Τι κοινό μπορεί να έχουν οι βραχογραφίες της Σουηδίας με την αρχαία Ελλάδα και την Κύπρο; Νέα αρχαιολογικά ευρήματα υποστηρίζουν ότι ήδη από την Εποχή του Χαλκού υπήρχε εμπορική και πολιτιστική σύνδεση ανάμεσα στη Μεσόγειο και τη Σκανδιναβία, με τον κυπριακό χαλκό και το σκανδιναβικό κεχριμπάρι να αποτελούν τους βασικούς άξονες ενός δικτύου που εκτεινόταν σε χιλιάδες χιλιόμετρα.Αυτο υποστηρίζεται από Σουηδούς αρχαιολόγους το οποίο βρίσκεται σε άρθρο απο το 2020 σε Σουηδική εφημερίδα.
2020-07-20 Bohustidning
Αρχαίες βραχογραφίες στο Bohuslän ίσως δεν απεικονίζουν τοπικά πλοία, αλλά πλοία που έφερναν πολύτιμο χαλκό από τη Μεσόγειο.
Χάλκινα εργαλεία που έχουν ανακαλύψει ερευνητές στη Σουηδία ενδέχεται να κατασκευάστηκαν από χαλκό που μεταφέρθηκε από την Κύπρο. Αυτό υποστηρίζουν σήμερα αρχαιολόγοι. Σύμφωνα με τη θεωρία τους, οι βραχογραφίες της περιοχής Tanumshede στο Bohumslän ίσως καταγράφουν το μακρινό εμπόριο μεταξύ της Σκανδιναβίας και της Μεσογείου.
Όταν ξεκίνησε η Εποχή του Χαλκού, γύρω στο 1600 π.Χ., άρχισαν να χαράσσονται χιλιάδες παραστάσεις στους βράχους του Μποχούσλαν. Ένα από τα συνηθέστερα μοτίβα είναι τα πλοία, τα οποία συνοδεύονται συχνά από σχήματα που θυμίζουν πλίνθους χαλκού.
Το μεγαλύτερο μέρος του χαλκού που κυκλοφορούσε στην Ευρώπη κατά την Εποχή του Χαλκού προερχόταν από τη Σικελία, τη Σαρδηνία, την Ισπανία και την Κύπρο, όπως αποκαλύπτουν ισοτοπικές αναλύσεις που μπορούν να εντοπίσουν την προέλευση ενός μετάλλου.
Η μεγαλύτερη γνωστή συγκέντρωση χαλκού βρέθηκε στο ναυάγιο του «Uluburun», που βυθίστηκε ανοιχτά των ακτών της Τουρκίας πριν από περίπου 3.300 χρόνια. Οι υποθαλάσσιες ανασκαφές έδειξαν ότι το πλοίο μετέφερε δέκα τόνους χαλκού σε πλίνθους, οι οποίες φαίνεται ότι προέρχονταν όλες από την Κύπρο.
Η αρχαία βιομηχανία χαλκού της Κύπρου παρήγαγε σχετικά καθαρό μέταλλο, το οποίο χυνόταν σε μεγάλες πλάκες. Οι πλάκες της Εποχής του Χαλκού έμοιαζαν με τεντωμένο δέρμα βοδιού και διέθεταν τέσσερις προεξοχές για εύκολη μεταφορά. Κάθε μία μπορούσε να ζυγίζει έως και 37 κιλά.
Αρχαιολόγοι του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ διαπίστωσαν ότι ο χαλκός σε 70 σουηδικά εγχειρίδια και τσεκούρια της Εποχής του Χαλκού προερχόταν από την Κύπρο. Πιθανότατα ανταλλάχθηκε με βαλτικό κεχριμπάρι.
«Ο χαλκός και ο μπρούντζος ήταν τότε τόσο πολύτιμοι όσο είναι σήμερα το πετρέλαιο. Ο μπρούντζος και το κεχριμπάρι ήταν οι δύο κινητήριες δυνάμεις της οικονομίας της Εποχής του Χαλκού, σε τέτοιο βαθμό ώστε δημιουργούνταν ακόμη και γαμήλιες συμμαχίες μεταξύ ισχυρών οικογενειών για να διασφαλιστεί το εμπόριο κεχριμπαριού», αναφέρει ο καθηγητής αρχαιολογίας Κρίστιαν Κρίστιανσεν.
Η περίφημη «Κοπέλα του Έγκτβεντ», μια νεαρή γυναίκα που έζησε γύρω στο 1380 π.Χ. και βρέθηκε σε ταφικό μνημείο στη Δανία το 1926, αποκαλύπτει πώς οι εμπορικές σχέσεις σφραγίζονταν με γάμους.
Αναλύσεις στα μαλλιά, τα δόντια και τα νύχια της έδειξαν ότι δεν καταγόταν από τη Δανία. Επιπλέον, το μαλλί των ρούχων της προερχόταν από τη νότια Γερμανία.
«Η εκτίμησή μου είναι ότι η κοπέλα του Έγκτβεντ ήταν μια νεαρή γυναίκα από τη νότια Γερμανία που παντρεύτηκε έναν άνδρα από τη Γιουτλάνδη, ώστε να δημιουργηθεί συμμαχία μεταξύ δύο ισχυρών οικογενειών», λέει ο Κρίστιανσεν.
Το πολύτιμο μέταλλο ανταλλασσόταν με κεχριμπάρι από τη Σκανδιναβία, το οποίο ήταν ιδιαίτερα περιζήτητο στο μυκηναϊκό ελληνικό κόσμο και στη Μέση Ανατολή. Τα μοτίβα και τα σύμβολα που εμφανίζονται στις βραχογραφίες του Μποχούσλαν υποδηλώνουν ότι μαζί με τον χαλκό μεταφέρονταν και πολιτιστικές και θρησκευτικές επιρροές.
Κατά την Εποχή του Χαλκού εμφανίζονται νέες μορφές και σύμβολα στους βράχους του Μποχούσλαν, με αξιοσημείωτες ομοιότητες με τη θρησκεία και τον πολιτισμό της Μεσογείου. Ανάμεσά τους υπάρχουν ταύροι, πολεμιστές και κερασφόρες μορφές.
Οι βραχογραφίες της Τάνουμσχεντε απεικονίζουν μεγάλους ταύρους δίπλα σε πλοία και σκηνές ταυροκαθαψίων. Ο ταύρος αποτελούσε κεντρικό σύμβολο της μινωικής Κρήτης πριν από περίπου 3.500 χρόνια, ενώ συναντάται και στον πολιτισμό των Χετταίων της Ανατολίας.
Ένα ακόμη μυστηριώδες μοτίβο είναι οι κερασφόρες ανθρώπινες μορφές, που θυμίζουν παραστάσεις από τη νότια Τουρκία της Εποχής του Χαλκού και συνδέονται με τον χεττιτικό θεό της καταιγίδας Ταρχούν. Παράλληλα, σε αρκετές βραχογραφίες εμφανίζονται πολεμιστές πάνω σε δίτροχα άρματα, ένα χαρακτηριστικό θέμα της μυκηναϊκής Ελλάδας.
Σύμφωνα με τον Δανό ερευνητή Φλέμινγκ Κάουλ του Εθνικού Μουσείου της Δανίας, οι ομοιότητες αυτές δείχνουν ότι θρησκευτικές ιδέες και πολιτιστικά σύμβολα ταξίδευαν μαζί με τα εμπορεύματα κατά μήκος των εμπορικών δικτύων της Εποχής του Χαλκού.
«Τα μοτίβα στις σουηδικές βραχογραφίες και στους τάφους ίσως μεταφέρθηκαν από τις Μυκήνες. Για παράδειγμα, τα δίτροχα άρματα εμφανίζονται επίσης σε μυκηναϊκούς τάφους», σημειώνει.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι την ίδια περίπου εποχή που εμφανίζονται τα χάλκινα τσεκούρια στη Σκανδιναβία, γύρω στο 1600 π.Χ., οι Έλληνες της Εποχής του Χαλκού αρχίζουν να θάβουν τους πολεμιστές τους μαζί με κεχριμπάρι από τον βορρά.
Ίσως, λοιπόν, οι βραχογραφίες του Μποχούσλαν να απεικονίζουν το εμπόριο χαλκού και κεχριμπαριού μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου και της Σκανδιναβίας πριν από περίπου 3.600 χρόνια.
Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι το 1935 βράχος από το Bohuslän της Σουηδίας μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι για την ανέγερση μνημείου προς τιμήν των Σουηδών φιλελλήνων που συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Ένας ακόμη συμβολικός δεσμός ανάμεσα στον Ελληνισμό και τη Σουηδία.
Συντακτική ομάδα
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar