Σουηδική εφημερίδα το 1906: Η ανακάλυψη του νάνου ιπποπόταμου στην Κύπρο

Η Σουηδική εφημερίδα του 1906,Lunds Dagbladet αναφέρεται σε μία από τις σημαντικότερες παλαιοντολογικές ανακαλύψεις στην Κύπρο. Η Αγγλίδα φυσιοδίφης Dorothea Bate εντόπισε απολιθωμένα λείψανα εξαφανισμένων ζώων, με κορυφαίο εύρημα τον περίφημο νάνο ιπποπόταμο της Κύπρου, ένα είδος που έζησε στο νησί χιλιάδες χρόνια πριν από την εμφάνιση του ανθρώπου.

Ένας νάνος ιπποπόταμος στην Κύπρο-1906-10-02 

Μια Αγγλίδα ερευνήτρια, η Dorothea Bate, η οποία με μεγάλο ζήλο πραγματοποίησε σπηλαιολογικές έρευνες στην Κύπρο και την Κρήτη, ανακάλυψε στην Κύπρο σκελετικά κατάλοιπα εξαφανισμένων ζώων με μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον.

Η πιο αξιοσημείωτη ανακάλυψη ήταν ένας πλήρης σκελετός ενός νάνου ιπποπόταμου. Οι επιστήμονες κατάφεραν να συναρμολογήσουν σωστά τα επιμέρους οστά, ώστε ο σκελετός να αποτελεί πλέον έκθεμα στο παλαιοντολογικό τμήμα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου.

Το ζώο αυτό θεωρείται το μικρότερο είδος της οικογένειας των ιπποποτάμων.

Συντακτική ομάδα 

Δανός δόκτωρ το 1923:"Η Κέρκυρα και η Κύπρος είναι ελληνικές-Η Ιταλία φθονεί την άνοδο της Ελλάδας"

Λίγες ημέρες μετά την Κρίση της Κέρκυρας, η σουηδική εφημερίδα δημοσίευσε τις απόψεις του Δανού διδάκτορα και ανατολιστή Φρέντερικ Πόουλσεν για τις ελληνοϊταλικές σχέσεις. Στο άρθρο της 12ης Σεπτεμβρίου 1923, ο Πόουλσεν υποστήριξε ότι η ιταλική εχθρότητα απέναντι στην Ελλάδα οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο της ελληνικής ισχύος μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ χαρακτήρισε τη Ρόδο και την Κύπρο ελληνικά εδάφη υπό ξένη κυριαρχία. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε ιταλική προσάρτηση της Κέρκυρας θα αποτελούσε αδικία με σοβαρές συνέπειες για την ειρήνη στην περιοχή.

Svenska Dagbladet 1923-09-14 - Η ζήλια της Ιταλίας απέναντι στην Ελλάδα

Μερικές απόψεις του ανατολιστή Φρέντερικ Πόουλσεν

Στην εφημερίδα «Köbenhavn», ο δρ Φρέντερικ Πόουλσεν, γνωστός για τις γνώσεις του σχετικά με τις συνθήκες και τις πολιτικές τάσεις της Νότιας Ευρώπης, διατύπωσε ορισμένες απόψεις με αφορμή την ελληνοϊταλική κρίση.

Ο δρ Πόουλσεν υπενθυμίζει αρχικά ότι η Ιταλία, μετά τη νικηφόρα επίθεσή της στην Τρίπολη, απέκτησε τη Ρόδο και τα γύρω νησιά ως πολεμικό λάφυρο από την ηττημένη Τουρκία. Η Ρόδος ήταν καθαρά ελληνική και η Ιταλία μπορούσε να δικαιολογήσει την κυριαρχία της μόνο επικαλούμενη το γεγονός ότι η Αγγλία κατείχε επίσης την ελληνική Κύπρο. Από εκείνη τη στιγμή επικράτησε πικρία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιταλία και, αν εφαρμοζόταν η αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών του Γούντροου Ουίλσον, οι Έλληνες είχαν αναμφίβολα το δίκιο με το μέρος τους.

Με τον Ελευθέριο Βενιζέλο άρχισε η άνοδος της Ελλάδας σε θέση μεγάλης δύναμης. Η συμμετοχή της πρώτα στους Βαλκανικούς Πολέμους και στη συνέχεια στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οδήγησε σε σημαντική επέκταση των συνόρων της, φέρνοντας την ελληνική σημαία έως την Κωνσταντινούπολη και σε μεγάλες περιοχές της δυτικής Μικράς Ασίας. Η Ιταλία όμως διατήρησε τη Ρόδο.

Αποτέλεσμα της αυξανόμενης ισχύος της Ελλάδας ήταν ότι οι Ιταλοί άρχισαν να βλέπουν με δυσπιστία τον ανταγωνιστή τους, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει το όνειρο της ίδιας της Ιταλίας: σύντομη συμμετοχή στον πόλεμο και μεγάλα εδαφικά κέρδη. Οι Ιταλοί θεωρούσαν ότι οι Έλληνες είχαν θυσιάσει λίγα και κέρδισαν πολλά, ενώ οι ίδιοι δεν είχαν λάβει αρκετά.

Σε ερώτηση αν ο ελληνικός ιμπεριαλισμός στρεφόταν εις βάρος άλλων λαών, ο δρ Πόουλσεν απάντησε ότι ήταν σε κάποιο βαθμό δικαιολογημένος, καθώς οι Έλληνες αποτελούσαν την πλειοψηφία σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές που απέκτησε η Ελλάδα επί Βενιζέλου. Στη Μικρά Ασία, αντίθετα, μόνο οι πόλεις είχαν κυρίως ελληνικό πληθυσμό, ενώ η ύπαιθρος ήταν κατά κύριο λόγο τουρκική. Οι Έλληνες μπορούσαν πάντως να υποστηρίξουν ότι η Μικρά Ασία ήταν ένα αρχαίο ελληνικό πολιτιστικό κέντρο, το οποίο μόλις από τον 14ο αιώνα και με τη βία απέκτησε τουρκικό αγροτικό πληθυσμό.

Αντίθετα, ο ιταλικός ιμπεριαλισμός δεν λαμβάνει υπόψη εθνικά κριτήρια. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ιταλία προσάρτησε το καθαρά γερμανικό Νότιο Τιρόλο και, για παράδειγμα, η γερμανική πόλη Μπολτσάνο (Bozen) υποχρεώθηκε να χρησιμοποιεί το ιταλικό της όνομα. Οι Ιταλοί, στην πράξη, δεν αρνούνται τίποτα στον εαυτό τους ως κληρονόμοι του γερμανικού ιμπεριαλισμού.

Αν η Κέρκυρα ενσωματωθεί τώρα στο ιταλικό κράτος, θα πρόκειται για μια αδικία που – καταλήγει ο δρ Πόουλσεν θα αποτελέσει τη βάση για νέο μίσος και νέους πολέμους.

Συντακτική ομάδα 

Nya Skåne 1878: ”Det härskande språket är det grekiska som även talas av alla turkar-turkväldet har gjort Cypern folkfattigt"

   

Kort efter att Cypern överlämnats från Osmanska riket till Storbritannien sommaren 1878 publicerade den svenska tidningen Nya Skåne en omfattande beskrivning av ön. I artikeln framställs Cypern som en strategiskt belägen ö i östra Medelhavet med bördiga slätter, rik växtlighet och betydande naturresurser. 

Samtidigt menade tidningen att århundraden av krig, sjukdomar och det som beskrivs som ett barbariskt turkvälde hade bidragit till öns tillbakagång och minskade befolkning. Artikeln betonar även att den stora majoriteten av invånarna var greker och att grekiskan var det dominerande språket på ön. 

Dessutom lyfts Cyperns jordbruk, vinproduktion, skogar och mineralrikedomar fram, liksom öns långa historia från antiken, genom korsfarartiden och det venetianska styret, fram till den brittiska övertagandet 1878.

Cypern -1878-07-18

den af Turkiet till England afträdda ön ligger, som bekant, i nordöstra hörnet af Medelhafvet, ungefär på lika afstånd från Syriens och Mindre Asiens kust. Ön genomstrykes från öster till vester af tvänne bergskedjor, mellan hvilka utbreder sig en bördig slätt.

Klimatet är mildt och sundt, den fruktbara jordens växtlighet rik och ymnig men dess odling är mycket försummad och ön ett enda ruinfält. Jordbäfningar, krig, förhärjande sjukdomar och det barbariska turkväldet ha bidragit att göra ön folkfattig. Folkmängden som ännu i medeltiden utgjorde öfver en million, uppgår nu, enligt Ritter, till endast 115,000, af hvilka en femtedel är muhammedaner och bland dessa 5,000 från Egypten införda negerslafvar. Bland de 80—90,000 kristna äro inemot 1,000 katoliker, de öfriga tillhöra den grekiska kyrkan och äro äfven till nationaliteten greker. Det herskande språket är det grekiska, som äfven talas af alla turkar. Öns hufvudprodukter äro spanmål, bomull, hampa, alizzari eller levantisk krapp, oljefrö, tobak, oliver, sydfrukter, Johannesbröd och kryddor. Cypern är blomkålens fädernesland. Skogarna, som bestå af cedrar, pinier och cypresser jemte ek och bok, gifva ett utmärkt byggnadsvirke; boskapsskötseln är obetydlig, likaså bi- och silkesodlingen. Ännu stå Cypernvinerna i högt värde, i synnerhet det från Commanderian. Cypern innesluter stora mineralskatter, som dock ännu vänta på att tillgodogöras. Dess jord gömmer guld och silfver ej mindre än koppar och jern. Ön är indelad i tre sandschak: Lefkoscha, Kerina och Baffa. Cyperns hufvudstad är det in på ön belägna Nikosia eller Levkosia (turk. Lefkoscha) med 15,000 inv. De vigtigaste handelsstäderna äro det på södra kusten belägna Larnaka och Famagusta på östra kusten.

Innan Cypern mot slutet af 1500-talet kom i turkarnes händer, tillhörde det venezianerne, som 1489 förvärfvat det från den furstliga ätten Lusignan, hvilken allt sedan korstågens tider innehaft det som ärftligt län under engelska kronan. Richard Lejonhjerta, som 1191 eröfrat ön från byzantinerna, skänkte det nemligen åt en medlem af denna familj. Öns historia förlorar sig för öfrigt djupt in i den grå forntiden, och ur dess jord uppgräfvas märkvärdiga minnesmärken ej blott från byzantinernes, romarnes, grekernes och persernes, utan äfven från feniciernes och fornegypternes välde öfver ön.

Nya Skåne 1878-07-19

Ypervorioi

Expressen 1983: Εννέα χρόνια μετά την εισβολή – «Οι καρδιές και τα μάτια μας βρίσκονται πάντα κάπου αλλού»

   

Εννέα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η σουηδική εφημερίδα Expressen επισκέφθηκε τον προσφυγικό καταυλισμό της Άχνας και κατέγραψε τις ιστορίες ανθρώπων που εξακολουθούσαν να ζουν μακριά από τα σπίτια τους. Μέσα από τη μαρτυρία του Ανδρέα Παρασκευά, ο οποίος έβλεπε καθημερινά το κατεχόμενο χωριό του από απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων χωρίς να μπορεί να επιστρέψει, το δημοσίευμα αποτυπώνει τον πόνο της προσφυγιάς, τη νοσταλγία για την πατρίδα και την ελπίδα της επιστροφής που παρέμενε ζωντανή στις καρδιές χιλιάδων Κυπρίων.

Προσφυγικός καταυλισμός Άχνας, Κύπρος (Expressen)

Ο Ανδρέας Παρασκεύα στέκεται και κοιτά προς το χωριό του. Βρίσκεται μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά. Κι όμως, η απόσταση μοιάζει ατελείωτη – εννέα χρόνια. Μέχρι στιγμής.

Ο Ανδρέας, η οικογένειά του και ολόκληρος ο πληθυσμός του χωριού αναγκάστηκαν να φύγουν για να σωθούν από τον τουρκικό στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1974.

Ο ίδιος και συνολικά 30.000 πρόσφυγες βρήκαν καταφύγιο σε ένα δάσος μέσα σε βρετανική στρατιωτική βάση. (Η Μεγάλη Βρετανία ενοικιάζει γη από το κράτος για τις στρατιωτικές της βάσεις στο νησί.)

Το μέρος βρισκόταν πολύ κοντά στο παλιό τους χωριό.

Τα χρόνια της δυστυχίας

Ο πρώτος χειμώνας ήταν εφιαλτικός, μέσα σε σκηνές, με βροχές, λάσπες και επιδημίες.

Αργότερα οι σκηνές αντικαταστάθηκαν από μικρά ξύλινα καταλύματα. Με το πέρασμα των χρόνων οι πρόσφυγες μεταφέρθηκαν σταδιακά σε καλύτερες κατοικίες και σε νέες συνοικίες κοντά στη Λάρνακα.

Ο προσφυγικός καταυλισμός της Άχνας θα έπρεπε θεωρητικά να έχει εκκενωθεί μέχρι σήμερα. Ωστόσο, μερικές χιλιάδες άνθρωποι αρνήθηκαν να μετακινηθούν. Θέλουν να έχουν το χωριό τους σε οπτική επαφή.

Ο καταυλισμός λειτουργεί πλέον καλά. Άρχισαν να ανεγείρονται όμορφες κατοικίες. Ο Ανδρέας και η οικογένειά του μόλις μετακόμισαν σε ένα από αυτά τα σπίτια. Έλαβε οικονομική βοήθεια από το κράτος, αλλά συνέβαλε και ο ίδιος ώστε το μπάνιο να αποκτήσει πλακάκια και επιπλέον ανέσεις.

Θα επέστρεφε αμέσως στο χωριό του

Ο Ανδρέας δηλώνει ότι δεν θα δίσταζε ούτε στιγμή να επιστρέψει στο σπίτι του στο χωριό, αν του δινόταν η ευκαιρία.

Παρότι γνωρίζει ότι το σπίτι δεν έχει πλέον παράθυρα, πόρτες ή περιουσιακά στοιχεία και πιθανότατα έχει υποστεί σοβαρές φθορές από τον χρόνο και τις καιρικές συνθήκες. Όλα έχουν αφαιρεθεί.

«Εκεί βρίσκονται οι ρίζες μου», λέει.

Από τις εκατοντάδες χιλιάδες των προσφύγων, αρκετές δεκάδες χιλιάδες εξακολουθούν να ζουν σε προσφυγικούς οικισμούς.

Ένας τουρίστας στην Κύπρο συναντά συχνά ανθρώπους που διηγούνται ότι κατάγονται από την κατεχόμενη ζώνη. Πολλοί εργαζόμενοι στον τομέα των υπηρεσιών μιλούν αρκετά καλά σουηδικά, ενώ τα αγγλικά είναι ευρέως διαδεδομένα.

«Οι καρδιές και τα μάτια μας βρίσκονται πάντα κάπου αλλού», είπε ένας νεαρός ασφαλιστής.

Ο ΟΗΕ επαναφέρει κατά καιρούς το Κυπριακό στο προσκήνιο. Τον Μάιο επρόκειτο να το εξετάσει ξανά. Κανείς όμως ρεαλιστής δεν πίστευε ότι θα προέκυπτε κάποια ουσιαστική εξέλιξη.

Ο Ανδρέας Παρασκεύα, ωστόσο, δεν εγκαταλείπει ποτέ την ελπίδα. Κάθε μέρα κοιτάζει προς το χωριό του.

Expressen 1983-04-30 

Συντακτική ομάδα 

Cyperns flyktingar 1983:”Där har jag mina rötter-”

Nio år efter flykten från den turkiska invasionen levde fortfarande tusentals cypriotiska flyktingar i flyktinglägret Akhna. I reportaget skildrar Expressen Andreas Paraskeva, som varje dag blickade mot sin ockuperade hemby bara några hundra meter bort. 

Trots nya bostäder och ett fungerande liv i lägret var längtan tillbaka stark. Artikeln beskriver flyktingarnas vardag, de svåra åren efter kriget 1974 och hoppet om att en dag få återvända hem.

FLYKTTINGLÄGRET AKHNA, Cypern Expressen 1983-04-30

Här står Andreas Paraskeva och tittar mot sin hemby. Den ligger bara några hundra meter bort. Ändå är avståndet ohyggligt långt – nio år. Hittills.

Andreas med familj och hela byns befolkning flydde undan den turkiska armén under kriget 1974.

De och totalt 30 000 flyktingar fick en fristad i en skog inom en brittisk militärbas. (Storbritannien hyr mark av staten för militärbaser på ön.)

Det var helt nära den gamla hembyn.

Fasans tid

Den första vintern blev en fasans tid i tält och regn och lera och epidemier.

Tälten ersattes av små träskjul. Flyktingarna slussades med åren ut till bättre bostäder och nya förstäder vid staden Larnaca.

Flyktinglägret Ahkna skulle egentligen vara utrymt i dag. Men ett par tusen har vägrat att flytta. De vill ha sin hemby inom synhåll.

Lägret fungerar bra. Det börjar växa upp fina villor. Andreas och hans familj har just flyttat in i en. Han fick pengar av staten men har själv bidragit så att badrummet kunde få kakel och extra piff.

Helst hem till byn

Men han säger att han inte skulle tveka en sekund att flytta tillbaka till huset i hembyn, om han fick chansen. Trots att han vet att det saknar fönster, dörrar och lösöre och troligen är förstört av väder och vind. Turkarna har bortfört allt.

– Där har jag mina rötter, säger han.

Av ett par hundra tusen flyktingar är några tiotusental kvar i lägren.

En turist på Cypern träffar ofta människor, som berättar att de härstammar från den ockuperade zonen. Åtskilliga inom serviceyrken pratar hyfsad svenska. Engelska är allmänt förekommande.

– Våra hjärtan och ögon är alltid någon annanstans, sa en ung försäkringsman.

FN tar ibland upp ”Cypernfrågan”. I maj ska det ske igen. Ingen realistisk person tror att det därmed ska hända något.

Men Andreas Paraskeva ger aldrig upp hoppet. Varje dag ser han mot sin hemby.

Expressen 1983-04-30

Ypervorioi 

Allehanda för Folket 1878: Två av tre invånare på Cypern är greker – öns berömda skogar har till stor del förstörts

  

Bara några månader efter att Cypern överlämnats av Osmanska riket till Storbritannien publicerade den svenska tidningen Allehanda för Folket artikeln ”Utsigter från Cypern”. Texten skildrar det internationella politiska läget vid tiden och förklarar varför Cypern ansågs vara av stor strategisk betydelse för det Brittiska imperiet efter Berlinkongressen.

Samtidigt beskrivs öns geografi, befolkning och städer. Det framgår att omkring två tredjedelar av Cyperns cirka 150 000 invånare var greker. Särskild uppmärksamhet ägnas åt de en gång rika cypriotiska skogarna, som till stor del hade förstörts trots att de tidigare varit kända för att leverera värdefullt skeppsvirke. Texten återger också de förhoppningar som fanns år 1878 om att den nya brittiska administrationen skulle genomföra utvecklings- och moderniseringsprojekt på ön.

Allehanda för Folket, 1878-08-14

Utsigter från Cypern

Som läsaren kanske erinrar sig motsatte sig lord Beaconsfield (Benjamin Disraeli) vid Berlinkongressen Rysslands krav på att erhålla den viktiga hamnen Batum vid Svarta havet. Hela kongressen riskerade att bryta samman på grund av denna fråga. Till slut mildrades dock det brittiska motståndet och Ryssland fick överta Batum under förutsättning att hamnen förblev öppen och obefäst för handel.

De ryska reaktionerna var först positiva. Men snart kom beskedet att England hade slutit en allians med Turkiet och erhållit en ny flottstation på Cypern. Därmed sattes ett stopp för Rysslands fortsatta expansion på osmanskt territorium.

”Omöjligt! Otroligt!” utbrast många. Men överenskommelsen var ett faktum: en offensiv och defensiv allians där England skulle behålla Cypern så länge Ryssland behöll Batum.

De ryska tidningarna riktade därefter hård kritik mot Storbritannien, som ansågs stå i vägen för ryska ambitioner. Trots detta tog England Cypern i besittning och förväntades behålla ön under lång tid. Enligt artikeln var Cypern en idealisk flottstation och en strategisk utpost för kontrollen av sjövägarna till Konstantinopel, Suezkanalen och östra Medelhavet.

Cypern, som av turkarna kallades Kibris och av grekerna Kypros, ligger i Medelhavets nordöstra hörn. Ön hade omkring 150 000 invånare, varav två tredjedelar var greker.

Ön genomkorsas av två bergskedjor från öst till väst, vars högsta toppar når 6 187 fot. Marken beskrivs som mycket bördig men otillräckligt odlad. De vackra skogar som en gång täckte ön och levererade berömt skeppsvirke hade däremot till stor del avverkats.

Huvudstaden Nicosia, som grekerna kallade Lefkosia, hade omkring 12 000 invånare. Bland andra viktiga städer nämns Famagusta, Larnaka, Pafos och Limassol.

Klimatet på Cypern uppskattades inte särskilt mycket av engelsmännen. Bristen på dricksvatten lyfts fram och bostäderna i städerna beskrivs som enkla och av låg standard. Samtidigt ansågs hyrorna vara mycket höga.

Trots problemen uttrycktes stora förhoppningar om framtiden. Den nye brittiske guvernören, general Garnet Wolseley, hade redan anlänt till ön med sina trupper. Enligt uppgifter hade han med sig 21 miljoner kronor i guld för offentliga arbeten och utvecklingsprojekt. Wolseley beskrevs dessutom som ”rätte mannen på rätte platsen”.

Ypervorioi 

Σουηδική εφημερίδα για την Κύπρο το 1878:«Τα δύο τρίτα του πληθυσμού είναι Έλληνες – τα φημισμένα δάση έχουν καταστραφεί»

   

Λίγους μόλις μήνες  μετά την παραχώρηση της Κύπρου στη Μεγάλη Βρετανία, η σουηδική εφημερίδα Allehanda för Folket δημοσίευσε το άρθρο «Απόψεις από την Κύπρο» (Utsigter från Cypern). Το δημοσίευμα παρουσιάζει το διεθνές πολιτικό παρασκήνιο της εποχής και εξηγεί γιατί η Κύπρος θεωρούνταν στρατηγικής σημασίας για τη Βρετανική Αυτοκρατορία μετά το Συνέδριο του Βερολίνου. 

Παράλληλα, περιγράφει τη γεωγραφία, τον πληθυσμό και τις πόλεις του νησιού, σημειώνοντας ότι περίπου τα δύο τρίτα των 150.000 κατοίκων ήταν Έλληνες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα άλλοτε πλούσια κυπριακά δάση, τα οποία είχαν σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί, παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν παρείχαν ξυλεία φημισμένη για τη ναυπηγική. Το άρθρο καταγράφει επίσης τις προσδοκίες που υπήρχαν το 1878 ότι η νέα βρετανική διοίκηση θα προχωρούσε σε έργα ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του νησιού.

Allehanda för folket 1878-08-14

Απόψεις από την Κύπρο

Όπως θα θυμάται ο αναγνώστης, ο λόρδος Μπίκονσφιλντ (Μπέντζαμιν Ντισραέλι) στο Συνέδριο του Βερολίνου αντιτάχθηκε επίμονα στην απαίτηση της Ρωσίας να αποκτήσει το σημαντικό λιμάνι του Βατούμ στη Μαύρη Θάλασσα. Ολόκληρο το συνέδριο κινδύνευσε να αποτύχει εξαιτίας αυτού του ζητήματος. Τελικά η έντονη αγγλική αντίθεση κάμφθηκε και η Ρωσία μπόρεσε να αποκτήσει το Βατούμ, υπό την προϋπόθεση ότι θα παρέμενε ανοικτό και αοχύρωτο εμπορικό λιμάνι.

Τα πρόσωπα των Ρώσων φωτίστηκαν από χαρά και αισιοδοξία. Όμως μια μέρα, μέσα στην ευχάριστη αυτή ονειροπόληση, έφτασε η δυσάρεστη είδηση: η Αγγλία είχε συνάψει συμμαχία με την Τουρκία και είχε αποκτήσει νέα ναυτική βάση στην Κύπρο. Η Ρωσία δεν θα μπορούσε πλέον να επεκταθεί περισσότερο προς οθωμανικά εδάφη. Η επεκτατική της πολιτική συναντούσε πλέον φραγμό.

«Αδύνατον! Απίστευτο!» αναφώνησαν πολλοί. Όμως ήταν γεγονός. Η συμφωνία βρισκόταν γραμμένη ξεκάθαρα: επιθετική και αμυντική συμμαχία, με την Αγγλία να διατηρεί την Κύπρο έως ότου η Ρωσία επιστρέψει το Βατούμ.

Τα ρωσικά πρόσωπα σκοτείνιασαν, οι ρωσικές εφημερίδες άρχισαν να επιτίθενται με οργή στην «πανούργα Αλβιώνα» (Αγγλία), η οποία στεκόταν εμπόδιο στην επέκταση της ρωσικής επιρροής. Παρ’ όλα αυτά, η Αγγλία κατέλαβε την Κύπρο και, κατά τον αρθρογράφο, πιθανότατα θα τη διατηρούσε για πολύ καιρό. Η θέση της ήταν εξαιρετικά στρατηγική: μια ασφαλής ναυτική βάση που επέτρεπε τον έλεγχο των θαλάσσιων δρόμων προς την Κωνσταντινούπολη, τη Διώρυγα του Σουέζ και την ανατολική Μεσόγειο. Μια τόσο πολύτιμη θέση δεν εγκαταλείπεται εύκολα.

Η Κύπρος, που οι Τούρκοι αποκαλούν Κιμπρίς (Kıbrıs) και οι Έλληνες Κύπρος, βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Μεσογείου. Έχει έκταση 173 γεωγραφικών τετραγωνικών μιλίων και περίπου 150.000 κατοίκους, από τους οποίους τα δύο τρίτα είναι Έλληνες.

Το νησί διασχίζεται από δύο οροσειρές από ανατολή προς δύση, με τις υψηλότερες κορυφές να φθάνουν τα 6.187 πόδια. Η γη είναι από τη φύση της πολύ εύφορη, αλλά καλλιεργείται ανεπαρκώς. Τα όμορφα δάση που κάποτε κοσμούσαν το νησί και παρείχαν ξυλεία φημισμένη για τη ναυπηγική έχουν πλέον αποψιλωθεί.

Πρωτεύουσα είναι η Λευκωσία, γνωστή στους Έλληνες ως Λευκωσία και στους Τούρκους ως Λευκόσια, με περίπου 12.000 κατοίκους. Άλλες σημαντικές πόλεις είναι η Αμμόχωστος, η Λάρνακα, η Πάφος και η Λεμεσός.

Το κλίμα της Κύπρου δεν εντυπωσιάζει ιδιαίτερα τους Άγγλους. Υπάρχει έλλειψη καθαρού αέρα και πόσιμου νερού, ενώ τα σπίτια των πόλεων χαρακτηρίζονται κακής ποιότητας. Παράλληλα, τα ενοίκια θεωρούνται υπερβολικά υψηλά, αφού ακόμη και για ένα μικρό και άθλιο κατάλυμα απαιτούνταν έως και 2.000 κορώνες για έξι μήνες.

Ωστόσο, υπήρχε η ελπίδα ότι οι συνθήκες θα βελτιώνονταν υπό μια δύναμη που διέθετε τόσο τη βούληση όσο και τα μέσα να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Ο νέος Βρετανός κυβερνήτης, στρατηγός Garnet Wolseley, ο οποίος είχε ήδη φθάσει στο νησί με τα στρατεύματά του, φημολογούνταν ότι έφερε μαζί του 21 εκατομμύρια κορώνες σε χρυσό για δημόσια έργα και αναπτυξιακές παρεμβάσεις. Με αυτά τα χρήματα, πίστευαν ότι θα μπορούσαν να γίνουν σημαντικά έργα. Για τον Γουόλσλεϊ λεγόταν μάλιστα ότι ήταν «ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση».

Allehanda för folket 1878-08-14

Αναδημοσιευτηκε σε Κυπριακό ιστολόγιο

Συντακτική ομάδα 

1833: Η νεοσύστατη Ελλάδα στο επίκεντρο του εμπορικού ενδιαφέροντος της Σουηδο-Νορβηγικής Ένωσης

   

Τον Οκτώβριο του 1833, η εφημερίδα Götheborgs Dagblad δημοσίευσε ανακοίνωση της Εμπορικής Εταιρείας του Γκέτεμποργκ (Handels-Societeten), με την οποία οι έμποροι και οι πλοιοκτήτες της πόλης καλούνταν σε συνεδρίαση για να συζητήσουν ζητήματα εμπορίου και ναυτιλίας. Στο επίκεντρο βρισκόταν μια έκθεση του Βασιλικού Σουηδού και Νορβηγού Γενικού Προξένου στην Ελλάδα, η οποία είχε υποβληθεί προς το Βασιλικό Εμπορικό Κολλέγιο της Σουηδίας-Νορβηγίας και περιλάμβανε προτάσεις για την προώθηση των εμπορικών συμφερόντων στο νεοσύστατο Ελληνικό Βασίλειο.

Η ανακοίνωση δείχνει ότι οι εμπορικοί κύκλοι της Σουηδίας και της Νορβηγίας παρακολουθούσαν ήδη από νωρίς τις εξελίξεις στην Ελλάδα μετά την Επανάσταση και αναζητούσαν νέες ευκαιρίες για εμπόριο και ναυτιλία στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, επρόκειτο να συζητηθούν και τοπικά ζητήματα σχετικά με τα αποθέματα και τους φόρους αλατιού, προσφέροντας μια ενδιαφέρουσα εικόνα των οικονομικών θεμάτων που απασχολούσαν το Γκέτεμποργκ κατά τη δεκαετία του 1830.

Göteborg dagbladet 1833 

Μετάφραση της ανακοίνωσης

"Όλοι οι έμποροι της πόλης καλούνται να παρουσιαστούν την Παρασκευή 11 του παρόντος μηνός, στις έντεκα το πρωί, στην Εμπορική Εταιρεία (Handels-Societeten), προκειμένου αφενός να εκλέξουν νέα μέλη στη θέση εκείνων που αποχωρούν σύμφωνα με τη σειρά τους, και αφετέρου να ενημερωθούν για μια έκθεση που υπέβαλε ο Βασιλικός Σουηδός και Νορβηγός Γενικός Πρόξενος στην Ελλάδα προς το Βασιλικό Εμπορικό Κολλέγιο του Βασιλείου, σχετικά με την κατάσταση του εμπορίου στη χώρα αυτή. Στην έκθεση περιλαμβάνονταν επίσης προτάσεις για τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν προς προώθηση των σουηδικών εμπορικών συμφερόντων στην ελληνική επικράτεια.

Επειδή κατά την ίδια συνεδρίαση επρόκειτο επίσης να συζητηθεί το ζήτημα του κατά πόσον θα έπρεπε να ζητηθεί από τον Βασιλιά μείωση των ετήσιων αποθεμάτων αλατιού της πόλης, καθώς και αν θα έπρεπε να υποβληθεί σχετική αναφορά σχετικά με την είσπραξη του ετήσιου φόρου αλατιού, καλούνται και όλοι οι πλοιοκτήτες της πόλης να παραστούν για να συμμετάσχουν στις συζητήσεις επί των ανωτέρω θεμάτων.

Γκέτεμποργκ, 1 Οκτωβρίου 1833

Η Εμπορική Εταιρεία" (Handels-Societeten)

Göteborg dagbladet 1833-10-09

Συντακτική ομάδα 

Grekland i fokus för Sverige-Norges handel – ett unikt dokument från 1833

  

I oktober 1833 publicerade Götheborgs Dagblad en notis från Handels-Societeten i Göteborg där stadens handelsmän och redare kallades till ett möte för att diskutera svensk handel med Grekland. I centrum stod en rapport från den svenske och norske generalkonsuln i Grekland, som hade lämnat förslag om hur svenska handelsintressen bäst kunde främjas i det nybildade grekiska kungariket. Notisen visar att svenska handelskretsar redan tidigt följde utvecklingen i Grekland efter självständighetskriget och sökte nya möjligheter för handel och sjöfart i östra Medelhavet. Samtidigt behandlades lokala frågor om saltlager och saltavgifter, vilket ger en intressant inblick i de ekonomiska frågor som sysselsatte Göteborgs handelsliv under 1830-talet.

GÖTHEBORGS DAGBLAD 1833-10-09

Stadens samtelige Herrar Handlande anmodas att Fredagen den 11:te dennes kl. Elfva f. m. hos HandelsSocieteten sig infinna för att dels välja Ledamöter uti Societeten i Stället för dem, hvilka nu äro i ordningen att afgå, samt dels meddelas en af Kongl. Svenska och Norrska General Consuln i Grekland, om Handels tillstånd derstädes, till Kongl. Maj:ts och Rikets Höglofliga Commerce-Collegium afgifven Rapport, med deruti lemnade förslag om hvad för Svenska Handelns Interessets befrämjande inom Greklands område må vara att iakttaga.

Och som vid nämnde tillfälle jemväl förekommer en uppställd fråga, huruvida någon minskning uti årliga Saltlagret härstädes bör hos Kongl. Maj:t i underdånighet begäras; äfvensom om en tillämnad underdånig framställning bör härvid göras, i afseende på reparterade årliga Salt-afgiftens indrifning, så anmodas samtelige Skepps Rederierne i Staden, att till öfverläggning i berörde ämnen likaledes sig infinna.

Götheborg d. 1:ste October 1833.

**Handels Societeten.**

Göteborgs dagblad 1833-10-09 

Ypervorioi 

1990: Σουηδός βρήκε στην Ελλάδα το κλεμμένο του ποδήλατο

  

Μια απίστευτη ιστορία που μοιάζει βγαλμένη από ταινία δημοσιεύτηκε στον σουηδικό Τύπο στις 14 Δεκεμβρίου 1990. Ένας κάτοικος του Όστερσουντ, ο οποίος είχε χαράξει τον προσωπικό του αριθμό πάνω στο καινούργιο ποδήλατό του για λόγους ασφαλείας, είδε το ποδήλατο να κλέβεται λίγους μήνες αργότερα. Θεωρώντας ότι το είχε χάσει για πάντα, συνέχισε τη ζωή του. 

Όμως κατά τη διάρκεια των διακοπών του στην Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια απρόσμενη έκπληξη: έξω από το ξενοδοχείο του αναγνώρισε το κλεμμένο του ποδήλατο, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Σουηδία. Η συνέχεια της ιστορίας αποδείχθηκε εξίσου παράξενη με την ανακάλυψη.

Βρήκε το κλεμμένο ποδήλατό του στην Ελλάδα- Expressen 1990-12-14

ΟΣΤΕΡΣΟΥΝΤ (TT). Για λόγους ασφαλείας, ένας κάτοικος του Όστερσουντ χάραξε τον προσωπικό του αριθμό (personnummer) στο καινούργιο του ποδήλατο.

Λίγους μήνες αργότερα, το ποδήλατο κλάπηκε και ο ιδιοκτήτης του απογοητεύτηκε.

Δεν πίστευε καθόλου ότι θα το ξανάβλεπε ποτέ, γράφει η εφημερίδα Östersunds-Posten.

Αντί για ποδηλατικές διακοπές στο Γέμτλαντ, αποφάσισε να κάνει διακοπές για μπάνιο στην Ελλάδα.

Έξω από το ξενοδοχείο του πρόσεξε ένα ποδήλατο της ίδιας μάρκας με το δικό του, μια μάρκα που δεν είναι συνηθισμένη στην Ελλάδα.

Από περιέργεια το εξέτασε πιο προσεκτικά και διαπίστωσε ότι ήταν το δικό του ποδήλατο – με τον προσωπικό του αριθμό χαραγμένο επάνω!

Ωστόσο, το αν θα καταφέρει ποτέ να το πάρει πίσω παραμένει αβέβαιο, καθώς οι ελληνικές αρχές δεν θεωρούν ότι ο προσωπικός αριθμός αποτελεί επαρκή απόδειξη ιδιοκτησίας.

Expressen 1990-12-14

Συντακτική ομάδα 

Cyperns bortglömda kvinnor trotsade ockupationen – stoppades av FN-soldater

I dagens Sverige vet många väldigt lite om Cypern och händelserna 1974. Samtidigt som kvinnors rättigheter ofta diskuteras hörs sällan berättelserna om de grekcypriotiska kvinnor som fördrevs från sina hem efter den turkiska invasionen och den fortsatta ockupationen av norra Cypern.

Våldtäcker mot kvinnor, försvunna personer och förstörelsen av kyrkor och kulturarv på den ockuperade delen av ön får sällan samma uppmärksamhet som andra konflikter. För många cyprioter känns det som att deras lidande inte anses lika viktigt.

Den här artikeln från svensk press visar hur grekcypriotiska kvinnor försökte återvända till sina hem och protestera mot ockupationen av norra Cypern en del av historien som sällan berättas i dagens Sverige.

Expressen 1987-06-15

Intermezzo med kvinnor på Cypern
Av Johan Wopenka

GÖTEBORG (GT) Svenska FN-soldater på Cypern fick i går ingripa mot 250 demonstrerande kvinnor.

Dessa hade tagit sig in i den demilitariserade och minerade zonen som skiljer öns norra och södra delar.

Ingen skadades vid intermezzot, som var över efter ett par timmar.

Kvinnorna kom från den grekiska delen av ön. De har tidigare varit bosatta på den turkiska sidan, men tvingades därifrån i samband med den turkiska invasionen 1974.

Protesterade mot delningen

Enligt uppgift ville kvinnorna besöka sina gamla hem och protestera mot delningen av ön.

Kvinnorna kom i bussar till Nicosia, men fick där besked att de inte fick passera genom buffertzonen. De åkte då söder om staden, och tog sig in i zonen på en avsides belägen väg.

Zonen är minerad

FN-soldater skickades till platsen för att varna kvinnorna.

– Zonen är till stor del minerad. Det är FN-styrkornas uppgift att se till att zonen är folktom, förklarar de svenska styrkornas befälhavare, överstelöjtnant Bo Hultin.

De flesta kvinnorna hejdade sig, men ett 50-tal försökte fortsätta in på området, och fick stoppas handgripligen av de svenska FN-soldater som kommenderats till platsen.

Pansar spärrade vägen

Samtidigt kom också ett halvt dussin pansarfordon till platsen för att spärra av den väg kvinnorna försökte använda.

Efter några timmar gav kvinnorna upp. Ingen skadades vid intermezzot.

Expressen 1987-06-15

Ypervorioi 

Όταν το Καρολίνσκα έστειλε εθελοντές στην Ελλάδα του πολέμου

Την άνοιξη του 1897, κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού Πολέμου, η Ελλάδα δεν ήταν μόνη. Από διάφορες χώρες της Ευρώπης έσπευσαν εθελοντές για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον ελληνικό στρατό και στον άμαχο πληθυσμό. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και Σουηδοί γιατροί, φοιτητές Ιατρικής και νοσοκόμες, οι οποίοι ταξίδεψαν στην Ελλάδα με σκοπό να ενταχθούν στην υγειονομική υπηρεσία και να συνδράμουν στη φροντίδα των τραυματιών του πολέμου.

Όπως αναφέρει η σουηδική εφημερίδα της εποχής, τρεις φοιτητές του Ινστιτούτου Καρολίνσκα αναχώρησαν για την Ελλάδα ώστε να συμμετάσχουν στη στρατιωτική υγειονομική περίθαλψη, ενώ η Mathilda von Koch ταξίδεψε επίσης για να υπηρετήσει ως νοσοκόμα στον ελληνικό στρατό. Η παρουσία τους αποτελεί μια λιγότερο γνωστή αλλά ιδιαίτερα συγκινητική πτυχή της διεθνούς συμπαράστασης προς την Ελλάδα κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1897.

Το δημοσίευμα αυτό υπενθυμίζει ότι, πέρα από τα πεδία των μαχών, υπήρξαν άνθρωποι που άφησαν την πατρίδα τους για να προσφέρουν βοήθεια στους τραυματίες και να στηρίξουν τον ελληνικό λαό σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας του.

Προς την Ελλάδα -1897-05-07 - Östra vestmanland

Τρεις φοιτητές Ιατρικής, οι κύριοι Streng, E. Bauer και Thyssenius του Ινστιτούτου Καρολίνσκα, αναχώρησαν το βράδυ του Σαββάτου για να ενταχθούν στην ελληνική υγειονομική υπηρεσία. Οι τρεις νέοι ιατροί θα παρουσιαστούν στον καθηγητή Åkerman, ο οποίος, όπως είναι γνωστό, αναχώρησε πρόσφατα για την Ελλάδα, ώστε με τη μεσολάβησή του να συμμετάσχουν στη στρατιωτική υγειονομική περίθαλψη.

Επίσης, την Τετάρτη αναχώρησε για την Ελλάδα η δεσποινίς Mathilda von Koch, αδελφή του υπολοχαγού von Koch στο Leonardsberg της Σκάνιας. Η δεσποινίς von Koch θα υπηρετήσει ως νοσοκόμα στον ελληνικό στρατό.

1897-05-07 Östra vestmanland 

Συντακτική ομάδα 

1897: Η βασίλισσα Όλγα και η Καλλιρρόη Παρρέν ζητούν βοήθεια από τις γυναίκες της Σουηδίας για την Ελλάδα

Κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897, η σουηδική εφημερίδα Östra Vestmanland δημοσίευσε έκκληση αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό. Το Ελληνικό Γυναικείο Σωματείο, υπό την προεδρία της βασίλισσας Όλγας της Ελλάδας (1845–1926), απηύθυνε έκκληση στις γυναίκες όλου του κόσμου να στηρίξουν τους Έλληνες πρόσφυγες, τους τραυματίες και τις οικογένειες των στρατιωτών.

Η βασίλισσα Όλγα, γεννημένη ως Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας και σύζυγος του βασιλιά Γεωργίου Α΄, διακρίθηκε για το εκτεταμένο φιλανθρωπικό και κοινωνικό της έργο. Κατά τον πόλεμο του 1897 ανέλαβε ενεργό ρόλο στην οργάνωση νοσοκομείων, στην εκπαίδευση νοσοκόμων και στη συγκέντρωση ανθρωπιστικής βοήθειας για τους τραυματίες και τους πρόσφυγες.

Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης τις υπογραφές της Ελένης Γρίβα και της πρωτοπόρου Ελληνίδας δημοσιογράφου και φεμινίστριας Καλλιρρόης Παρρέν, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο γυναικείο κίνημα της Ελλάδας.

1897-04-20 Οι γυναίκες της Ελλάδας και της Σουηδίας - Östra vestmanland 

Η Κεντρική Επιτροπή της Εθνικής Ένωσης Γυναικών της Σουηδίας έλαβε από την Ελλάδα την ακόλουθη έκκληση:

"Το Ελληνικό Γυναικείο Σωματείο, του οποίου πρόεδρος είναι η Αυτής Μεγαλειότητα η Βασίλισσα, απευθύνει έκκληση προς τις γυναίκες όλων των εθνών για βοήθεια.

Ο Ελληνισμός, τόσο στην ελεύθερη Ελλάδα όσο και στις υπόδουλες ελληνικές περιοχές, περνά μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο. Το Ελληνικό Γυναικείο Σωματείο έχει αναλάβει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα δράσης. Εκτός από την παροχή βοήθειας στους πρόσφυγες, έχει συστήσει ειδικές επιτροπές για:

• την οργάνωση ασθενοφόρων,

• την εκπαίδευση νοσοκόμων,

• την προμήθεια λευκών ειδών και ρουχισμού για τα νοσοκομεία.

Με αυτόν τον τρόπο επιθυμεί να συνδράμει το έργο του Ερυθρού Σταυρού.

Άλλες επιτροπές έχουν αναλάβει:

• την εξεύρεση εργασίας για τους πρόσφυγες,

• την προστασία χηρών και παιδιών όσων πέφτουν στον πόλεμο,

• τη στήριξη των οικογενειών των εφέδρων στρατιωτών που πρόσφατα στάλθηκαν στα σύνορα.

Σας απευθύνουμε μια θερμή και σοβαρή έκκληση να βοηθήσετε σε αυτό το μεγάλο έργο.

Ελένη Γρίβα
Πρόεδρος του Πατριωτικού Τμήματος

Καλλιρρόη Παρρέν
Γραμματέας

Οι δωρεές μπορούν να αποστέλλονται είτε στη σύνταξη του περιοδικού Idun, είτε απευθείας στην ταμία της Εθνικής Ένωσης Γυναικών της Σουηδίας, δεσποινίδα Hulda Lundin, Στοκχόλμη, Brunkebergstorg 2.

Το νοτιοσουηδικό παράρτημα του Ερυθρού Σταυρού καλεί τα μέλη του, καθώς και όλες τις κυρίες που ενδιαφέρονται για τον σκοπό αυτό, να κατασκευάσουν υλικά πρώτων βοηθειών και νοσηλείας, τα οποία πρόκειται να αποσταλούν σύντομα ως δώρο από τον σύλλογο προς την Ελλάδα.

Το παράρτημα, μέσω άμεσης αλληλογραφίας με την Επιτροπή Υγειονομικής Περίθαλψης στην Αθήνα, η οποία τελεί υπό την προστασία της Ελληνίδας Βασίλισσας, έχει ενημερωθεί λεπτομερώς για τα είδη επιδέσμων και νοσηλευτικού υλικού που χρειάζονται. Παράλληλα, ο σύλλογος έλαβε θερμές ευχαριστίες για την υπόσχεσή του να συνδράμει το έργο της επιτροπής.

1897-04-20 - Östra vestmanland

Συντακτική ομάδα 

Δεν τους ήθελαν στη Σουηδία – Έγιναν διάσημοι στην κυπριακή τηλεόραση

Τον Φεβρουάριο του 1990, η Aftonbladet δημοσίευσε ένα ρεπορτάζ για το σουηδικό ροκ συγκρότημα It's Alive, το οποίο άφησε τη Στοκχόλμη και ταξίδεψε στην Κύπρο για να εμφανίζεται σε νυχτερινά κέντρα της Λάρνακας. Αυτό που αρχικά προοριζόταν ως μια προσωρινή επαγγελματική ευκαιρία εξελίχθηκε γρήγορα σε μια απρόσμενη επιτυχία. Το συγκρότημα τράβηξε την προσοχή της κυπριακής τηλεόρασης, γύρισε μουσικά βίντεο και απέκτησε έναν συνεχώς αυξανόμενο κύκλο θαυμαστών στο νησί.

Το ρεπορτάζ προσφέρει παράλληλα μια ενδιαφέρουσα εικόνα της νυχτερινής ζωής και της μουσικής σκηνής της Κύπρου στις αρχές της δεκαετίας του 1990, δείχνοντας πώς Σουηδοί μουσικοί μπορούσαν να βρουν νέες ευκαιρίες και αναγνώριση εκτός Σουηδίας, σε μια εποχή που οι δισκογραφικές εταιρείες της πατρίδας τους δεν έδειχναν ενδιαφέρον για τη μουσική τους.

Τι πρέπει να κάνει ένα ταλαντούχο ροκ συγκρότημα όταν καμία δισκογραφική εταιρεία δεν τολμά να επενδύσει σε έναν δίσκο;

Το συγκρότημα It's Alive από τη Στοκχόλμη μάζεψε τα πράγματά του και ταξίδεψε στην Κύπρο για ένα «προπονητικό καμπ».

– και κατέληξε να γίνει αστέρι της κυπριακής τηλεόρασης...

Το It's Alive είναι σχεδόν το πρώτο πράγμα που ακούμε όταν προσγειωνόμαστε στην Κύπρο. Μας οδηγούν στο Kethera, ένα νυχτερινό κέντρο στη Λάρνακα.

Στο Kethera συγκεντρώνονται όλοι οι φίλοι της ροκ μουσικής στο νησί. Εκεί απολαμβάνουν έξι Σουηδούς μουσικούς που παίζουν δυναμική funk-rock και power-pop, με την οποία οι έφηβοι χορεύουν ομαδικά.

— Παίζουμε κυρίως διασκευές εδώ, λέει σχεδόν απολογητικά ο 18χρονος τραγουδιστής Martin Sandberg.

Φαγητό και στέγη

Το συγκρότημα έχει συμβόλαιο έξι μηνών με το Kethera και εμφανίζεται πέντε βράδια την εβδομάδα. Διαθέτουν δύο διαμερίσματα και ένα αυτοκίνητο, ενώ αμείβονται αρκετά ώστε να καλύπτουν τα έξοδα διατροφής, μετακινήσεων, ασφάλισης και ψυχαγωγίας.

Όμως η πραγματική δουλειά γίνεται τις ημέρες. Τότε οι έξι μουσικοί συζητούν νέες ιδέες, είτε κατά τη διάρκεια του τζόγκινγκ είτε στο γυμναστήριο. Στη συνέχεια πηγαίνουν στο νυχτερινό κέντρο για πρόβες και σύνθεση δικών τους τραγουδιών.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου άφησαν πίσω τους τη Σουηδία και τις δουλειές τους ως ταξιτζήδες, διανομείς και εφημεριδοπώλες. Γιατί όμως επέλεξαν την Κύπρο;

Η τηλεόραση επικοινώνησε μαζί τους

— Έχω έναν φίλο που εργάζεται ως ξεναγός. Έφερε εδώ μια από τις demo κασέτες μας για να μας βρει δουλειά για έναν μήνα, αλλά το κλαμπ μάς πρότεινε συμβόλαιο έξι μηνών, εξηγεί ο ντράμερ Anders Gustafsson.

Τα μέλη του συγκροτήματος δεν περίμεναν ιδιαίτερη προβολή. Ωστόσο, μόλις έναν μήνα αργότερα, τους προσέγγισε η τηλεόραση.

— Η ροκ μουσική είναι σχετικά νέα εδώ. Οι μουσικοί δυσκολεύονται με τις ροκ και ποπ αρμονίες. Δεν ξέρουν πώς να τις παίξουν και υπάρχουν ελάχιστα εγχώρια συγκροτήματα, λέει ο Per Ahlström.

Τελικός του Rock-SM

Η τηλεόραση γύρισε δύο μουσικά βίντεο του συγκροτήματος, τα οποία προβλήθηκαν αρκετές φορές σε δημοφιλείς σαββατιάτικες εκπομπές.

Δύο χρόνια νωρίτερα, το συγκρότημα είχε φτάσει στον τελικό του διαγωνισμού Rock-SM. Στη συνέχεια επένδυσε δικά του χρήματα για την κυκλοφορία ενός EP, χωρίς όμως να προσελκύσει το ενδιαφέρον κάποιας δισκογραφικής εταιρείας.

Από τότε εμφανιζόταν κυρίως σε νεανικά κέντρα, ντισκοτέκ και υπαίθρια φεστιβάλ.

— Δεν ακούγεται η μουσική μας σαν το Opa, ούτε τραγουδάμε στα σουηδικά. Σήμερα στη Σουηδία όλοι ενδιαφέρονται μόνο για τα εμπορικά charts και το Svensktoppen, λέει ο 23χρονος κιθαρίστας Per Aldeheim.

Ζηλότυποι άνδρες

Στην Κύπρο όμως τα αγγλικά τραγούδια τους γίνονται αποδεκτά. Το συγκρότημα έχει ήδη δεχθεί προτάσεις και από άλλα νυχτερινά κέντρα και ίσως παραμείνει στο νησί περισσότερο από όσο σχεδίαζε.

— Είναι δύσκολο να είσαι σουηδικό ροκ συγκρότημα στην Κύπρο. Τα κορίτσια ενδιαφέρονται για εμάς, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε φίλοι μαζί τους όπως στη Σουηδία. Οι Κύπριοι άνδρες ζηλεύουν, λέει ο Martin Sandberg.

— Από αυτή την άποψη είμαστε σαν μια παρέα Τούρκων στο Tensta. Δεν θέλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας μόνο και μόνο επειδή βρεθήκαμε εδώ, προσθέτει ο Per Aldeheim.

Ζητούν αυτόγραφα

Καθώς περπατάμε μαζί τους στους δρόμους της Λάρνακας, τέσσερα κορίτσια τους πλησιάζουν και ζητούν αυτόγραφα.

— Αυτό είναι ένα διάσημο ροκ συγκρότημα, λέει ένας νεαρός πατέρας στην οικογένειά του, δείχνοντας διακριτικά προς τους Σουηδούς μουσικούς.

Η οικογένεια κοιτάζει με περιέργεια τους νεαρούς με τα μοντέρνα σκισμένα τζιν και τα μακριά, καλοχτενισμένα μαλλιά.

Περπατούν με ήρεμα και αποφασιστικά βήματα, σε έναν κόσμο πολύ μακριά από τις σουηδικές δισκογραφικές εταιρείες που δεν πίστεψαν ποτέ σε αυτούς.

Carina Johansson
LARNACA

Συντακτική ομάδα 

Ingen ville ha dem i Sverige – på Cypern blev de TV-kändisar-"Det där är ett berömt rockband"

I februari 1990 publicerade Aftonbladet ett reportage om det svenska rockbandet It's Alive, som lämnade Stockholm och reste till Cypern för att spela på nattklubbar i Larnaca. Det som från början var tänkt som ett tillfälligt arbete utvecklades snabbt till en oväntad framgång. Bandet blev uppmärksammat av cypriotisk television, spelade in musikvideor och fick en växande skara fans på ön. Reportaget ger samtidigt en intressant bild av Cyperns nöjesliv i början av 1990-talet och hur svenska musiker kunde hitta nya möjligheter utanför Sveriges gränser när skivbolagen hemma inte visade något intresse.

Aftonbladet 1990-02-09

Vad ska ett begåvat rockband ta sig till när inget skivbolag vågar satsa på en platta?

Stockholmsbandet "It's alive" packade och åkte till Cypern på "träningsläger".

– och blev stjärnor i cypriotisk TV...

"It's alive" är nästan det första vi hör talas om när vi landar på Cypern. Vi blir visade till Kethera, en nattklubb i staden Larnaca.

Det är på Kethera som örepublikens alla rockfans samlas. Där får de vad de tål av sex stockholmare, ett kraftigt funk-rockljud, power-pop som tonåringarna dansar till i stora grupper.

– Vi spelar mest coverlåtar här, säger sångaren Martin Sandberg, 18, nästan urskuldande.

Mat och husrum

"It's alive" har ett sex månader långt kontrakt på Kethera, med spelningar fem nätter i veckan. De har tillgång till två lägenheter och en bil, de får tillräckligt med pengar till mat, resor, försäkringar och nöjen.

Men det är på dagarna det verkligen gäller. Då kläcker de sex killarna idéer, under en joggingtur eller i gymet. Sedan åker de till nattklubben för att repa och sätta ihop egna låtar.

Det var i mitten av september som killarna lämnade Sverige och jobben som taxichaufför, bilbud, tidningsutbärare med mera. Men varför reste de just till Cypern?

TV hörde av sig

– Jag har en kompis som är reseledare. Han tog med sig en av våra demotejper hit för att försöka fixa en månads jobb, och så ville den här klubben ha oss i ett halvår, berättar trummisen Anders Gustafsson.

Killarna hade inte räknat med någon speciell uppmärksamhet. Men redan efter någon månad hörde TV av sig.

– Rock är ganska nytt här. Musikerna har svårt för rock- och popharmonierna. De vet inte hur man gör och det finns knappt några inhemska band, säger Per Ahlström.

Final i Rock-SM

TV spelade in två rockvideor, och de har visats flera gånger i populära lördagsprogram i TV.

För två år sedan gick bandet till final i Rock-SM. Sedan satsade de egna pengar på en EP, men fick inga napp från något skivbolag. Sedan dess har de mest spelat på ungdomsgårdar, diskotek och utomhusfestivaler.

– Vi låter ju inte som Opa precis, och så sjunger vi på engelska. Nu är det bara Listan och Svensktoppen som gäller, säger gitarristen Per Aldeheim, 23.

Svartsjuka killar

Men på Cypern duger engelskan bra. Nu har bandet fått anbud från fler nattklubbar, och kanske stannar bandet ett tag till.

– Men det är svårt att vara svenskt rockband här på Cypern. Tjejerna är intresserade, men det går inte att vara kompis med dem som vi är vana vid hemifrån. Då blir de cypriotiska killarna svartsjuka på oss. Och på pubarna fattar de inte våra skämt, och vårt sätt att vara, säger Martin Sandberg.

– På så sätt är vi precis som ett gäng turkar i Tensta. Vi vill inte ändra på vårt sätt bara för att vi kommit hit, säger Per Aldeheim.

Ber om autografer

När vi följer killarna på promenad genom Larnaca kommer fyra tjejer fram och ber om autografer.

– Det där är ett berömt rockband, säger en ung pappa till sin familj, och pekar diskret åt de svenska killarnas håll.

Familjen tittar nyfiket efter ett gäng killar med moderiktiga glipor i jeansen och långa fönade hårmanar.

De går med lugna, bestämda kliv, i en värld fjärran från oförstående svenska skivbolag.

Carina Johansson
LARNACA

Ypervorioi 

«Οι Σουηδέζες έρχονται και μας παίρνουν τα αγόρια» – Η μαρτυρία 18χρονης Κύπριας το 1987

Στις 3 Ιουνίου 1987, η σουηδική εφημερίδα Expressen δημοσίευσε ένα ρεπορτάζ από τη Λεμεσό που αποτυπώνει τις κοινωνικές αντιλήψεις και τις παραδόσεις της εποχής στην Κύπρο. Μέσα από τη μαρτυρία της 18χρονης Άννας Χαραλάμπους, το άρθρο αναδεικνύει τις διαφορετικές προσδοκίες που υπήρχαν για άνδρες και γυναίκες στις σχέσεις, καθώς και τις εντυπώσεις που είχαν ορισμένες νεαρές Κύπριες για τις Σουηδές τουρίστριες που επισκέπτονταν το νησί. Το δημοσίευμα αποτελεί ένα ενδιαφέρον στιγμιότυπο της κυπριακής κοινωνίας και του τουριστικού κλίματος της δεκαετίας του 1980.

Expressen 1987-06-03-Anna 18- "Μας περνουν τα αγόρια μας"

ΛΕΜΕΣΟΣ/ΚΥΠΡΟΣ (Expressen). Το καλοκαίρι εκείνο ο κόσμος κατέρρευσε για την 18χρονη Άννα Χαραλάμπους από την Κύπρο.

Ο φίλος της, ο 20χρονος Πανίκος, πήγε στο κρεβάτι με μια 19χρονη Σουηδέζα.

«Μακάρι να ήμουν από άλλη χώρα – τότε θα μπορούσα κι εγώ να κοιμάμαι με το αγόρι μου», λέει η Άννα.

Η Άννα Χαραλάμπους είναι ένα συνηθισμένο Κυπριόπουλο που ντύνεται όπως οι Σουηδέζες κοπέλες. Εκεί όμως τελειώνουν οι ομοιότητες.

Η Άννα ζει μια πολύ παραδοσιακή ζωή, στενά δεμένη με την οικογένεια. Δεν της επιτρέπεται να βγει ούτε ένα βήμα έξω από το σπίτι χωρίς να συνοδεύεται από κάποιον από τους αδελφούς της.

Ποτέ μόνη

Κάθε Σάββατο της επιτρέπεται να πηγαίνει με τις φίλες της σε καφετέρια, αλλά μόνο υπό την επιτήρηση μιας ολόκληρης παρέας αγοριών.

Μόνο μία ή δύο φορές τον μήνα μπορεί να πάει σε ντισκοτέκ. Αλλά και τότε επιτρέπεται να χορεύει μόνο με κάποιον από την παρέα και ποτέ να μιλά με έναν άγνωστο.

Παρ’ όλα αυτά, η Άννα κατάφερε να αρραβωνιαστεί τον 20χρονο Πανίκο.

«Είμαστε μαζί τρία χρόνια», λέει η Άννα. «Ποτέ δεν μένουμε μόνοι όταν συναντιόμαστε. Και το σεξ μεταξύ μας αποκλείεται εντελώς».

«Ξέρω ότι ο Πανίκος περιμένει από μένα να είμαι παρθένα όταν παντρευτούμε».

Παρόλα αυτά, η Άννα γνωρίζει ότι η παράδοση δεν υποχρεώνει τον Πανίκο να της είναι πιστός. Μπορεί να πηγαίνει στο κρεβάτι με όσες κοπέλες θέλει και να παραμένει αποδεκτός από την οικογένειά του.

Το καλοκαίρι εκείνο ο Πανίκος διατηρούσε σχέση για αρκετές εβδομάδες με τη 19χρονη Μία από το Έρεμπρο της Σουηδίας.

«Όταν μου το είπε, στενοχωρήθηκα πολύ», λέει η Άννα.

«Οι Σουηδέζες που έρχονται εδώ μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν! Ο μόνος λόγος που έρχονται στην Κύπρο είναι για να κάνουν σεξ με τα αγόρια μας».

Απελπισμένες

Ο Πανίκος εξήγησε στην Άννα ότι η σχέση του με τη Μία ήταν καθαρά σεξουαλική.

Η Άννα δεν χώρισε τον Πανίκο. Όμως, παρότι προσπαθεί να τον καταλάβει, η ίδια και οι φίλες της αρχίζουν να απελπίζονται.

«Τα αγόρια εδώ μιλούν συνέχεια για τις ξανθιές και για όλα όσα μπορούν να κάνουν μαζί τους. Παρ’ όλα αυτά, θέλουν μια κοπέλα με την ίδια καταγωγή και τις ίδιες παραδόσεις, ώστε να μην χρειάζεται να αλλάξουν οι ίδιοι».

Λεζάντα φωτογραφίας:
«Έχω κουραστεί να έρχονται οι Σουηδέζες εδώ και να μας παίρνουν τα αγόρια», λέει η 18χρονη Άννα Χαραλάμπους.

Συντακτική ομάδα 

Η Κύπρος μέσα από τα μάτια των Σουηδών το 1983: Τουρισμός, φιλοξενία και η μαρτυρία μέλους της οικογένειας Λόρδου

Η αφήγηση της Aftonbladet το 1983 αποτυπώνει μια Κύπρο που προσπαθούσε ακόμη να επουλώσει τις πληγές της τουρκικής εισβολής του 1974, αλλά ταυτόχρονα προβαλλόταν στη Σουηδία ως ένας τόπος φιλοξενίας, ιστορίας και ανθρώπινης ζεστασιάς, πέρα από τον ήλιο και τις παραλίες.

Κύπρος – πολύ περισσότερα από καλό φαγητό, ήλιο και θάλασσα
(Aftonbladet, 13 Μαΐου 1983)

Η Κύπρος – ή Κύπρος (Kypros), όπως ονομάζεται επίσης από τη θεά Αφροδίτη που, σύμφωνα με τον μύθο, αναδύθηκε από τα κύματα κοντά στην Πάφο – είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς διακοπών για τους Σουηδούς.

Όμως το νησί έχει να προσφέρει πολύ περισσότερα από καλό φαγητό, ήλιο και θάλασσα.

Η ιστορία χιλιάδων ετών έχει αφήσει πίσω της ναούς, μοναστήρια και μουσεία.

Στην Κύπρο, όμως, υπάρχει επίσης μια ευγένεια και μια φιλοξενία που λείπει από πολλές άλλες τουριστικές χώρες.

Αν ταξιδέψεις στην Κύπρο – και φέτος θα το κάνουν περισσότεροι από 50.000 Σουηδοί – θα ανακαλύψεις ότι αυτό το νησί είναι από τα καλύτερα που υπάρχουν στον τουρισμό.

Πιο φιλικό και πιο ήρεμο, αλλά με αρκετή νυχτερινή ζωή στη Λεμεσό για όσους την αναζητούν.

Ρώτησα τον Άνδρο, στο «The Lamb and the Bull» («Το Αρνί και ο Ταύρος»), μία από τις ιδιαίτερες «αγγλικές» παμπ της Λάρνακας (στο νησί βρίσκονται περίπου 20.000 Βρετανοί στρατιώτες), γιατί οι Κύπριοι είναι τόσο φιλόξενοι.

«Επειδή μάθαμε να ζούμε με ξένους λαούς», απάντησε.

«Μας κατέλαβαν Πέρσες, Ρωμαίοι, Βενετοί, Τούρκοι και Άγγλοι και μάθαμε ότι μπορεί κανείς να κερδίσει κάτι από τους επισκέπτες του.»

Σήμερα η νεαρή, μόλις 23 ετών τότε, Κυπριακή Δημοκρατία κερδίζει πολλά από τον τουρισμό. Βορειοευρωπαίοι επισκέπτονται το μικρό αυτό νησί της ανατολικής Μεσογείου περισσότερο από ποτέ.

Η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, ανήκει στην Ασία. Οι Κύπριοι όμως αισθάνονται Ευρωπαίοι.

Δυτικότροπη κοινωνία

Παρόλο που ο αραβικός κόσμος βρίσκεται μόλις μισή ώρα πτήσης μακριά, η Κύπρος φαίνεται πιο δυτική ακόμη και από την Ελλάδα.

Ίσως επειδή τόσοι πολλοί μιλούν αγγλικά.

Ίσως όμως να υπάρχει και κάτι άλλο, πιο δύσκολο να περιγραφεί. Η ζωή στους δρόμους δεν είναι τόσο χαοτική και οι πωλητές δεν είναι τόσο πιεστικοί όσο στην Αθήνα ή τη Βηρυτό.

Και βέβαια το νησί είναι μικρό.

Αν βρεθείς στο ξενοδοχείο Lordos Beach, έξω από τη Λάρνακα – όπου η άμμος δεν είναι τόσο καλή όσο της Λεμεσού – αξίζει να επισκεφθείς τον πωλητή εφημερίδων δίπλα στην είσοδο.

Ο κύριος Στυλιανού είναι ένας ηλικιωμένος, αδύνατος άνδρας που πουλά σουηδικές εφημερίδες, αμερικανικά τσιγάρα και μπάλες θαλάσσης. Και μπορεί να σου μιλήσει για την Κύπρο.

«Εγώ ανήκω στην οικογένεια Λόρδου, που κατέχει αυτό το ξενοδοχείο. Παλαιότερα είχαμε αρκετά ξενοδοχεία στην Αμμόχωστο. Ύστερα, πριν από εννέα χρόνια, ήρθαν οι Τούρκοι. Είχαμε μόνο λίγες ώρες για να πάρουμε τα απολύτως απαραίτητα και να φύγουμε.»

«Τώρα εγώ και η σύζυγός μου έχουμε αυτό το μικρό κατάστημα. Με δυσκολία τα βγάζουμε πέρα, αλλά είμαστε ευγνώμονες που σωθήκαμε ζωντανοί από τον πόλεμο μαζί με τους δύο γιους μας.»

Στην τραπεζαρία ανέφερα σε έναν σερβιτόρο ότι ο κύριος Στυλιανού είναι συγγενής της οικογένειας Λόρδου.

«Κι εγώ το ίδιο», απάντησε ο σερβιτόρος. «Οι Λόρδου είναι μεγάλη οικογένεια.»

Μεγάλη οικογένεια

Μερικές φορές έχει κανείς την αίσθηση ότι όλοι στην Κύπρο είναι συγγενείς μεταξύ τους ή τουλάχιστον γνωρίζονται.

Άλλωστε η Κύπρος δεν είναι μεγάλη. Τότε είχε περίπου 600.000 κατοίκους. Οι τέσσερις στους πέντε ήταν Ελληνοκύπριοι, ενώ οι υπόλοιποι ήταν Τουρκοκύπριοι και Αρμένιοι.

Ένα ηλιόλουστο απόγευμα – η Κύπρος απολαμβάνει περίπου 335 ημέρες ηλιοφάνειας τον χρόνο – καθόμουν έξω από το ξενοδοχείο διαβάζοντας το βιβλίο «Πικρολέμονα» του Άγγλου συγγραφέα Lawrence Durrell.

Στο βιβλίο του περιγράφει πώς έφθασε από τον Πειραιά στην Κερύνεια τη δεκαετία του 1950 και πώς αγόρασε ένα παλιό σπίτι στο χωριό Bellapais, στη βόρεια πλευρά του νησιού.

Thomas Walter 

Aftonbladet 1983-05-13

Συντακτική ομάδα 

Nio år efter invasionen – Aftonbladets reportage från Cypern 1983

Aftonbladet publicerade den 13 maj 1983 ett reportage om Cypern som visar hur ön beskrevs för svenska läsare under 1980-talet. Artikeln handlar inte bara om sol och bad, utan även om människorna, historien och vardagen på ön, mindre än ett decennium efter den Turkiska invasionen. 

Aftonbladet 1983- 05-13 - Cypern – mycket mer än god mat, sol och bad

Cypern – eller Kypros som gudinnan Afrodite, uppstigen ur vågorna vid Paphos, också kallas – är ett av svenskarnas mest populära badresmål.

Men ön har mycket mer att ge än bara god mat, sol och bad.

Den mångtusenåriga historien har lämnat efter sig tempel, kloster och museer.

Men på Cypern finns också en vänlighet och en gästfrihet som man saknar i många andra turistländer.

Åker du till Cypern – och det gör mer än 50 000 svenskar i år – så kommer du att upptäcka att den här ön är något av det finaste som finns vad gäller turism.

Vänligare och lite lugnare men med en hel del helligång i Limassol för den som önskar.

Jag frågade Andros på The Lamb and the Bull (Lammet och tjuren), en av Larnacas originella ”engelska” pubar (det finns 20 000 brittiska soldater på ön) varför cyprioterna är så gästvänliga?

– Det beror på att vi lärt oss att umgås med främmande folk. Vi har varit ockuperade av perser, romare, venetianare, turkar och engelsmän och lärt oss att man kan tjäna en slant på att hyresgästerna.

Nu tjänar den unga (23 år) cypriotiska republiken en hel del på turisterna. Nordeuropéer kommer som aldrig förr till den här lilla ön (tre gånger så stor som Gotland) i östra Medelhavet.

Cypern hör genom sitt östliga läge till Asien. Men cyprioterna känner sig som européer.

Västerländsk

Trots att det bara är en halvtimmes flygresa till arabvärlden, så verkar Cypern mer västerländskt än till och med Grekland.

Kanske beror det på att så många talar engelska.

Men det är något annat, mer obestämt också. Gatulivet är inte lika stökigt, försäljarna inte lika påträngande som i Aten eller Beirut.

Och så är ön liten som sagt.

Hamnar du på hotell Lordos Beach i utkanten av Larnaca – stranden här är inte lika fin som i Limassol, siktat vetemjöl i stället för potatismjöl – så titta in till tidningsförsäljaren alldeles vid hotellets ingång.

Morgontidningar

Mister Stylianou är en äldre, magerlagd herre, som säljer svenska morgontidningar, amerikanska cigaretter och badbollar. Och han kan berätta om Cypern.

– Vi, jag tillhör familjen Lordos, som äger det här hotellet, hade tidigare flera hotell i Famagusta. Så för nio år sedan kom turkarna. Vi hade bara några timmar på oss att plocka ihop det nödvändigaste och fly.

– Nu har jag och min fru den här lilla butiken. Vi klarar oss knappt, men vi är tacksamma för att vi och våra två söner klarade oss levande från kriget.

I matsalen säger jag till en kypare att mister Stylianou är släkt med familjen Lordos.

– Det är det jag också, säger kyparen. Lordos är en stor familj.

Stor släkt

Ibland får man känslan av att alla på ön är släkt med varann eller åtminstone känner varann.

Men så är Cypern inte heller stort, cirka 600 000 invånare och fyra av fem är grekcyprioter, övriga turkar och armenier.

En solig (335 av årets dagar är soliga på Cypern) eftermiddag satt jag utanför hotellet och läste den engelske författaren Lawrence Durrells kärleksfulla bok om Cypern, ”Bittera citroner”.

I boken berättar Durrell om hur han kom till hamnstaden Kyrenia (nu i turkzonen) från Pireus med båt på 50-talet och hur han kom över ett gammalt hus i byn Bellapais på nordsidan av ön.

Äldre man

Plötsligt avbryts läsandet av att en äldre man kommer fram och säger:

– Jag ser att ni läser en bok av herr Durrell. En gång lagade jag hans hus. Det var taket som läckte. En mycket älskvärd man, herr Durrell.

Så är det på Cypern. Man är släkt med varandra och så lagar man varandras tak.

Thomas Waldén.

Ypervorioi

"Hello sexmachine” – Svenskor berättar om flirtandet och Cypern i ett svenskt reportage från 1981

Genom vår fortsatta forskning i svenska tidningsarkiv har vi hittat ännu ett ovanligt reportage om Cypern och den tidiga skandinaviska turismen på ön. Artikeln, publicerad i svensk press under charterturismens första årtionden, beskriver hur svenska kvinnliga turister upplevde Cypern, mötet med den lokala kulturen och den uppmärksamhet de fick under sina semestrar. Samtidigt ger reportaget en tydlig bild av hur stora kulturella skillnader mellan dåtidens Sverige och Cypern skapade både fascination och missförstånd.

Expressen 1981-10-10 Cypern kan man få sig ett nyp

CYPERN (Expressen). – Hello sexmachine! Varifrån kommer du? Ska du hänga med på disco?

Det kan vara jobbigt att vara kvinnlig turist på Cypern. Cypriotiska män ropar ständigt efter en.

Jag gillar Cypern, har varit här många gånger och återvänder gärna. Men vissa dagar önskar jag att ön – eller snarare männen – kunde fara åt pepparn.

Det handlar inte bara om att de ropar efter en och tutar från bilarna. De nyper en också i baken när man cyklar förbi.

Jag undrar hur många gånger jag varit nära att vingla in under en bil.

Antalet resenärer som återvänder till Cypern är stort. Många av dem, säger reseledarna, är kvinnor i alla åldrar. Här finns inte bara sammetsögda cyprioter utan också virila FN-soldater.

Och det är förstås inget fel med en liten semesterromans.

Historierna om svenska kvinnors lättsinne är många. Kanske är de inte helt grundlösa när männen beter sig som de gör.

Man kan knappt gå en meter utan att en bil stannar och frågar om man vill följa med på en drink eller dans.

Det är påfrestande att ständigt ha någon efter sig.

Men man kan också förstå männen. Varje vecka kommer grupper av flickor från det frigjorda Sverige till ett Cypern där den grekisk-ortodoxa kyrkan fortfarande har ett starkt grepp och där sexuella relationer före äktenskapet är ovanliga.

Cypriotiska kvinnor är ofta svåra att komma nära. Då dyker deras raka motsatser upp. Inte bara sexuellt. Svenska kvinnor är mer spontana, öppnare och lättare att få kontakt med.

Men det skapas också en del märkliga föreställningar om livet i Sverige.

En kanadensare som hade observerat svenskor på ”grönbete” frågade mig:

– Vad gör egentligen svenska män på sina semestrar?

– Tja… svarade jag.

– Jag har hört att de antingen super eller vandrar i fjällen, sade kanadensaren.

Svenska tjejer rullar runt i höet på Cypern. Svenska killar super eller vandrar runt med ryggsäck hemma i Sverige.

Expressen 1981-10-10 

Ypervorioi 

«Hello sexmachine» – Σουηδέζες μιλούν για το φλερτ και την Κύπρο σε Σουηδικό άρθρο το 81'

Μέσα από τη συνεχή έρευνα που πραγματοποιούμε στα σουηδικά αρχεία και τις παλιές εφημερίδες, εντοπίσαμε ένα ιδιαίτερο δημοσίευμα εποχής που παρουσιάζει την εικόνα της Κύπρου μέσα από τις εμπειρίες Σουηδέζων τουριστριών. Το άρθρο, γραμμένο σε μια διαφορετική εποχή για τον τουρισμό και τις σχέσεις ανάμεσα στους λαούς, αποτυπώνει το κλίμα των πρώτων μαζικών σκανδιναβικών ταξιδιών στο νησί, τα πολιτισμικά σοκ, το φλερτ και τις εντυπώσεις που άφηνε τότε η Κύπρος στις Σουηδέζες. 

"Στην Κύπρο μπορεί να σου ρίξουν και κανένα τσίμπημα"EXPRESSEN 1981-10-10

ΚΥΠΡΟΣ (Expressen). – Hello sexmachine! Από πού είσαι; Θες να έρθεις ντισκοτέκ;

Μπορεί να είναι κουραστικό να είσαι γυναίκα τουρίστρια στην Κύπρο. Οι Κύπριοι άντρες φωνάζουν συνεχώς πίσω σου.

Μου αρέσει η Κύπρος, έχω έρθει πολλές φορές και επιστρέφω πάντα με χαρά. Αλλά κάποιες μέρες εύχομαι το νησί – ή μάλλον οι άντρες του – να πήγαιναν στο διάβολο.

Δεν είναι μόνο ότι σου φωνάζουν και κορνάρουν από τα αυτοκίνητα. Σε τσιμπάνε και στα οπίσθια όταν περνάς με ποδήλατο.

Αναρωτιέμαι πόσες φορές έχω φτάσει κοντά στο να πέσω κάτω από αυτοκίνητο.

Ο αριθμός των ταξιδιωτών που επιστρέφουν στην Κύπρο είναι μεγάλος. Πολλοί από αυτούς, λένε οι ξεναγοί, είναι γυναίκες κάθε ηλικίας. Εδώ δεν υπάρχουν μόνο οι «βελούδινοι» Κύπριοι άντρες αλλά και οι δυναμικοί στρατιώτες του ΟΗΕ.

Και φυσικά τίποτα κακό σε έναν μικρό έρωτα διακοπών.

Οι ιστορίες για την «ελευθεριότητα» των Σουηδών γυναικών είναι πολλές. Ίσως να μην είναι και εντελώς αβάσιμες, αφού οι άντρες συμπεριφέρονται έτσι.

Δεν μπορείς σχεδόν να περπατήσεις ούτε ένα μέτρο χωρίς να σταματήσει αυτοκίνητο και να σε ρωτήσει αν θέλεις να πας για ποτό ή χορό.

Είναι κουραστικό να έχεις συνεχώς κάποιον πίσω σου.

Αλλά μπορεί κανείς και να καταλάβει τους άντρες. Κάθε εβδομάδα φτάνουν εδώ κορίτσια από τη «απελευθερωμένη» Σουηδία σε μια Κύπρο όπου η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία έχει ισχυρή επιρροή και όπου οι προγαμιαίες σχέσεις είναι πολύ ασυνήθιστες.

Οι Κύπριες γυναίκες είναι συχνά δύσκολα προσεγγίσιμες. Έτσι εμφανίζονται τα ακριβώς αντίθετά τους. Όχι μόνο στο σεξουαλικό επίπεδο. Οι Σουηδέζες είναι πιο αυθόρμητες, πιο ανοιχτές και πιο εύκολες στην επικοινωνία.

Όμως δημιουργούνται και κάποιες παράξενες αντιλήψεις για τη ζωή στη Σουηδία.

Ένας Καναδός, που παρατηρούσε τις Σουηδέζες «ελεύθερες στη φύση», με ρώτησε:

– Τι κάνουν αλήθεια οι Σουηδοί άντρες στις διακοπές τους;

– Ε, λοιπόν… είπα εγώ.

– Άκουσα ότι είτε μεθούν είτε κάνουν πεζοπορία στα βουνά, είπε ο Καναδός.

Οι Σουηδέζες κυλιούνται στα άχυρα στην Κύπρο. Οι Σουηδοί άντρες μεθούν ή γυρνάνε με σακίδια πίσω στην πατρίδα.

Expressen 1981-10-10

Αναδημοσίευση σε αρκετά Κυπριακά ΜΜΕ

Συντακτική ομάδα