Σουηδική εφημερίδα για την Κύπρο το 1878:«Τα δύο τρίτα του πληθυσμού είναι Έλληνες – τα φημισμένα δάση έχουν καταστραφεί»

   

Λίγους μόλις μήνες  μετά την παραχώρηση της Κύπρου στη Μεγάλη Βρετανία, η σουηδική εφημερίδα Allehanda för Folket δημοσίευσε το άρθρο «Απόψεις από την Κύπρο» (Utsigter från Cypern). Το δημοσίευμα παρουσιάζει το διεθνές πολιτικό παρασκήνιο της εποχής και εξηγεί γιατί η Κύπρος θεωρούνταν στρατηγικής σημασίας για τη Βρετανική Αυτοκρατορία μετά το Συνέδριο του Βερολίνου. 

Παράλληλα, περιγράφει τη γεωγραφία, τον πληθυσμό και τις πόλεις του νησιού, σημειώνοντας ότι περίπου τα δύο τρίτα των 150.000 κατοίκων ήταν Έλληνες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα άλλοτε πλούσια κυπριακά δάση, τα οποία είχαν σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί, παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν παρείχαν ξυλεία φημισμένη για τη ναυπηγική. Το άρθρο καταγράφει επίσης τις προσδοκίες που υπήρχαν το 1878 ότι η νέα βρετανική διοίκηση θα προχωρούσε σε έργα ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του νησιού.

Allehanda för folket 1878-08-14

Απόψεις από την Κύπρο

Όπως θα θυμάται ο αναγνώστης, ο λόρδος Μπίκονσφιλντ (Μπέντζαμιν Ντισραέλι) στο Συνέδριο του Βερολίνου αντιτάχθηκε επίμονα στην απαίτηση της Ρωσίας να αποκτήσει το σημαντικό λιμάνι του Βατούμ στη Μαύρη Θάλασσα. Ολόκληρο το συνέδριο κινδύνευσε να αποτύχει εξαιτίας αυτού του ζητήματος. Τελικά η έντονη αγγλική αντίθεση κάμφθηκε και η Ρωσία μπόρεσε να αποκτήσει το Βατούμ, υπό την προϋπόθεση ότι θα παρέμενε ανοικτό και αοχύρωτο εμπορικό λιμάνι.

Τα πρόσωπα των Ρώσων φωτίστηκαν από χαρά και αισιοδοξία. Όμως μια μέρα, μέσα στην ευχάριστη αυτή ονειροπόληση, έφτασε η δυσάρεστη είδηση: η Αγγλία είχε συνάψει συμμαχία με την Τουρκία και είχε αποκτήσει νέα ναυτική βάση στην Κύπρο. Η Ρωσία δεν θα μπορούσε πλέον να επεκταθεί περισσότερο προς οθωμανικά εδάφη. Η επεκτατική της πολιτική συναντούσε πλέον φραγμό.

«Αδύνατον! Απίστευτο!» αναφώνησαν πολλοί. Όμως ήταν γεγονός. Η συμφωνία βρισκόταν γραμμένη ξεκάθαρα: επιθετική και αμυντική συμμαχία, με την Αγγλία να διατηρεί την Κύπρο έως ότου η Ρωσία επιστρέψει το Βατούμ.

Τα ρωσικά πρόσωπα σκοτείνιασαν, οι ρωσικές εφημερίδες άρχισαν να επιτίθενται με οργή στην «πανούργα Αλβιώνα» (Αγγλία), η οποία στεκόταν εμπόδιο στην επέκταση της ρωσικής επιρροής. Παρ’ όλα αυτά, η Αγγλία κατέλαβε την Κύπρο και, κατά τον αρθρογράφο, πιθανότατα θα τη διατηρούσε για πολύ καιρό. Η θέση της ήταν εξαιρετικά στρατηγική: μια ασφαλής ναυτική βάση που επέτρεπε τον έλεγχο των θαλάσσιων δρόμων προς την Κωνσταντινούπολη, τη Διώρυγα του Σουέζ και την ανατολική Μεσόγειο. Μια τόσο πολύτιμη θέση δεν εγκαταλείπεται εύκολα.

Η Κύπρος, που οι Τούρκοι αποκαλούν Κιμπρίς (Kıbrıs) και οι Έλληνες Κύπρος, βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Μεσογείου. Έχει έκταση 173 γεωγραφικών τετραγωνικών μιλίων και περίπου 150.000 κατοίκους, από τους οποίους τα δύο τρίτα είναι Έλληνες.

Το νησί διασχίζεται από δύο οροσειρές από ανατολή προς δύση, με τις υψηλότερες κορυφές να φθάνουν τα 6.187 πόδια. Η γη είναι από τη φύση της πολύ εύφορη, αλλά καλλιεργείται ανεπαρκώς. Τα όμορφα δάση που κάποτε κοσμούσαν το νησί και παρείχαν ξυλεία φημισμένη για τη ναυπηγική έχουν πλέον αποψιλωθεί.

Πρωτεύουσα είναι η Λευκωσία, γνωστή στους Έλληνες ως Λευκωσία και στους Τούρκους ως Λευκόσια, με περίπου 12.000 κατοίκους. Άλλες σημαντικές πόλεις είναι η Αμμόχωστος, η Λάρνακα, η Πάφος και η Λεμεσός.

Το κλίμα της Κύπρου δεν εντυπωσιάζει ιδιαίτερα τους Άγγλους. Υπάρχει έλλειψη καθαρού αέρα και πόσιμου νερού, ενώ τα σπίτια των πόλεων χαρακτηρίζονται κακής ποιότητας. Παράλληλα, τα ενοίκια θεωρούνται υπερβολικά υψηλά, αφού ακόμη και για ένα μικρό και άθλιο κατάλυμα απαιτούνταν έως και 2.000 κορώνες για έξι μήνες.

Ωστόσο, υπήρχε η ελπίδα ότι οι συνθήκες θα βελτιώνονταν υπό μια δύναμη που διέθετε τόσο τη βούληση όσο και τα μέσα να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Ο νέος Βρετανός κυβερνήτης, στρατηγός Garnet Wolseley, ο οποίος είχε ήδη φθάσει στο νησί με τα στρατεύματά του, φημολογούνταν ότι έφερε μαζί του 21 εκατομμύρια κορώνες σε χρυσό για δημόσια έργα και αναπτυξιακές παρεμβάσεις. Με αυτά τα χρήματα, πίστευαν ότι θα μπορούσαν να γίνουν σημαντικά έργα. Για τον Γουόλσλεϊ λεγόταν μάλιστα ότι ήταν «ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση».

Allehanda för folket 1878-08-14

Συντακτική ομάδα