Η Σουηδική Υπηρεσία Μετανάστευσης (Migrationsverket) υπέβαλε στην κυβέρνηση την τελική έκθεση στο πλαίσιο της εντολής που είχε λάβει για την ενίσχυση των ενημερωτικών δράσεων σχετικά με την εθελοντική επιστροφή στις χώρες καταγωγής.
Η έκθεση δείχνει ότι περισσότεροι άνθρωποι ενημερώθηκαν για τη δυνατότητα αυτή και ότι ο αριθμός των αιτήσεων αυξήθηκε. Παράλληλα, η Υπηρεσία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η οικονομική ενίσχυση από μόνη της δεν επαρκεί. Η ενημέρωση, η εξειδικευμένη συμβουλευτική και η υποστήριξη πριν και μετά την αναχώρηση θεωρούνται καθοριστικής σημασίας.
Κατά την περίοδο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026, η Migrationsverket έλαβε 763 αιτήσεις για επίδομα εθελοντικής επιστροφής. Σε ολόκληρο το 2025 είχαν υποβληθεί μόλις 133 αιτήσεις.
Μέχρι και τον Αύγουστο του 2026 είχαν εγκριθεί 200 αιτήσεις, έναντι μόλις μίας έγκρισης κατά το προηγούμενο έτος.
Η Migrationsverket εκτιμά ότι οι ενημερωτικές δράσεις συνέβαλαν στην αύξηση της γνώσης σχετικά με το πρόγραμμα και στον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων. Ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό η αύξηση οφείλεται αποκλειστικά στην ενημέρωση, καθώς την ίδια περίοδο άλλαξαν τόσο το θεσμικό πλαίσιο όσο και το ύψος του επιδόματος.
– Η οικονομική ενίσχυση αποτελεί μέρος των προϋποθέσεων, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Όποιος εξετάζει το ενδεχόμενο εθελοντικής επιστροφής χρειάζεται υποστήριξη στα πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν πριν και μετά την αναχώρηση. Η συνεργασία με την UNHCR και τον IOM αποτελεί σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας, δηλώνει η Petra Lindh, επικεφαλής μονάδας στη Migrationsverket.
Ο IOM αναλαμβάνει πληρωμές σε τρίτες χώρες
Η Migrationsverket συνεργάζεται εδώ και καιρό με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (IOM) για την πραγματοποίηση πληρωμών.
Τον Αύγουστο ξεκίνησε νέα συνεργασία με τον IOM για την καταβολή των επιδομάτων εθελοντικής επιστροφής σε τρίτες χώρες, καθώς και για ενημερωτικές δράσεις.
Η συνεργασία καλύπτει αρχικά πληρωμές σε:
Συρία, Ιράκ, Αιθιοπία, Σουδάν, Νότιο Σουδάν και Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την ένταξη και άλλων χωρών.
Ανεξάρτητη συμβουλευτική μέσω της UNHCR
Η Migrationsverket έχει επίσης ξεκινήσει συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR).
Από τον Αύγουστο, η UNHCR προσφέρει τόσο διά ζώσης όσο και ψηφιακή συμβουλευτική σε άτομα που εξετάζουν το ενδεχόμενο εθελοντικής επιστροφής.
Η συμβουλευτική μπορεί να αφορά τη διαδικασία εξέτασης της αίτησης, τη διαδικασία επιστροφής, καθώς και τις δυνατότητες επανεγκατάστασης και επανένταξης στη χώρα καταγωγής.
– Η συμβουλευτική της UNHCR συμπληρώνει την ενημέρωση και την εξέταση των αιτήσεων από τη Migrationsverket και έχει ως στόχο να προσφέρει στον ενδιαφερόμενο καλύτερες προϋποθέσεις ώστε να λάβει μια ενημερωμένη και καλά τεκμηριωμένη απόφαση, αναφέρει η Petra Lindh.
Πολλές προκλήσεις στην εφαρμογή
Η έκθεση δείχνει ότι η εφαρμογή της κυβερνητικής εντολής επηρεάστηκε από αρκετές δυσκολίες.
Μεγάλο μέρος των ατόμων που έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση για επίδομα εθελοντικής επιστροφής δεν βρίσκεται σήμερα σε ενεργή επαφή με τη Migrationsverket.
Αυτό περιόρισε τη δυνατότητα προσέγγισης της συγκεκριμένης ομάδας μέσω των συνηθισμένων καναλιών επικοινωνίας της Υπηρεσίας και αύξησε την ανάγκη για ευρύτερες ενημερωτικές δράσεις και συνεργασία με φορείς που έρχονται σε επαφή με τα άτομα αυτά.
Στο πλαίσιο της αποστολής, στόχος ήταν οι πληροφορίες να είναι αντικειμενικές, σαφείς και εύκολα κατανοητές. Για τον λόγο αυτό, η επιλογή των καναλιών επικοινωνίας έγινε με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε οι πληροφορίες να φτάνουν στην ομάδα-στόχο με αξιόπιστο τρόπο.
Παραμένει επίσης ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τις προϋποθέσεις ένταξης στο πρόγραμμα.
Από τις 590 υποθέσεις που είχαν εξεταστεί μέχρι και τον Αύγουστο:
200 εγκρίθηκαν
317 απορρίφθηκαν
73 κατέληξαν σε άλλου είδους αποφάσεις
Η συνηθέστερη αιτία απόρριψης ήταν ότι ο αιτών δεν διέθετε τον τύπο άδειας διαμονής που απαιτείται για τη χορήγηση του επιδόματος.
Για τον λόγο αυτό, η Migrationsverket αναπροσάρμοσε σταδιακά την ενημέρωσή της. Από την αρχική έμφαση στους νέους κανόνες και στα ποσά του επιδόματος, πέρασε σε πιο σαφή πληροφόρηση σχετικά με τις βασικές προϋποθέσεις, τις συνηθισμένες παρανοήσεις και τους συχνότερους λόγους απόρριψης.
Η συνεργασία αποτελεί βασική προϋπόθεση
Το συνολικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι τα οικονομικά κίνητρα δεν επαρκούν από μόνα τους.
Η αξιόπιστη ενημέρωση, η εξειδικευμένη συμβουλευτική και η υποστήριξη πριν και μετά την αναχώρηση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εθελοντική επιστροφή.
Για τον λόγο αυτό, η συνεργασία με δημόσιες αρχές, διεθνείς οργανισμούς και άλλους φορείς εξακολουθεί να θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.
Στοιχεία από την έκθεση
763 αιτήσεις υποβλήθηκαν από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026.
590 υποθέσεις είχαν ήδη εξεταστεί: 200 εγκρίσεις, 317 απορρίψεις και 73 άλλες αποφάσεις.
454 από τους αιτούντες ήταν Σύροι πολίτες.
Το συνολικό κόστος της αποστολής ανήλθε έως και τον Αύγουστο σε περίπου 25,5 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες.
Από αυτά, περίπου 9,1 εκατομμύρια κορώνες αφορούσαν τις ενημερωτικές δράσεις και 16,4 εκατομμύρια κορώνες τα επιδόματα εθελοντικής επιστροφής.
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar