tisdag 6 oktober 2026

1772: Ανταπόκριση από τη Λάρνακα στον σουηδικό Τύπο – Η ερώτηση που οδήγησε έναν Οθωμανό αξιωματούχο στην εξόντωση

Στις 2 Ιουλίου 1772, η σουηδική εφημερίδα Stockholms Post-Tidningar, στο φύλλο αρ. 51, δημοσίευε ανταπόκριση από τη Λάρνακα, με ημερομηνία 1 Απριλίου. Το κείμενο περιέγραφε την αλλαγή της οθωμανικής διοίκησης στην Κύπρο και τις ανησυχίες του απερχόμενου Ομέρ αγά, ενώ αφηγούνταν την εξορία και τη θανάτωση του Χατζή Χασάν στο νησί το 1769.

Ξεχωρίζει η τολμηρή απάντηση που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, επιτάχυνε την πτώση του Χατζή Χασάν. Όταν ο Έλληνας δραγουμάνος Χατζή Ιωσήφ εγγυήθηκε ότι οι Έλληνες του Μοριά δεν θα στρέφονταν εναντίον του σουλτάνου, εκείνος τον ρώτησε: «Αλλά ποιος θα μας εγγυηθεί για εσάς τον ίδιο;» Σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, ο δραγουμάνος και οι ισχυροί υποστηρικτές του πέτυχαν αργότερα την εξορία και τη θανάτωσή του.

Λάρνακα της Κύπρου, 1 Απριλίου

Ένα γαλλικό πλοίο που έφθασε εδώ από την Τρίπολη της Συρίας αποβίβασε έναν απεσταλμένο με προορισμό την Κωνσταντινούπολη. Ο απεσταλμένος έφερε την είδηση ότι ο Ρετζέπ πασάς, τον οποίο ο Οθωμανός σουλτάνος είχε διορίσει διοικητή της Σιδώνας, είχε πεθάνει. Ο Ρετζέπ είχε φθάσει στην ηλικία των 108 ετών και πέθανε στην αγκαλιά του γιου του, ο οποίος είναι 80 ετών.

Ο Ρετζέπ πασάς είχε παραμείνει στην Τρίπολη, περιμένοντας νέες διαταγές από την Κωνσταντινούπολη. Είχε ενημερώσει τον σουλτάνο ότι ο διοικητής της φρουράς του Αλή μπέη στη Σιδώνα είχε πληροφορηθεί τις μυστικές επαφές που διατηρούσε εκεί ο Ρετζέπ και είχε αφοπλίσει όλους τους κατοίκους που μπορούσαν να φέρουν όπλα. Καθώς ο Ρετζέπ υπολόγιζε στη βοήθειά τους για να καταλάβει την πόλη, δεν μπορούσε πλέον να εισέλθει σε αυτήν παρά μόνο με τη συνδρομή των στρατευμάτων που είχε ζητήσει από την Πύλη.

Αφού ο Ομέρ αγάς συμπλήρωσε το τέταρτο έτος της διακυβέρνησής του στην Κύπρο, ο σουλτάνος διόρισε διάδοχό του τον Ισμαήλ αγά Καπιτζή μπασή. Ο Ομέρ αγάς βρίσκεται σε μεγάλη ανησυχία, επειδή φοβάται ότι ο νέος διοικητής θα του ζητήσει να λογοδοτήσει για την περιουσία που άφησε πίσω του ο Χατζή Χασάν, ο οποίος κατείχε το αξίωμα του Χαρατσή μπασή της αυτοκρατορίας —δηλαδή του εκμισθωτή των φορολογικών εσόδων στην Κωνσταντινούπολη.

Ο τελευταίος είχε εξοριστεί στην Κύπρο, αφού άλλοι τον είχαν φέρει στη δυσμένεια του σουλτάνου, και αργότερα θανατώθηκε εδώ με στραγγαλισμό, το 1769. Ο Χαρατσή μπασής ήταν άνθρωπος άξιος και επαινούνταν ιδιαίτερα για την απέχθειά του προς την αδικία. Η ειλικρίνεια και η εντιμότητά του προκάλεσαν τη συμφορά του. Κατήγγελλε αδιάκοπα ενώπιον του σουλτάνου και στο συμβούλιο τα σφάλματα που διαπράττονταν στον τρέχοντα πόλεμο.

Την πτώση του επιτάχυνε ιδιαίτερα η τολμηρή απάντηση που έδωσε στο Διβάνι, όταν οι Ρώσοι επιτέθηκαν στον Μοριά. Συζητούσαν τότε ποια στάση έπρεπε να τηρηθεί απέναντι στους Έλληνες του Μοριά. Ο Χατζή Ιωσήφ, ένας Έλληνας με μεγάλη επιρροή, ο οποίος υπηρετεί ως δραγουμάνος στο σαράι, δήλωσε μαζί με ορισμένους αγάδες ότι ήταν πρόθυμος να εγγυηθεί για τους Έλληνες πως δεν θα επιχειρούσαν τίποτε εναντίον του σουλτάνου.

Τότε ο Χαρατσή μπασής απάντησε:

«Αλλά ποιος θα μας εγγυηθεί για εσάς τον ίδιο;»

Ο δραγουμάνος αυτός και οι ισχυροί υποστηρικτές του πέτυχαν, λίγο αργότερα, να εξοριστεί και στη συνέχεια να θανατωθεί.


Συντακτική ομάδα



Inga kommentarer:

Skicka en kommentar