Στις 22 Ιουλίου 1974, η σουηδική εφημερίδα Expressen μετέφερε στους αναγνώστες της τη φρίκη των πρώτων ημερών της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που εγκατέλειπαν το νησί. «Ο δρόμος ήταν γεμάτος πτώματα. Στα ρείθρα κυλούσε αίμα», έγραφε το ρεπορτάζ
. Ανάμεσα στους διασωθέντες ήταν και η Μαργκαρέτε Καραγιάννη, η οποία έφυγε από την Αμμόχωστο με το εννέα μηνών παιδί της, αφήνοντας πίσω τον Ελληνοκύπριο σύζυγό της. Ένα συγκλονιστικό δημοσιογραφικό ντοκουμέντο από την Κύπρο του 1974, με αφηγήσεις για νεκρούς, εκτελέσεις, αγνοούμενους και αμάχους που προσπαθούσαν να σωθούν μέσα στο χάος.
UPI–Expressen — Ο δρόμος ήταν γεμάτος πτώματα. Στα ρείθρα κυλούσε αίμα.
Η κυρία Μαργκαρέτε Καραγιάννη ήταν μία από τους 4.000 ανθρώπους που χθες μεταφέρθηκαν σε ασφαλές μέρος, περνώντας μέσα από τη γραμμή των συγκρούσεων στην Κύπρο.
Ο σύζυγός της, Ανδρέας, έπρεπε να παραμείνει στο νησί ως στρατιώτης.
— Ίσως να είναι ήδη νεκρός, λέει κλαίγοντας.
Πριν από δύο χρόνια έφυγε από το Λονδίνο και παντρεύτηκε τον Ελληνοκύπριο Ανδρέα, ξυλουργό από την Αμμόχωστο.
Χθες, η ίδια και ο εννέα μηνών γιος τους ήταν ανάμεσα σε εκείνους που απομακρύνθηκαν. Μεταφέρθηκαν με βρετανικά στρατιωτικά φορτηγά από τη Λευκωσία και την Αμμόχωστο προς τη βρετανική στρατιωτική βάση στο Ακρωτήρι, στο νότιο τμήμα του νησιού.
Έλληνες και Τούρκοι είχαν υποσχεθεί ασφαλή διέλευση. Για λίγες στιγμές οι ριπές των πυροβόλων σώπασαν.
Από τις καρότσες των φορτηγών οι τουρίστες μπορούσαν να δουν περίπου 150 χιλιόμετρα της γραμμής των συγκρούσεων, εκεί όπου οι μάχες είχαν μαίνεται με τη μεγαλύτερη σφοδρότητα.
Η Μαργκαρέτα Καραγιάννη έκλαιγε στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής. Όταν τελικά έφτασε ασφαλής στο Λονδίνο, μπόρεσε να διηγηθεί:
— Έφυγα τρέχοντας από το σπίτι το πρωί του Σαββάτου. Έτρεξα σε μια φυτεία με πορτοκαλιές, κρατώντας το μωρό μου στην αγκαλιά. Από το σημείο όπου κρυβόμουν έβλεπα τις οβίδες να εκρήγνυνται. Όλα ήταν τόσο τρομακτικά.
Εκείνη και το παιδί εντοπίστηκαν έπειτα από μερικές ώρες από έναν από τους οδηγούς των φορτηγών που επρόκειτο να μεταφέρουν τουρίστες στη βρετανική στρατιωτική βάση.
— Στον δρόμο προς την αεροπορική βάση έβλεπα παντού νεκρούς ανθρώπους. Κείτονταν πυροβολημένοι στις άκρες του δρόμου. Σκέφτομαι μήπως και ο Ανδρέας μου είναι ένας από αυτούς.
Δεν πιστεύει ότι ο σύζυγός της βρίσκεται ακόμη στη ζωή. Το πρωί του Σαββάτου αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι τους στην Αμμόχωστο.
— Ούτε εκείνος ούτε εγώ θέλουμε να υποστηρίξουμε τον νέο Έλληνα κυβερνήτη. Όμως ο άνδρας μου έπρεπε να πάει στον πόλεμο και να πολεμήσει γι’ αυτόν. Διαφορετικά θα τον πυροβολούσαν αμέσως.
Σκοτώθηκε 10χρονος
Δίπλα της, πάνω στην καρότσα του φορτηγού, κάθονταν τρομοκρατημένοι Βρετανοί τουρίστες. Ένας από αυτούς διηγείται:
— Τα πτώματα ήταν στοιβαγμένα σε σωρούς. Ακούγαμε κραυγές για βοήθεια, αλλά δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα.
Κατά το μεγαλύτερο μέρος της εκκένωσης δεν υπήρχαν πυροβολισμοί. Ωστόσο, στρατιώτες άνοιξαν πυρ εναντίον ενός ιδιωτικού αυτοκινήτου που βρισκόταν τελευταίο στην αυτοκινητοπομπή. Ένα 10χρονο αγόρι από την Αγγλία, γιος Βρετανού στρατιώτη, σκοτώθηκε.
Ένας αυτόπτης μάρτυρας, ο διευθυντής Ντέρεκ Ριντ από το Δουβλίνο, βρισκόταν στην Πάφο, στο νότιο τμήμα του νησιού, όταν ο Νίκος Σαμψών κατέλαβε την εξουσία. Διηγείται:
— Όσοι ήταν πιστοί στον Μακάριο πυροβολούνταν αμέσως από τους άνδρες του νέου δικτάτορα. Έλεγαν ότι ήθελαν να υπακούσουν στον Μακάριο και ότι δεν ήθελαν να χρησιμοποιήσουν όπλα. Τότε τους χτυπούσαν οι σφαίρες των τυφεκίων.
— Τα σώματά τους σύρθηκαν σε έναν ομαδικό τάφο. Ήταν ένα φρικτό θέαμα να βλέπεις πώς τους έθαβαν εκεί.
Ο Αργύρης Κυριακίδης, ένας ακόμη από όσους διασώθηκαν, βρισκόταν στη Λεμεσό όταν ξέσπασαν οι συγκρούσεις. Είναι Ελληνοκύπριος, αλλά κάτοικος Λονδίνου.
— Στην Αμμόχωστο είδα μητέρες να πηγαίνουν στο νοσοκομείο της πόλης αναζητώντας τους νεκρούς γιους τους. Αναγκάζονταν να ψάχνουν μέσα σε σωρούς πτωμάτων, διηγείται.
— Άκουσα ότι 13 αστυνομικοί είχαν αιχμαλωτιστεί από τους Τούρκους. Αργότερα οι αστυνομικοί βρέθηκαν νεκροί, με σφαίρες στο κεφάλι.
Γνωρίζει επίσης ότι 40 αυτοκίνητα με Ελληνοκύπριους στρατιώτες είχαν αιχμαλωτιστεί από τους Τούρκους.
— Όλοι οι στρατιώτες είναι τώρα νεκροί, λέει.
Συντακτική ομάδα
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar