Το νεοσύστατο AI-partiet (Κόμμα Τεχνητής Νοημοσύνης) επέλεξε ως αρχηγό του ένα συνθετικό αντίγραφο του Olof Palme. Τώρα θέλει, από το Möllevången του Malmö, να αμφισβητήσει τη Silicon Valley και να αγωνιστεί ώστε η τεχνολογία να ανήκει στον λαό.
– Το σημαντικότερο ζήτημα των εκλογών είναι ο εκδημοκρατισμός της τεχνητής νοημοσύνης, λέει η ιδρύτρια του κόμματος, Emma Bexell.
Η φωνή του Olof Palme ακούγεται από την αίθουσα που προετοιμάζεται για την εκλογική βραδιά της Κυριακής. Στον τοίχο κρέμονται κόκκινες σημαίες και κορνιζαρισμένα πορτρέτα του Hjalmar Branting και του Tage Erlander. Στο πάτωμα βρίσκονται κιβώτια με φυλλάδια και ψηφοδέλτια.
Με μια πρώτη ματιά, θα μπορούσε κανείς να νομίσει ότι ταξίδεψε πίσω στον χρόνο, στη χρυσή εποχή της σουηδικής σοσιαλδημοκρατίας, στις παλιές εργατικές συνοικίες γύρω από την πλατεία Möllevångstorget στο Malmö.
Όμως, αν ακούσει κανείς τι λέει ο πρώην πρωθυπουργός, γίνεται γρήγορα σαφές ότι πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό.
– Θα οικοδομήσουμε έναν τεχνοσοσιαλισμό, όπου η τεχνολογία θα υπηρετεί τον λαό και όχι μερικούς δισεκατομμυριούχους στη Silicon Valley, λέει ο Palme από μια οθόνη υπολογιστή.
Πρόκειται για έναν συνθετικό Olof Palme, ο οποίος μιλά μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Έχει επιλεγεί ως αρχηγός του AI-partiet και μόλις απάντησε σε ερώτηση σχετικά με τους στόχους του κόμματος.
– Η φωνή του χρειάζεται σήμερα, λέει η Emma Bexell.
Η ίδια είναι καλλιτέχνιδα με έδρα το Malmö, όπως και ένας ακόμη από τους τρεις υποψηφίους του κόμματος για το σουηδικό κοινοβούλιο, ο Filip Rahim Hansson.
– Θέλουμε να αναδείξουμε αυτά τα ζητήματα, τα οποία θεωρούμε ότι απουσιάζουν από τη δημόσια συζήτηση, και να εκδημοκρατίσουμε την τεχνητή νοημοσύνη, λέει.
Στην ιστοσελίδα του κόμματος μπορεί κανείς να τηλεφωνήσει στον κλώνο τεχνητής νοημοσύνης του Olof Palme. Το γλωσσικό μοντέλο βασίζεται στις ομιλίες του στο σουηδικό κοινοβούλιο και έχει προγραμματιστεί ώστε να αμφισβητεί, να συζητά και να θέτει ερωτήσεις.
Η συχνότερη ερώτηση που δέχεται αφορά το ποιος δολοφόνησε τον Olof Palme. Πολλοί, όμως, θέλουν να συζητήσουν μαζί του για ιδεολογικά ζητήματα.
Ο Filip Rahim Hansson υπήρξε στο παρελθόν αιρετός εκπρόσωπος των Σοσιαλδημοκρατών, αλλά αποχώρησε από το κόμμα πριν από αρκετά χρόνια. Τώρα επιστρέφει στην πολιτική μέσα από ένα εγχείρημα που είναι ταυτόχρονα πολιτικό κόμμα, καλλιτεχνικό πρότζεκτ και ένας τρόπος να προκαλέσει προβληματισμό.
Η Emma Bexell συμμετείχε το 2017 στην ίδρυση του φινλανδικού κόμματος τεχνητής νοημοσύνης. Ήδη τότε, όταν η τεχνολογία AI δεν ήταν τόσο προσβάσιμη όσο σήμερα, αναρωτιόταν πώς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό εργαλείο.
– Ξεκινήσαμε το κόμμα με στόχο να χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως έναν τρόπο για να κάνουμε τον κόσμο πιο δίκαιο, λέει.
Έκτοτε παρακολουθεί την εξέλιξη της τεχνολογίας μέσα από την καλλιτεχνική της δραστηριότητα και, μεταξύ άλλων, έχει γράψει το θεατρικό έργο «AI-partiet» για το Δημοτικό Θέατρο του Malmö.
Η αναζήτησή της την οδήγησε στον Olof Palme και στην ιδέα μιας αριστερής ιδεολογικής ανάλυσης της τεχνολογίας.
– Τι θα μπορούσε να είναι μια σοσιαλιστική τεχνητή νοημοσύνη; Μια αντίβαρη δύναμη απέναντι στις εταιρείες που κινούνται από μια τεχνοφασιστική λογική και σήμερα ελέγχουν την ανάπτυξη. Τότε ο Olof Palme προέκυψε ως απάντηση σε αυτό το ερώτημα, λέει και κάνει σύγκριση με την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος κατά την περίοδο της εκβιομηχάνισης.
– Έχουμε ήδη κάνει αυτές τις συζητήσεις πριν από εκατό χρόνια: Ποιος πρέπει να κατέχει την τεχνολογία που ελέγχει τη ζωή μας;
Η ίδια εκπαίδευσε ένα γλωσσικό μοντέλο πάνω στις ομιλίες του Palme στο κοινοβούλιο και δημιούργησε μια ιστοσελίδα, όπου οποιοσδήποτε μπορεί να τηλεφωνήσει και να συνομιλήσει με τον συνθετικό Olof Palme, ο οποίος πλέον έχει τον ρόλο του αρχηγού του κόμματος.
– Πολλοί ρωτούν: «Επιτρέπεται να το κάνεις αυτό;» Και ναι, επιτρέπεται. Κατά τα άλλα, με έχει εκπλήξει το πόσο θετικές είναι οι αντιδράσεις. Ο κόσμος πιστεύει ότι τον χρειαζόμαστε και χαίρεται που ακούει ξανά τη φωνή του, λέει.
Παρά το γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα από τα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας, στα εκλογικά μανιφέστα των μισών κοινοβουλευτικών κομμάτων της Σουηδίας δεν υπάρχει καμία αναφορά στο θέμα, σύμφωνα με έρευνα του SVT.
Το AI-partiet συμμετέχει στις βουλευτικές εκλογές με τρεις υποψηφίους, ενώ έχει επίσης δύο υποψηφίους για το δημοτικό συμβούλιο του Malmö και συμμετέχει στις περιφερειακές εκλογές της Skåne.
Μπορεί ένας κλώνος AI να είναι αρχηγός κόμματος;
Μπορεί ένας κλώνος τεχνητής νοημοσύνης να είναι πρόεδρος και να λαμβάνει αποφάσεις σε έναν σύλλογο; Μπορεί να υπάρξει AI μέσα σε ένα κοινοβούλιο;
Ο Filip Rahim Hansson θεωρεί ότι υπάρχουν πολλά μεγάλα και αναπάντητα ερωτήματα, για τα οποία σήμερα κανείς δεν αποφασίζει. Το AI-partiet θέλει να αμφισβητήσει τις υπάρχουσες κοινωνικές δομές θέτοντας ακριβώς αυτά τα ζητήματα.
– Αναδεικνύουμε ένα ερώτημα που δείχνει πολύ καθαρά τι μπορεί πραγματικά να γίνει με την AI και πού βρίσκονται τα ηθικά όρια.
Ένα τέτοιο όριο θα μπορούσε να είναι η αναδημιουργία ενός ανθρώπου που είναι νεκρός εδώ και 40 χρόνια.
Η Emma Bexell λέει ότι προσπάθησε να έρθει σε επαφή με την οικογένεια του Olof Palme.
– Έχω σκεφτεί πολύ τι μπορεί να πιστεύει η οικογένειά του και ελπίζω να καταλαβαίνουν ότι αυτό έγινε με καλή πρόθεση, λέει.
Όταν η Dagens Nyheter ρώτησε τον Mårten Palme, έναν από τους τρεις γιους του Olof Palme, πώς βλέπει τον κλώνο AI, εκείνος απάντησε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου:
«Δεν ξέρω αν έχουμε κάποιο νομικό δικαίωμα να το σταματήσουμε αυτό ή αν θα είχε καν νόημα. Το σημαντικό είναι να γίνεται σαφές ότι οι απαντήσεις εξαρτώνται από τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύτηκε το μοντέλο και ότι, επομένως, δεν πρόκειται για τις αυθεντικές απόψεις του πατέρα μου».
Κατά τη διάρκεια της εκλογικής εβδομάδας, το κόμμα διοργανώνει εκδηλώσεις επί πέντε βράδια, με συζητήσεις, χορό και εκλογική βραδιά που θα σχολιάζεται από τον AI-Palme.
Ο Filip Rahim Hansson σηκώνει μια μεγάλη κόκκινη σημαία που έχει δανειστεί από το Folkets hus στο Östra Sönnarslöv.
Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, το κόμμα διοργανώνει επίσης συζητήσεις με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του πρώην αρχηγού των Σοσιαλδημοκρατών Håkan Juholt, του Peter Sunde και του δανικού κόμματος τεχνητής νοημοσύνης.
Η εβδομάδα ολοκληρώνεται με μια κλασική εκλογική βραδιά, με τη διαφορά ότι η τηλεοπτική μετάδοση θα σχολιάζεται ζωντανά από τον AI-Palme.
Η εκβιομηχάνιση προκάλεσε ως αντίδραση την άνοδο του εργατικού κινήματος. Κάτι αντίστοιχο λείπει σήμερα, σύμφωνα με την Emma Bexell.
– Η εξουσία πάνω στα εργαλεία βρίσκεται πλέον πολύ πιο μακριά. Δεν είναι ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου στην περιοχή σου, αλλά, για παράδειγμα, ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο. Έτσι φαίνεται πολύ πιο δύσκολο να αμφισβητήσεις την εξουσία.
Στις κόκκινες σημαίες και στα αποσπάσματα που εμφανίζονται στις προεκλογικές αφίσες υπάρχουν έντονα στοιχεία νοσταλγίας.
Για την Emma Bexell, όμως, είναι σημαντικό να μην εγκλωβιστεί κανείς στην ιδέα ότι όλα ήταν καλύτερα στο παρελθόν.
– Δεν πιστεύω ότι πρέπει απλώς να είμαστε νοσταλγικοί για όσα ειπώθηκαν τότε, αλλά να σκεφτούμε τι μπορούμε να μάθουμε από αυτά. Η νοσταλγία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας τρόπος για να θυμηθεί ο κόσμος πώς ήταν τα πράγματα.
Στοιχεία: AI-partiet
Το AI-partiet περιγράφει τον εαυτό του ως «ένα πείραμα πολιτικής σκέψης και δράσης».
Το κόμμα, το οποίο λειτουργεί ταυτόχρονα ως καλλιτεχνικό πρότζεκτ και σύλλογος, συμμετέχει στις δημοτικές, περιφερειακές και βουλευτικές εκλογές του 2026.
Από το 2025 αρχηγός του κόμματος είναι ο «Olof Palme 2.0», ένα chatbot.
Σύμφωνα με το κόμμα, βασίζεται σε έναν κλώνο φωνής που δημιουργήθηκε από δημόσιες ομιλίες και συνεντεύξεις του Palme, καθώς και σε ένα γλωσσικό μοντέλο που έχει εκπαιδευτεί πάνω στις ομιλίες και την ιδεολογία του.
Το κόμμα συνεργάζεται επίσης με αντίστοιχες οργανώσεις σε άλλες χώρες, όπως το φινλανδικό Koneälypuolue, το αυστραλιανό AI Party και το δανικό Det Syntetiske Parti.
Η DN αναφέρει ότι το AI-partiet παρουσιάζεται ταυτόχρονα ως πολιτικό κόμμα, καλλιτεχνικό εγχείρημα και πείραμα γύρω από τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης στην πολιτική.
Συντακτική ομάδα
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar