξιοσημείωτη ανακάλυψη ήταν ένας πλήρης σκελετός ενός νάνου ιπποπόταμου. Οι επιστήμονες κατάφεραν να συναρμολογήσουν σωστά τα επιμέρους οστά, ώστε ο σκελετός να αποτελεί πλέον έκθεμα στο παλαιοντολογικό τμήμα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου.

Το ζώο αυτό θεωρείται το μικρότερο είδος της οικογένειας των ιπποποτάμων.

Συντακτική ομάδα 

Δανός δόκτωρ το 1923:"Η Κέρκυρα και η Κύπρος είναι ελληνικές-Η Ιταλία φθονεί την άνοδο της Ελλάδας"

Λίγες ημέρες μετά την Κρίση της Κέρκυρας, η σουηδική εφημερίδα δημοσίευσε τις απόψεις του Δανού διδάκτορα και ανατολιστή Φρέντερικ Πόουλσεν για τις ελληνοϊταλικές σχέσεις. Στο άρθρο της 12ης Σεπτεμβρίου 1923, ο Πόουλσεν υποστήριξε ότι η ιταλική εχθρότητα απέναντι στην Ελλάδα οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο της ελληνικής ισχύος μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ χαρακτήρισε τη Ρόδο και την Κύπρο ελληνικά εδάφη υπό ξένη κυριαρχία. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε ιταλική προσάρτηση της Κέρκυρας θα αποτελούσε αδικία με σοβαρές συνέπειες για την ειρήνη στην περιοχή.

Svenska Dagbladet 1923-09-14 - Η ζήλια της Ιταλίας απέναντι στην Ελλάδα

Μερικές απόψεις του ανατολιστή Φρέντερικ Πόουλσεν

Στην εφημερίδα «Köbenhavn», ο δρ Φρέντερικ Πόουλσεν, γνωστός για τις γνώσεις του σχετικά με τις συνθήκες και τις πολιτικές τάσεις της Νότιας Ευρώπης, διατύπωσε ορισμένες απόψεις με αφορμή την ελληνοϊταλική κρίση.

Ο δρ Πόουλσεν υπενθυμίζει αρχικά ότι η Ιταλία, μετά τη νικηφόρα επίθεσή της στην Τρίπολη, απέκτησε τη Ρόδο και τα γύρω νησιά ως πολεμικό λάφυρο από την ηττημένη Τουρκία. Η Ρόδος ήταν καθαρά ελληνική και η Ιταλία μπορούσε να δικαιολογήσει την κυριαρχία της μόνο επικαλούμενη το γεγονός ότι η Αγγλία κατείχε επίσης την ελληνική Κύπρο. Από εκείνη τη στιγμή επικράτησε πικρία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιταλία και, αν εφαρμοζόταν η αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών του Γούντροου Ουίλσον, οι Έλληνες είχαν αναμφίβολα το δίκιο με το μέρος τους.

Με τον Ελευθέριο Βενιζέλο άρχισε η άνοδος της Ελλάδας σε θέση μεγάλης δύναμης. Η συμμετοχή της πρώτα στους Βαλκανικούς Πολέμους και στη συνέχεια στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οδήγησε σε σημαντική επέκταση των συνόρων της, φέρνοντας την ελληνική σημαία έως την Κωνσταντινούπολη και σε μεγάλες περιοχές της δυτικής Μικράς Ασίας. Η Ιταλία όμως διατήρησε τη Ρόδο.

Αποτέλεσμα της αυξανόμενης ισχύος της Ελλάδας ήταν ότι οι Ιταλοί άρχισαν να βλέπουν με δυσπιστία τον ανταγωνιστή τους, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει το όνειρο της ίδιας της Ιταλίας: σύντομη συμμετοχή στον πόλεμο και μεγάλα εδαφικά κέρδη. Οι Ιταλοί θεωρούσαν ότι οι Έλληνες είχαν θυσιάσει λίγα και κέρδισαν πολλά, ενώ οι ίδιοι δεν είχαν λάβει αρκετά.

Σε ερώτηση αν ο ελληνικός ιμπεριαλισμός στρεφόταν εις βάρος άλλων λαών, ο δρ Πόουλσεν απάντησε ότι ήταν σε κάποιο βαθμό δικαιολογημένος, καθώς οι Έλληνες αποτελούσαν την πλειοψηφία σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές που απέκτησε η Ελλάδα επί Βενιζέλου. Στη Μικρά Ασία, αντίθετα, μόνο οι πόλεις είχαν κυρίως ελληνικό πληθυσμό, ενώ η ύπαιθρος ήταν κατά κύριο λόγο τουρκική. Οι Έλληνες μπορούσαν πάντως να υποστηρίξουν ότι η Μικρά Ασία ήταν ένα αρχαίο ελληνικό πολιτιστικό κέντρο, το οποίο μόλις από τον 14ο αιώνα και με τη βία απέκτησε τουρκικό αγροτικό πληθυσμό.

Αντίθετα, ο ιταλικός ιμπεριαλισμός δεν λαμβάνει υπόψη εθνικά κριτήρια. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ιταλία προσάρτησε το καθαρά γερμανικό Νότιο Τιρόλο και, για παράδειγμα, η γερμανική πόλη Μπολτσάνο (Bozen) υποχρεώθηκε να χρησιμοποιεί το ιταλικό της όνομα. Οι Ιταλοί, στην πράξη, δεν αρνούνται τίποτα στον εαυτό τους ως κληρονόμοι του γερμανικού ιμπεριαλισμού.

Αν η Κέρκυρα ενσωματωθεί τώρα στο ιταλικό κράτος, θα πρόκειται για μια αδικία που – καταλήγει ο δρ Πόουλσεν θα αποτελέσει τη βάση για νέο μίσος και νέους πολέμους.

Svd 1923-09-14

Svd 1923-09-14

Συντακτική ομάδα 

Nya Skåne 1878: ”Även turkar talar Grekiska på Cypern-turkväldet har gjort ön folkfattigt"

   

Kort efter att Cypern överlämnats från Osmanska riket till Storbritannien sommaren 1878 publicerade den svenska tidningen Nya Skåne en omfattande beskrivning av ön. I artikeln framställs Cypern som en strategiskt belägen ö i östra Medelhavet med bördiga slätter, rik växtlighet och betydande naturresurser. 

Samtidigt menade tidningen att århundraden av krig, sjukdomar och det som beskrivs som ett barbariskt turkvälde hade bidragit till öns tillbakagång och minskade befolkning. Artikeln betonar även att den stora majoriteten av invånarna var greker och att grekiskan var det dominerande språket på ön. 

Dessutom lyfts Cyperns jordbruk, vinproduktion, skogar och mineralrikedomar fram, liksom öns långa historia från antiken, genom korsfarartiden och det venetianska styret, fram till den brittiska övertagandet 1878.

Cypern -1878-07-18-Nya Skåne 

den af Turkiet till England afträdda ön ligger, som bekant, i nordöstra hörnet af Medelhafvet, ungefär på lika afstånd från Syriens och Mindre Asiens kust. Ön genomstrykes från öster till vester af tvänne bergskedjor, mellan hvilka utbreder sig en bördig slätt.

Klimatet är mildt och sundt, den fruktbara jordens växtlighet rik och ymnig men dess odling är mycket försummad och ön ett enda ruinfält. Jordbäfningar, krig, förhärjande sjukdomar och det barbariska turkväldet ha bidragit att göra ön folkfattig. Folkmängden som ännu i medeltiden utgjorde öfver en million, uppgår nu, enligt Ritter, till endast 115,000, af hvilka en femtedel är muhammedaner och bland dessa 5,000 från Egypten införda negerslafvar. Bland de 80—90,000 kristna äro inemot 1,000 katoliker, de öfriga tillhöra den grekiska kyrkan och äro äfven till nationaliteten greker. Det herskande språket är det grekiska, som äfven talas af alla turkar. Öns hufvudprodukter äro spanmål, bomull, hampa, alizzari eller levantisk krapp, oljefrö, tobak, oliver, sydfrukter, Johannesbröd och kryddor. Cypern är blomkålens fädernesland. Skogarna, som bestå af cedrar, pinier och cypresser jemte ek och bok, gifva ett utmärkt byggnadsvirke; boskapsskötseln är obetydlig, likaså bi- och silkesodlingen. Ännu stå Cypernvinerna i högt värde, i synnerhet det från Commanderian. Cypern innesluter stora mineralskatter, som dock ännu vänta på att tillgodogöras. Dess jord gömmer guld och silfver ej mindre än koppar och jern. Ön är indelad i tre sandschak: Lefkoscha, Kerina och Baffa. Cyperns hufvudstad är det in på ön belägna Nikosia eller Levkosia (turk. Lefkoscha) med 15,000 inv. De vigtigaste handelsstäderna äro det på södra kusten belägna Larnaka och Famagusta på östra kusten.

Innan Cypern mot slutet af 1500-talet kom i turkarnes händer, tillhörde det venezianerne, som 1489 förvärfvat det från den furstliga ätten Lusignan, hvilken allt sedan korstågens tider innehaft det som ärftligt län under engelska kronan. Richard Lejonhjerta, som 1191 eröfrat ön från byzantinerna, skänkte det nemligen åt en medlem af denna familj. Öns historia förlorar sig för öfrigt djupt in i den grå forntiden, och ur dess jord uppgräfvas märkvärdiga minnesmärken ej blott från byzantinernes, romarnes, grekernes och persernes, utan äfven från feniciernes och fornegypternes välde öfver ön.

Nya Skåne 1878-07-19

Ypervorioi

Expressen 1983: Εννέα χρόνια μετά την εισβολή – «Οι καρδιές και τα μάτια μας βρίσκονται πάντα κάπου αλλού»

   

Εννέα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η σουηδική εφημερίδα Expressen επισκέφθηκε τον προσφυγικό καταυλισμό της Άχνας και κατέγραψε τις ιστορίες ανθρώπων που εξακολουθούσαν να ζουν μακριά από τα σπίτια τους. Μέσα από τη μαρτυρία του Ανδρέα Παρασκευά, ο οποίος έβλεπε καθημερινά το κατεχόμενο χωριό του από απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων χωρίς να μπορεί να επιστρέψει, το δημοσίευμα αποτυπώνει τον πόνο της προσφυγιάς, τη νοσταλγία για την πατρίδα και την ελπίδα της επιστροφής που παρέμενε ζωντανή στις καρδιές χιλιάδων Κυπρίων.

Προσφυγικός καταυλισμός Άχνας, Κύπρος (Expressen)

Ο Ανδρέας Παρασκεύα στέκεται και κοιτά προς το χωριό του. Βρίσκεται μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά. Κι όμως, η απόσταση μοιάζει ατελείωτη – εννέα χρόνια. Μέχρι στιγμής.

Ο Ανδρέας, η οικογένειά του και ολόκληρος ο πληθυσμός του χωριού αναγκάστηκαν να φύγουν για να σωθούν από τον τουρκικό στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1974.

Ο ίδιος και συνολικά 30.000 πρόσφυγες βρήκαν καταφύγιο σε ένα δάσος μέσα σε βρετανική στρατιωτική βάση. (Η Μεγάλη Βρετανία ενοικιάζει γη από το κράτος για τις στρατιωτικές της βάσεις στο νησί.)

Το μέρος βρισκόταν πολύ κοντά στο παλιό τους χωριό.

Τα χρόνια της δυστυχίας

Ο πρώτος χειμώνας ήταν εφιαλτικός, μέσα σε σκηνές, με βροχές, λάσπες και επιδημίες.

Αργότερα οι σκηνές αντικαταστάθηκαν από μικρά ξύλινα καταλύματα. Με το πέρασμα των χρόνων οι πρόσφυγες μεταφέρθηκαν σταδιακά σε καλύτερες κατοικίες και σε νέες συνοικίες κοντά στη Λάρνακα.

Ο προσφυγικός καταυλισμός της Άχνας θα έπρεπε θεωρητικά να έχει εκκενωθεί μέχρι σήμερα. Ωστόσο, μερικές χιλιάδες άνθρωποι αρνήθηκαν να μετακινηθούν. Θέλουν να έχουν το χωριό τους σε οπτική επαφή.

Ο καταυλισμός λειτουργεί πλέον καλά. Άρχισαν να ανεγείρονται όμορφες κατοικίες. Ο Ανδρέας και η οικογένειά του μόλις μετακόμισαν σε ένα από αυτά τα σπίτια. Έλαβε οικονομική βοήθεια από το κράτος, αλλά συνέβαλε και ο ίδιος ώστε το μπάνιο να αποκτήσει πλακάκια και επιπλέον ανέσεις.

Θα επέστρεφε αμέσως στο χωριό του

Ο Ανδρέας δηλώνει ότι δεν θα δίσταζε ούτε στιγμή να επιστρέψει στο σπίτι του στο χωριό, αν του δινόταν η ευκαιρία.

Παρότι γνωρίζει ότι το σπίτι δεν έχει πλέον παράθυρα, πόρτες ή περιουσιακά στοιχεία και πιθανότατα έχει υποστεί σοβαρές φθορές από τον χρόνο και τις καιρικές συνθήκες. Όλα έχουν αφαιρεθεί.

«Εκεί βρίσκονται οι ρίζες μου», λέει.

Από τις εκατοντάδες χιλιάδες των προσφύγων, αρκετές δεκάδες χιλιάδες εξακολουθούν να ζουν σε προσφυγικούς οικισμούς.

Ένας τουρίστας στην Κύπρο συναντά συχνά ανθρώπους που διηγούνται ότι κατάγονται από την κατεχόμενη ζώνη. Πολλοί εργαζόμενοι στον τομέα των υπηρεσιών μιλούν αρκετά καλά σουηδικά, ενώ τα αγγλικά είναι ευρέως διαδεδομένα.

«Οι καρδιές και τα μάτια μας βρίσκονται πάντα κάπου αλλού», είπε ένας νεαρός ασφαλιστής.

Ο ΟΗΕ επαναφέρει κατά καιρούς το Κυπριακό στο προσκήνιο. Τον Μάιο επρόκειτο να το εξετάσει ξανά. Κανείς όμως ρεαλιστής δεν πίστευε ότι θα προέκυπτε κάποια ουσιαστική εξέλιξη.

Ο Ανδρέας Παρασκεύα, ωστόσο, δεν εγκαταλείπει ποτέ την ελπίδα. Κάθε μέρα κοιτάζει προς το χωριό του.

Expressen 1983-04-30 

Συντακτική ομάδα