Μετά το σουηδικό σχολείο, το μάθημα συνεχιζόταν αυτή τη φορά στα ελληνικά. Τον Δεκέμβριο του 1970, η Borås Tidning παρουσίαζε την καθημερινότητα 24 Ελληνόπουλων στο Μπορός, που αφιέρωναν δύο ώρες κάθε απόγευμα στη γλώσσα της πατρίδας. Με δάσκαλο τον Ioannis Moustos και τη στήριξη του δήμου, η ελληνική κοινότητα φρόντιζε να διατηρήσουν τα παιδιά τους δεσμούς τους με την Ελλάδα. Για πολλούς γονείς, άλλωστε, η επιστροφή δεν ήταν απλώς μια νοσταλγική σκέψη, αλλά το σχέδιο για τα επόμενα χρόνια.
"Πολιτισμική σύγκρουση και προβλήματα στη διδασκαλία"- Borås tidning 1970-12-19
Είναι δύσκολο να επιστρέψει κανείς στην Ελλάδα χωρίς να γνωρίζει τη γλώσσα, τονίζουν οι Έλληνες του Μπορός. Πολλοί από αυτούς σκοπεύουν να επιστρέψουν στην πατρίδα έπειτα από μερικά χρόνια. Κυρίως γι’ αυτό θέλουν τα παιδιά τους να διατηρήσουν τη μητρική τους γλώσσα. Οι ίδιοι οι γονείς ήταν εκείνοι που πίεσαν για να οργανωθεί η διδασκαλία για τα Ελληνόπουλα του Μπορός. Θέλουν κάτι περισσότερο από όσα προσφέρει το σουηδικό σχολείο μέσω της ενισχυτικής διδασκαλίας, η οποία βοηθά τους μαθητές με μεταναστευτικό υπόβαθρο να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον και στη νέα γλώσσα. Θέλουν τα παιδιά τους να μάθουν να μιλούν, να διαβάζουν, να γράφουν και να κάνουν αριθμητικές πράξεις στα ελληνικά και, παράλληλα, να γνωρίσουν την ελληνική ιστορία και τον πολιτισμό.
Εδώ και σχεδόν έναν χρόνο —από τα μέσα Ιανουαρίου— λειτουργούν μαθήματα ελληνικών στο Μπορός. Την ευθύνη έχει η ελληνική κοινότητα. Εκείνη οργανώνει τη διδασκαλία και εκείνη προσέλαβε τον Έλληνα δάσκαλο Ioannis Moustos.
Ο Δήμος του Μπορός στηρίζει την πρωτοβουλία. Η οικονομική επιτροπή του δήμου έχει εγκρίνει κονδύλια που ουσιαστικά καλύπτουν τον μισθό του δασκάλου. Η σχολική διοίκηση έχει παραχωρήσει αίθουσα και μέρος του απαραίτητου εκπαιδευτικού υλικού.
Μεγάλες σχολικές ημέρες
Σήμερα, 24 παιδιά παρακολουθούν μαθήματα στα ελληνικά για δύο ώρες κάθε απόγευμα, στην αίθουσα 2 του σχολείου Caroliskolan. Το προηγούμενο εξάμηνο υπήρχαν 33 μαθητές, όμως ο αριθμός μειώθηκε, καθώς ορισμένοι έφυγαν από την πόλη και άλλοι επέστρεψαν στην Ελλάδα.
Οι μαθητές φοιτούν στις τέσσερις πρώτες τάξεις της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Οι περισσότεροι συμμετέχουν επίσης στη σουηδική ενισχυτική διδασκαλία. Στα ελληνικά μαθήματα χωρίζονται σε δύο ομάδες. Οι δεκατρείς μαθητές της πρώτης και της δεύτερης τάξης αποτελούν τη μία ομάδα και οι έντεκα μαθητές της τρίτης και της τέταρτης την άλλη.
Οι σχολικές ημέρες γίνονται μεγάλες για τα Ελληνόπουλα. Δύο απογευματινές ώρες κάθε σχολική ημέρα σημαίνουν δέκα επιπλέον ώρες μαθημάτων την εβδομάδα, πέρα από το κανονικό σχολικό πρόγραμμα.
— Μερικές φορές φαίνεται ότι οι ημέρες είναι μεγάλες, λέει ο Ioannis Moustos. Τα παιδιά κουράζονται. Ίσως να μη συμμετέχουν όλα με τόσο μεγάλο ζήλο στα μαθήματα. Οι γονείς και τα παιδιά αποφασίζουν αν θα συμμετέχουν. Συχνά, καθοριστικό ρόλο παίζει η ανατροφή που θέλουν οι γονείς να δώσουν στα παιδιά τους.
Ένα νέο αλφάβητο
Συμμετέχουν σχεδόν όλα τα Ελληνόπουλα που φοιτούν στις τέσσερις πρώτες τάξεις στο Μπορός. Μόνο λίγα μένουν εκτός της διδασκαλίας. Έχουν προσκληθεί επίσης τα παιδιά από το Svaneholm και τη Fritsla. Ωστόσο, δεν έχουν έρθει. Οι δυσκολίες μετακίνησης αποτέλεσαν το μεγαλύτερο εμπόδιο.
Στην ομάδα με τους μικρότερους μαθητές, τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως να διαβάζουν, να γράφουν και να κάνουν αριθμητικές πράξεις στα ελληνικά. Στη δεύτερη ομάδα προστίθεται η διδασκαλία της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού.
Πολλοί μαθητές βρίσκονται στη Σουηδία έξι ή επτά χρόνια και δεν έχουν φοιτήσει ποτέ σε άλλο σχολείο πέρα από το σουηδικό. Ορισμένοι ήρθαν αργότερα, ενώ κάποιοι είναι καινούργιοι αυτό το εξάμηνο.
— Είναι απολύτως σαφές ότι όσα παιδιά ξεκινούν κατευθείαν από την πρώτη τάξη στη Σουηδία τα καταφέρνουν πολύ ευκολότερα στο σουηδικό σχολείο από εκείνα που έχουν φοιτήσει μερικά χρόνια στην Ελλάδα, επισημαίνει ο δάσκαλος Ioannis Moustos.
Όσα παιδιά δεν έχουν πάει σχολείο στην Ελλάδα —δηλαδή η μεγάλη πλειονότητα— γνωρίζουν, από την άλλη, ελάχιστα για το ελληνικό αλφάβητο. Αυτό φαίνεται από τα σχόλια των μαθητών, όταν τους ζητάμε να γράψουν τα ονόματά τους για τις λεζάντες των φωτογραφιών.
— Είναι πολύ πιο εύκολο στα σουηδικά, λένε μερικά παιδιά. Είναι τόσο δύσκολο να γράφεις ελληνικά.
Ταυτόχρονα, τα πράγματα περιπλέκονται λίγο όταν ένα από τα παιδιά που ήρθαν πρόσφατα χρειάζεται βοήθεια για να γράψει το ελληνικό του όνομα στα σουηδικά. Είναι δύσκολο να έχεις δύο γλώσσες και ακόμη δυσκολότερο δύο αλφάβητα, στα οποία οι ήχοι δεν αντιστοιχούν αμέσως σε ένα συγκεκριμένο γράμμα.
Απομονωμένα — όχι
Τα παιδιά που βρίσκονται στη Σουηδία εδώ και κάποιο διάστημα μιλούν εντυπωσιακά καλά σουηδικά. Μιλούν χωρίς ξενική προφορά, βοηθούν πρόθυμα και κάνουν τους διερμηνείς όπου χρειάζεται. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι, τελικά, είναι σχετικά λίγα. Για να τα καταφέρουν στις κανονικές τους τάξεις, πρέπει να γνωρίζουν σουηδικά.
Χρειάστηκαν έξι μήνες, ίσως και ένας χρόνος, μέχρι να μπορέσουν να μιλήσουν με τους Σουηδούς συμμαθητές τους, θυμούνται μερικά από τα μεγαλύτερα παιδιά.
Οι μαθητές μάς κοιτάζουν με κάποια απορία όταν τους ρωτάμε για Σουηδούς φίλους.
— Φυσικά και έχουμε Σουηδούς φίλους. Μαζί τους παίζουμε ποδόσφαιρο και μαζί τους παίζουμε γενικότερα.
Στην πραγματικότητα, κάνουν περισσότερη παρέα μαζί τους παρά με τους Έλληνες φίλους τους.
Απομονωμένος;
— Τι σημαίνει αυτό;
Μόνος, δηλαδή;
— Όχι. Μόνος; Γιατί να είναι κανείς μόνος;
Η έκπληξη των μαθητών είναι τόσο εμφανής και φαίνεται να θεωρούν τόσο αυτονόητο το να κάνουν παρέα με τους Σουηδούς, ώστε μπορεί κανείς να εμπιστευτεί τις αντιδράσεις τους: τα Ελληνόπουλα φαίνεται να έχουν προσαρμοστεί καλά στο σχολείο και στο νέο τους περιβάλλον.
Απομονωμένοι — ναι
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα προβλήματα, επισημαίνει ο Ioannis Moustos. Από τους περίπου 500 Έλληνες που ζουν στο Μπορός, πολύ λίγοι ενήλικες γνωρίζουν σουηδικά. Ούτε καν το δέκα τοις εκατό, τολμά να εκτιμήσει. Δυσκολίες μπορεί να προκύψουν όταν τα παιδιά αρχίζουν να αισθάνονται μεγαλύτερη άνεση με τα σουηδικά παρά με τα ελληνικά.
— Οι Έλληνες είναι στην πραγματικότητα πολύ απομονωμένοι, λέει ο Ioannis Moustos. Δεν τα καταφέρνουν με τα σουηδικά και γι’ αυτό συναναστρέφονται αποκλειστικά συμπατριώτες τους. Οι γονείς έχουν πολύ μικρή επαφή με το σουηδικό σχολείο.
— Επιπλέον, ζουν με διαφορετικές παραδόσεις από τους Σουηδούς. Αυτό τους απομονώνει ακόμη περισσότερο.
— Οι περισσότεροι έρχονται στη Σουηδία για να βγάλουν χρήματα. Υπολογίζουν ότι θα επιστρέψουν έπειτα από μερικά χρόνια. Γι’ αυτό ενδιαφέρονται ιδιαίτερα να διατηρήσουν τα παιδιά τους την επαφή με τη μητρική τους γλώσσα, καθώς και με την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας τους. Πολλοί θα ήθελαν ασφαλώς να υπάρχουν ελληνικές τάξεις μέσα στα σουηδικά σχολεία. Τουλάχιστον εκείνοι που σκοπεύουν να επιστρέψουν στην Ελλάδα.
Τρόποι διδασκαλίας που συγκρούονται
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο ελληνικό και το σουηδικό στοιχείο επηρεάζει και τη δουλειά του Ioannis Moustos. Η ελληνική παιδαγωγική διαφέρει από τη σουηδική. Διαφορετική είναι η πειθαρχία στο ελληνικό σχολείο, διαφορετική και η σχολική παράδοση.
— Η σουηδική προσέγγιση είναι πιο ελεύθερη. Εμείς έχουμε άλλες παραδόσεις, έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης.
— Στο σουηδικό σχολείο οι μαθητές μαθαίνουν έναν τρόπο συμπεριφοράς και μελέτης. Στα ελληνικά μαθήματα πρέπει να μάθουν έναν άλλον. Γνωρίζω πώς γίνεται η διδασκαλία στη Σουηδία. Την έχω μελετήσει. Μεταξύ άλλων, είναι πολύ πιο ελεύθερη από την ελληνική.
— Αυτό δυσκολεύει τη δουλειά μου. Ύστερα από μια ημέρα στο σουηδικό σχολείο, οι μαθητές έρχονται εδώ και πρέπει να προσαρμοστούν στον ελληνικό τρόπο διδασκαλίας.
Ποια μέθοδος είναι καλύτερη; Ποια θα προτιμούσατε εσείς προσωπικά;
Ο Ioannis Moustos διστάζει. Το ποιον τρόπο διδασκαλίας προτιμά ο ίδιος μοιάζει να μην έχει σχέση με το ζήτημα.
— Έχω προσληφθεί από τους Έλληνες γονείς για να διδάσκω στα παιδιά ελληνικά και για να τα αναθρέψω ως Έλληνες. Επομένως, πρέπει να διδάσκω με τον τρόπο που ορίζει το ελληνικό σχολείο.
Ο ίδιος ο Ioannis Moustos έχει ελάχιστη διδακτική εμπειρία στην Ελλάδα. Ήρθε στη Σουηδία και στο Μπορός πριν από δύο χρόνια, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των πανεπιστημιακών του σπουδών. Η μόνη διδακτική πρακτική που είχε κάνει στην Ελλάδα ήταν δοκιμαστικά μαθήματα, κατά τα οποία ο διευθυντής ή κάποιος [το υπόλοιπο της πρότασης είναι κομμένο στη φωτογραφία].
 |
| Borås tidning 1970-12-19 |
Συντακτική ομάδα
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar