«Βόμβα» στην Εκκλησία της Σουηδίας: Οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν να καταργήσουν την παραδοσιακή αντίληψη για τον γάμο

Οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν η Εκκλησία της Σουηδίας να εγκαταλείψει την παραδοσιακή χριστιανική αντίληψη για τον γάμο και να αναγνωρίζει αποκλειστικά τον ουδέτερο ως προς το φύλο γάμο. Ο ερευνητής Per Ewert προειδοποιεί ότι η πρόταση μπορεί να έχει εκτεταμένες συνέπειες και, στη χειρότερη περίπτωση, να οδηγήσει σε διάσπαση της Εκκλησίας.

Από το 2009, η Εκκλησία της Σουηδίας αποδέχεται δύο παράλληλες αντιλήψεις για τον γάμο. Δίπλα στην παραδοσιακή χριστιανική αντίληψη του γάμου ως ένωσης μεταξύ άνδρα και γυναίκας υπάρχει και η ουδέτερη ως προς το φύλο αντίληψη, η οποία εισήχθη αφότου το σουηδικό Κοινοβούλιο άλλαξε την ίδια χρονιά τη νομοθεσία περί γάμου.

Αυτόν τον συμβιβασμό θέλουν τώρα να καταργήσουν οι Σοσιαλδημοκράτες. Σε πρόταση προς τη Γενική Συνέλευση της Εκκλησίας, με τίτλο «Τέλεση γάμου και γάμος», το κόμμα, μαζί με τρεις ακόμη ομάδες υποψηφίων, προτείνει η Εκκλησία της Σουηδίας να έχει στο εξής μόνο μία αντίληψη για τον γάμο – την ουδέτερη ως προς το φύλο.

Ο Per Ewert, διδάκτωρ φιλοσοφίας που ερευνά την εσωτερική εκκοσμίκευση στους προτεσταντικούς εκκλησιαστικούς οργανισμούς, ασκεί σε άρθρο γνώμης στη Svenska Dagbladet έντονη κριτική στην πρωτοβουλία. Χαρακτηρίζει την πρόταση «εκκλησιαστικοπολιτική ατομική βόμβα» και προειδοποιεί ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η διάσπαση της Εκκλησίας.

Θέλουν να καταργήσουν τον συμβιβασμό του 2009

Η βασική ένσταση του Ewert είναι ότι οι Σοσιαλδημοκράτες δεν αρκούνται πλέον στο να υπάρχει χώρος μέσα στην Εκκλησία της Σουηδίας για την ουδέτερη ως προς το φύλο αντίληψη περί γάμου. Εάν η πρόταση εγκριθεί, η παραδοσιακή αντίληψη δεν θα αναγνωρίζεται πλέον ως ισότιμη θέση μέσα στην Εκκλησία.

Σύμφωνα με τον Ewert, αυτό θα αποτελούσε μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή σε επίπεδο αρχών από την απόφαση του 2009. Τονίζει ότι ο γάμος ως σχέση μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας δεν είναι κάποια σύγχρονη συντηρητική ερμηνεία, αλλά υπήρξε η κυρίαρχη χριστιανική αντίληψη από τις απαρχές της Εκκλησίας και εξακολουθεί να επικρατεί σε μεγάλο μέρος του παγκόσμιου χριστιανικού κόσμου.

«Ο γάμος ως αποκλειστική, ισόβια σχέση μεταξύ μιας γυναίκας και ενός άνδρα αποτελεί βασικό κόκκινο νήμα σε ολόκληρη τη Βίβλο», γράφει ο Ewert.

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Εκκλησία της Σουηδίας έχει σταδιακά προσαρμόσει τη θεολογία της στις αλλαγές της κοσμικής κοινωνίας. Όταν το Κοινοβούλιο έκανε το 2009 τη νομοθεσία περί γάμου ουδέτερη ως προς το φύλο, η Εκκλησία ακολούθησε λίγο αργότερα. Η διαφορά τώρα, σύμφωνα με τον ερευνητή, είναι ότι κινδυνεύει να εξαφανιστεί ακόμη και ο χώρος για τους ιερείς και τις ομάδες που εξακολουθούν να υπερασπίζονται την παραδοσιακή χριστιανική αντίληψη περί γάμου.

Προειδοποιεί με βάση διεθνείς εμπειρίες

Ο Ewert αναφέρεται επίσης στις εξελίξεις σε άλλες προτεσταντικές Εκκλησίες. Το ζήτημα των ομόφυλων σχέσεων και του γάμου έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια βαθιές συγκρούσεις, μεταξύ άλλων, στους Μεθοδιστές και στους Αγγλικανούς.

Οι αντιθέσεις υπήρξαν ιδιαίτερα έντονες μεταξύ των φιλελεύθερων Εκκλησιών της Δύσης και των πιο θεολογικά συντηρητικών και ταχέως αναπτυσσόμενων Εκκλησιών, μεταξύ άλλων, στην Αφρική. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συγκρούσεις οδήγησαν σε πραγματικές διασπάσεις εκκλησιαστικών οργανισμών.

Ο Ewert θεωρεί ότι μέχρι σήμερα η Εκκλησία της Σουηδίας κατάφερε, μέσω του συμβιβασμού του 2009, να κρατήσει ενωμένες τόσο τις προοδευτικές ομάδες όσο και τους χριστιανούς που επιθυμούν να παραμείνουν πιστοί στην παραδοσιακή βιβλική ερμηνεία. Η πρόταση των Σοσιαλδημοκρατών, σύμφωνα με τον ίδιο, κινδυνεύει να καταστήσει αυτή τη συνύπαρξη αδύνατη.

«Ο γάμος έχει τόσο θεμελιώδη θέση στη χριστιανική πίστη και παράδοση, ώστε δεν μπορεί να καταργηθεί μέσω διαπραγμάτευσης ή συμβιβασμού», γράφει.

«Διάσπαση της Εκκλησίας» εάν εγκριθεί η πρόταση

Ο Ewert ασκεί επίσης κριτική στην κομματικοπολιτική οργάνωση της Εκκλησίας της Σουηδίας. Περιγράφει το σύστημα, στο οποίο πολιτικά κόμματα και άλλες ομάδες υποψηφίων ανταγωνίζονται για την εξουσία στη Γενική Συνέλευση της Εκκλησίας, ως διεθνώς ιδιαίτερο και θεωρεί ότι η πρόταση των Σοσιαλδημοκρατών δείχνει πώς η κοσμική κομματική πολιτική μπορεί να έχει άμεση επιρροή σε θεολογικά ζητήματα.

Οι ομάδες μέσα στην Εκκλησία της Σουηδίας που παραμένουν πιστές στην παραδοσιακή λουθηρανική και βιβλικά θεμελιωμένη αντίληψη για τον γάμο έχουν μέχρι σήμερα αποδεχθεί την κατάσταση όπου οι δύο αντιλήψεις συνυπάρχουν παράλληλα, σημειώνει. Αντίθετα, η απαίτηση να γίνεται αποδεκτή αποκλειστικά η ουδέτερη ως προς το φύλο αντίληψη θα άλλαζε, σύμφωνα με τον ίδιο, ριζικά τις συνθήκες.

Χαρακτηρίζει ως ιστορικά εξαιρετικά ασυνήθιστη μια κατάσταση κατά την οποία μια Εκκλησία απαγορεύει τη δική της ιστορική αντίληψη περί γάμου υπέρ εκείνης που ισχύει τη συγκεκριμένη περίοδο στην κοσμική κοινωνία. Προειδοποιεί, επομένως, ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες από αυτές που υπολογίζουν οι Σοσιαλδημοκράτες.

«Εάν η Γενική Συνέλευση της Εκκλησίας ψηφίσει πράγματι υπέρ της πρότασης των Σοσιαλδημοκρατών […] θα πρέπει επίσης να είναι σαφές ότι, με αυτόν τον τρόπο, οδηγούν σε διάσπαση της Εκκλησίας».

Κεντρικός ο ρόλος της Επιτροπής Δόγματος

Η πρόταση βρίσκεται τώρα στην Επιτροπή Δόγματος της Εκκλησίας της Σουηδίας, η οποία εξετάζει τις προτάσεις με βάση την πίστη, την ομολογία και τη διδασκαλία της Εκκλησίας πριν από τη λήψη απόφασης από τη Γενική Συνέλευση.

Η Επιτροπή έχει στο παρελθόν αντιταχθεί σε προσπάθειες πλήρους κατάργησης της παραδοσιακής αντίληψης περί γάμου και έχει αντίθετα στηρίξει τη σημερινή τάξη πραγμάτων, στην οποία και οι δύο αντιλήψεις μπορούν να συνυπάρχουν μέσα στην Εκκλησία της Σουηδίας.

Ο Ewert θεωρεί, επομένως, ότι η Επιτροπή βρίσκεται τώρα μπροστά σε μια καθοριστική επιλογή. Εάν οι Σοσιαλδημοκράτες καταφέρουν, παρά τις προηγούμενες ενστάσεις, να περάσουν τη θέση τους, δεν πιστεύει ότι οι θεολογικά συντηρητικές ομάδες θα αποδεχθούν εύκολα την αλλαγή.

Με δεδομένες τις διασπάσεις που έχουν ήδη σημειωθεί στον διεθνή προτεσταντικό χώρο, φτάνει στο σημείο να χαρακτηρίζει σχεδόν αναπόφευκτη μια αντίστοιχη εξέλιξη στην Εκκλησία της Σουηδίας, εάν η πρόταση γίνει πραγματικότητα.

Έτσι, σύμφωνα με τον Ewert, η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο το εάν η Εκκλησία της Σουηδίας θα επιτρέπει τους ουδέτερους ως προς το φύλο γάμους. Αφορά το εάν η αντίληψη περί γάμου που η ίδια η Εκκλησία υποστήριζε σχεδόν σε ολόκληρη την ιστορία της θα εξακολουθήσει να έχει θέση μέσα στην Εκκλησία.