Stureborg: Το σουηδικό πλοίο που βοηθούσε την Ελλάδα και βυθίστηκε από Ιταλική αεροπορική επίθεση έξω από την Κύπρο

Έφερε τη σουηδική σημαία και τα διακριτικά του Ερυθρού Σταυρού. Συμμετείχε στην προσπάθεια να φτάσουν τρόφιμα στην κατεχόμενη Ελλάδα, σε μια εποχή που η πείνα θέριζε τον πληθυσμό της. Στις 9 Ιουνίου 1942, όμως, το σουηδικό ατμόπλοιο «Stureborg» βυθίστηκε από ιταλική αεροπορική επίθεση νοτιοδυτικά της Κύπρου. Από τους 21 ανθρώπους που επέβαιναν σε αυτό, μόνο ένας επέζησε.

Ένα σουηδικό πρωτοσέλιδο της Dagens Nyheter 17ης Ιουλίου 1942 αποτυπώνει την τραγωδία με τον τίτλο: «Σουηδικό ατμόπλοιο του Ερυθρού Σταυρού βυθίστηκε από αεροπορική επίθεση κοντά στην Κύπρο». Το δημοσίευμα τοποθετούσε τη βύθιση 170 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά του νησιού και ανέφερε ότι το πλοίο επέστρεφε από τον Πειραιά στη Χάιφα.

Η εφημερίδα έκανε λόγο για 19 νεκρούς από το εικοσαμελές πλήρωμα: 16 Σουηδούς, δύο Πορτογάλους και τον Αιγύπτιο ασυρματιστή. Η καταγραφή της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού συμπληρώνει την εικόνα: στο πλοίο βρισκόταν επίσης ο 29χρονος Ελβετός συνοδός της αποστολής Richard Heider, ο οποίος σκοτώθηκε. Έτσι, οι νεκροί ήταν συνολικά 20.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το «Stureborg» είχε εμφανή σημάδια της ανθρωπιστικής αποστολής του. Στις πλευρές του ήταν ζωγραφισμένα το έμβλημα του Ερυθρού Σταυρού, η σουηδική σημαία και το όνομά του. Κόκκινοι σταυροί υπήρχαν και στα καλύμματα των αμπαριών, ενώ τα διακριτικά φωτίζονταν τη νύχτα με ηλεκτρικό φως.

Το πλοίο είχε ήδη διανύσει μια μακρά διαδρομή. Ναυπηγήθηκε το 1883 στο Sunderland με το όνομα «Mulgrave», αργότερα ονομάστηκε «Ran» και το 1933 απέκτησε το όνομα «Stureborg». Στον πόλεμο, η υπηρεσία του συνδέθηκε με τις μεταφορές βοήθειας προς την Ελλάδα.

Τη σημασία αυτών των αποστολών υπογράμμιζε και άλλο σουηδικό δημοσίευμα της εποχής, με τίτλο «Η διεύρυνση της βοήθειας προς την Ελλάδα». Περιέγραφε ένα σχέδιο μεταφοράς 15.000 τόνων σιτηρών τον μήνα, με πλοία ναυλωμένα από τον Σουηδικό Ερυθρό Σταυρό. Η βύθιση του «Stureborg» έριχνε βαριά σκιά σε μια επιχείρηση από την οποία εξαρτιόταν η επιβίωση πολλών ανθρώπων.

Στο βιβλίο «Lejdtrafik och kvarstad», ο Lennart Lundberg περιγράφει τη δοκιμασία των ναυαγών και τη διπλωματική συνέχεια της υπόθεσης. Οι δύο σελίδες του βιβλίου φωτίζουν όσα ακολούθησαν την επίθεση: την αγωνία πάνω στη σχεδία, τη μαρτυρία του μοναδικού επιζώντα και την ιταλική παραδοχή ευθύνης.

Οι ναυαγοί διέθεταν περιορισμένες προμήθειες, τις οποίες μοίραζαν προσεκτικά για να φτάσουν για όλους. Σχεδόν γυμνοί κάτω από τον καυτό ήλιο, έπεφταν στο νερό κρατώντας τη σχεδία, προσπαθώντας να δροσιστούν. Το δέρμα τους γέμιζε φουσκάλες και πληγές. Η πείνα, η δίψα και η εξάντληση τούς λύγιζαν τον έναν μετά τον άλλο.

Σύμφωνα με την αφήγηση του Lundberg, όταν διέκριναν στεριά είχαν απομείνει τρεις. Δύο ακόμη πέθαναν, ανάμεσά τους και ο πλοίαρχος, προτού η σχεδία πλησιάσει αρκετά στην ακτή. Ο Πορτογάλος θερμαστής Antonio Amorel, ο μόνος που παρέμενε ζωντανός, κατάφερε με τις τελευταίες του δυνάμεις να βγει στη στεριά. Δύο Βεδουίνοι τον βρήκαν σχεδόν ετοιμοθάνατο κοντά στη Γάζα, στις ακτές της Παλαιστίνης.

Η μαρτυρία του επέτρεψε στις σουηδικές αρχές να προσδιορίσουν τον δράστη της επίθεσης. Η σουηδική διπλωματική αποστολή στη Ρώμη υπέβαλε έντονη διαμαρτυρία στις ιταλικές αρχές, στηριζόμενη στις συγκεκριμένες πληροφορίες του για τον χρόνο και τη θέση του περιστατικού.

Όπως αναφέρει το «Lejdtrafik och kvarstad», η απάντηση έφτασε στις 11 Νοεμβρίου 1942. Το ιταλικό Υπουργείο Εξωτερικών αναγνώρισε ότι ιταλικό αεροσκάφος είχε τορπιλίσει το «Stureborg» και χαρακτήρισε την επίθεση τραγικό λάθος. Ο πιλότος επικαλέστηκε κακή ορατότητα, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε διακρίνει τους κόκκινους σταυρούς. Δήλωσε επίσης ότι η πορεία ζιγκ ζαγκ του πλοίου τον είχε οδηγήσει να το θεωρήσει εχθρικό.

Η Ιταλία προσφέρθηκε να αποζημιώσει τόσο την πλοιοκτήτρια εταιρεία όσο και τις οικογένειες των θυμάτων. Οι διαπραγματεύσεις άρχισαν τον Φεβρουάριο του 1943, αλλά διακόπηκαν μέσα στις εξελίξεις του πολέμου. Μεταπολεμικά, οι σουηδικές αξιώσεις παρέμειναν ενεργές. Ο Christian Günther, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας και τότε διπλωματικός εκπρόσωπός της στη Ρώμη, συνέχισε τις διακριτικές υπενθυμίσεις προς την ιταλική πλευρά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Lundberg, την 1η Σεπτεμβρίου 1949 η κεντρική τράπεζα της Ιταλίας μετέφερε στη σουηδική ομόλογό της 1.278.537 σουηδικές κορώνες. Από αυτές, 452.487 καταβλήθηκαν στην κρατική επιτροπή ασφάλισης πολεμικών κινδύνων, 350.000 καταγράφονται ως εκτιμώμενη αποζημίωση προς τους συγγενείς των θυμάτων και 476.050 προορίζονταν για τη ναυτιλιακή εταιρεία, για τη ζημιά που δεν κάλυπτε η ασφάλιση.

Η ιστορία του «Stureborg» συνδέει τη Σουηδία με την πείνα της κατεχόμενης Ελλάδας και τα νερά της Κύπρου. Πίσω από τα διπλωματικά έγγραφα και τις αποζημιώσεις βρίσκονται οι άνθρωποι που χάθηκαν υπηρετώντας μια αποστολή βοήθειας και ο μοναδικός επιζών που μπόρεσε να διηγηθεί την τύχη τους.

Συντακτική ομάδα 

"Κοριτσάκια ζητούσαν φαγητό αλλα οι Γερμανοί άνοιξαν πυρ"-Μαρτυρίες Σουηδού ναυτικού στην κατεχόμενη Ελλάδα

 

Στις 22 Φεβρουαρίου 1943, η εφημερίδα Göteborgs-Posten δημοσίευε τη μαρτυρία του 33χρονου Σουηδού λοστρόμου Birger Persson από την κατεχόμενη Ελλάδα, επικαλούμενη τη Värmlands Folkblad. Οι περιγραφές του αποτυπώνουν την πείνα, τη βία των κατακτητών, αλλά και τη θέληση των Ελλήνων για ελευθερία. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η εικόνα ενός τρίχρονου κοριτσιού που προσπαθούσε να κρύψει κάτω από το φόρεμά του ένα καρβέλι ψωμί που του είχαν δώσει Σουηδοί ναυτικοί, ενώ Γερμανοί σκοποί περιπολούσαν εκεί κοντά.

Πεινασμένο τρίχρονο κοριτσάκι στην Ελλάδα ζητιάνευε ψωμί από Σουηδούς ναυτικούς - GP 1943 -02-22

Μαρτυρίες από μια χώρα που λιμοκτονεί, όπου δεν υπάρχουν ούτε φέρετρα…

Ένας 33χρονος λοστρόμος από το Slottsbron —ο Birger Persson— επέστρεψε πρόσφατα από την Ελλάδα, όπου παρέμεινε για περισσότερους από δύο μήνες αναρρώνοντας σε νοσοκομείο. Έχει πολλά ενδιαφέροντα να διηγηθεί, γράφει η εφημερίδα Värmlands Folkblad, η οποία συνεχίζει:

Σε έναν βομβαρδισμό στο στενό του Öresund είχε τραυματιστεί σοβαρά στην πλάτη. Τον περιέθαλψαν όπως όπως και ξαναμπάρκαρε ως λοστρόμος σε πλοίο που μεταφέρει εμπορεύματα στην Ελλάδα. Την πρώτη φορά που έφτασε εκεί, η γερμανική δύναμη κατοχής έδειχνε απόλυτη σιγουριά για τη νίκη της. Όταν όμως επέστρεψε, λίγες ημέρες μετά την αμερικανική εισβολή στη Βόρεια Αφρική, η νευρικότητα ήταν εμφανής. Αυτό, ωστόσο, δεν φαινόταν να προκαλεί αναστολές στους Γερμανούς, καθώς ο ίδιος υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας της βιαιότητάς τους εις βάρος του άμαχου πληθυσμού.

Ήδη στο λιμάνι του Πειραιά, όπου το πλοίο ξεφόρτωνε, πήρε μια πρώτη γεύση από τα δεινά του ελληνικού λαού υπό την καταπίεση. Οι Γερμανοί σκοποί, που βρίσκονταν παντού και παρακολουθούσαν κατά πόδας τα μέλη του σουηδικού πληρώματος, έδιωχναν τους Έλληνες λιμενεργάτες όταν εκείνοι ζητιάνευαν ψωμί. Μια ημέρα πλησίασε μια μικρή βάρκα με κοριτσάκια από την Ελλάδα. Είχαν ακούσει πως στο λιμάνι βρισκόταν ένα σουηδικό πλοίο και σκέφτηκαν να ζητήσουν λίγο φαγητό. Όταν όμως οι Γερμανοί σκοποί τα είδαν, τους φώναξαν να γυρίσουν πίσω. Επειδή δεν υπάκουσαν, άνοιξαν πυρ. Οι σφαίρες έπεφταν βροχή γύρω από τα κορίτσια, που τρομαγμένα έστρεψαν τη βάρκα και κωπηλάτησαν προς τη στεριά. Οι Γερμανοί σκοποί σημάδευαν βέβαια δίπλα στη βάρκα, όμως η συμπεριφορά τους εξόργισε τους Σουηδούς.

Λίγες ημέρες αργότερα, ο λοστρόμος Persson ξανάνοιξε το τραύμα που είχε υποστεί στην πλάτη στο Öresund. Μόνο ύστερα από τρεις ημέρες διαπραγματεύσεων με τις γερμανικές αρχές έλαβε άδεια να αναζητήσει περίθαλψη σε νοσοκομείο, όπου χρειάστηκε να παραμείνει δύο μήνες. Ήταν μήνες γεμάτοι γεγονότα για τον λοστρόμο Persson. Είδε πλήθος Ελλήνων να πεθαίνουν από την πείνα και τις στερήσεις. Από το παράθυρό του, που έβλεπε στον δρόμο, παρακολουθούσε σχεδόν κάθε πρωί να ρίχνουν σε ένα κάρο περίπου δέκα πτώματα Ελλήνων που δεν είχαν αντέξει την εγχείρηση. Το κάρο περίμενε απ’ έξω. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν φέρετρα. Η χώρα είναι πεδινή και φτωχή σε δέντρα, ενώ η ξυλεία χρησιμοποιείται για άλλες ανάγκες. Μια φορά κατέβηκε μαζί με τη νοσοκόμα στον θάλαμο των απόρων, όπου είδε ασθενείς ξαπλωμένους στα κρεβάτια τους σαν ξεραμένες μούμιες. Ήταν μόνο πετσί και κόκαλο, λέει. Η δράση του Ερυθρού Σταυρού έχει, ωστόσο, προσφέρει τεράστια βοήθεια στον επισιτισμό των Ελλήνων και το ποσοστό θνησιμότητας έχει μειωθεί σημαντικά. Εξακολουθούν όμως να υπάρχουν μεγάλες ομάδες του πληθυσμού που στερούνται ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα.

Βγάζει και δείχνει ένα ελληνικό δελτίο διανομής αγαθών — μια μικρή, απλή κάρτα για όλες τις κατηγορίες προϊόντων, την οποία οι Έλληνες πρέπει να αντικαθιστούν κάθε τρίτη ημέρα. Πάνω της έχει σημειώσει ορισμένες τιμές τροφίμων. Αν υπολογίσει κανείς ότι εκατό δραχμές, οι οποίες στην πραγματικότητα δεν έχουν σχεδόν καμία αξία, αντιστοιχούν σε μία σουηδική κορόνα, διαπιστώνει ότι ένας Έλληνας εργάτης πρέπει να δουλέψει δύο ημέρες για να αγοράσει ένα κιλό ψωμί, καθώς συνήθως κερδίζει εκατό δραχμές την ημέρα. Με βάση τις ισχύουσες τιμές των εισαγόμενων τροφίμων, ένα κιλό ψωμί κοστίζει δύο κορόνες.

Στη μαύρη αγορά, όμως, κοστίζει σαράντα τρεις κορόνες. Ένα κιλό αλεύρι κοστίζει εκατόν ογδόντα κορόνες, ένα κιλό ζάχαρη διακόσιες ογδόντα, ένα κιλό αλάτι εξήντα, ενώ για ένα και μόνο αυγό πρέπει να πληρώσει κανείς δέκα κορόνες. Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς το μικρό κορίτσι που μια ημέρα ζήτησε ένα καρβέλι ψωμί από τα μέλη του σουηδικού πληρώματος. Το καρβέλι ήταν τόσο μεγάλο, ώστε εξείχε από το φόρεμά της όταν προσπάθησε να το κρύψει. Ήταν μόλις τριών ετών, γεγονός που εξέπληξε τους Σουηδούς. Όμως τα παιδιά στην Ελλάδα έχουν ωριμάσει νωρίτερα από τα παιδιά στη Σουηδία και συχνά βγαίνουν στη ζητιανιά. Η μικρή καταλάβαινε τι έκανε. Τελικά έβαλε το καρβέλι στην τσάντα της, αφού δεν μπορούσε να το κρύψει κάτω από το φόρεμα. Πήρε το ρίσκο, παρότι Γερμανοί σκοποί περιπολούσαν εκεί κοντά.

Στην Ελλάδα υπάρχει δυστυχία και εξαθλίωση, αλλά το πνεύμα της ελευθερίας παραμένει ζωντανό, συνεχίζει ο Persson. Οι Έλληνες είναι περήφανος λαός και οι Ελληνίδες δεν καταδέχονται να συναναστραφούν τους εισβολείς. Δεν ενδίδουν στις όμορφες στολές. Μένουν πιστές στους καταπιεσμένους, ξυπόλυτους Έλληνές τους —σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες αναγκάζεται να περπατά ξυπόλυτος— που περιμένουν την ημέρα της ελευθερίας. Δεν είναι λάθος να πει κανείς ότι οι Γερμανοί είναι μισητοί. Οι Έλληνες τούς μισούν με όλη τους την ψυχή, με πάθος και δίχως μέτρο. Τους μισούν περισσότερο από τους Ιταλούς, τους οποίους περιφρονούν. Κατά καιρούς γίνονται δολιοφθορές. Μια ημέρα, ενώ ο Persson βρισκόταν πάνω στο πλοίο, ένα ιταλικό μεταγωγικό ανατινάχθηκε. Μια άλλη ημέρα, ένα φορτηγό με ζωγραφισμένα σήματα του Ερυθρού Σταυρού διέσχιζε τους δρόμους της Αθήνας. Γερμανοί σκοποί το σταμάτησαν, αλλά εκείνο συνέχισε. Κάννες τουφεκιών πρόβαλαν κάτω από τον μουσαμά και είκοσι Γερμανοί έπεσαν από τα πυρά. Στη συνέχεια, το όχημα προσέκρουσε με ορμή σε έναν τοίχο. Οι επιβάτες πήδηξαν πάνω από τον τοίχο και εξαφανίστηκαν. Όταν οι Γερμανοί ερεύνησαν το φορτίο, βρήκαν όπλα και πυρομαχικά. Κυκλοφορούσαν έντονες φήμες ότι στο λιμάνι βρισκόταν ένα βρετανικό υποβρύχιο που είχε παραδώσει όπλα. Ήταν τις ημέρες γύρω από την αμερικανική εισβολή στη Βόρεια Αφρική.

Οι Γερμανοί, όμως, ξέρουν να εκδικούνται για όσα συμβαίνουν. Μια ημέρα, καθώς ο λοστρόμος Persson έκανε έναν περίπατο στην πόλη κατά την ανάρρωσή του, είδε μια ομάδα Γερμανών στρατιωτών να περικυκλώνει μια στάση του τραμ. Εκεί βρίσκονταν περίπου τριάντα άνθρωποι —ηλικιωμένοι και νέοι— τους οποίους συνέλαβαν. Έριξαν το δίχτυ τους μέσα στο πλήθος και πήραν ομήρους ως αντίποινα για τις δολιοφθορές, χωρίς διάκριση ή υπολογισμό. Το μόνο που τους ενδιέφερε ήταν να βρουν μερικούς αποδιοπομπαίους τράγους. Ακολούθησε τρομερή αναστάτωση. Οι ηλικιωμένοι διαμαρτύρονταν και οι γυναίκες έκλαιγαν, αλλά έπειτα από λίγο επικράτησε ξανά ησυχία. Οι όμηροι απομακρύνθηκαν και η ζωή συνέχισε τη συνηθισμένη της πορεία.

Έτσι περνούσε η μία ημέρα μετά την άλλη, ενώ εκείνος παρατηρούσε τη ζωή προσεκτικά και σχολαστικά. Σύντομα διαπίστωσε ότι οι σχέσεις ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Ιταλούς δεν ήταν ιδιαίτερα καλές. Οι Ιταλοί, τους οποίους οι Έλληνες θεωρούν αποβράσματα, απέφευγαν διακριτικά τους Γερμανούς κυρίους. Δεν συναναστρέφονται ποτέ μεταξύ τους και σπάνια, αν όχι ποτέ, βλέπει κανείς στους δρόμους έναν Ιταλό στρατιώτη ή αξιωματικό μαζί με έναν Γερμανό. Έχουν ξεχωριστά τραπέζια στα εστιατόρια και είναι στρατωνισμένοι σε διαφορετικά μέρη.

Κάθε νύχτα, ένα σμήνος βρετανικών αεροπλάνων περνά με βουητό πάνω από την Αθήνα, κατευθυνόμενο προς τον βορρά. Δεν ρίχνουν βόμβες. Μεταφέρουν τρόφιμα και πυρομαχικά σε έναν ελληνικό στρατό ανταρτών, που ζει ανάμεσα στα βουνά, σε υψόμετρο πολλών χιλιάδων μέτρων. Πρόκειται για έναν ελληνικό στρατό για τον οποίο έχουν εμφανιστεί μόνο σποραδικές αναφορές στον παγκόσμιο Τύπο. Όμως υπάρχει, λέει ο Persson. Κάθε Έλληνας το γνωρίζει. Βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και διοικείται από έναν Βρετανό και έναν Έλληνα. Σύμφωνα με όσα λέει ο Persson, οι Γερμανοί έχουν υποσχεθεί αμοιβή είκοσι εκατομμυρίων δραχμών σε όποιον δώσει πληροφορίες για το πού βρίσκεται ο διοικητής. Ο στρατός αυτός αποτελείται από τα υπολείμματα των διαλυμένων ελληνικών και αυστραλιανών μονάδων που πολέμησαν ενάντια στη γερμανική εισβολή.

Σε αυτόν τον στρατό στηρίζουν οι Έλληνες τις ελπίδες τους — όχι όλες τους τις ελπίδες, αλλά πιστεύουν σε αυτόν. Ο Persson είχε, άλλωστε, και ο ίδιος μια επιβεβαίωση ότι οι φήμες δεν ήταν ψεύτικες. Κατά την επιστροφή του, ταξίδευε με τρένο μαζί με τέσσερις χιλιάδες Γερμανούς στρατιώτες που επρόκειτο να μεταφερθούν στο ανατολικό μέτωπο. Καθώς διέσχιζαν την άγρια και δυσπρόσιτη οροσειρά λίγο έξω από την Αθήνα, συνέβη ένα επεισόδιο που κόστισε τη ζωή σε οκτώ Γερμανούς στρατιώτες. Τα ξημερώματα της πρώτης ημέρας του ταξιδιού, μια βομβίδα εκτοξεύτηκε από το σιδηροδρομικό ανάχωμα προς την αμαξοστοιχία. Ένα ολόκληρο βαγόνι καταστράφηκε και οκτώ Γερμανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν. Τους έθαψαν κατά μήκος του αναχώματος. Έβγαλαν ξύλινους σταυρούς που υπήρχαν μέσα στο τρένο, τους τοποθέτησαν στους τάφους και κρέμασαν επάνω τους από ένα κράνος. Ύστερα η αμαξοστοιχία συνέχισε προς τον βορρά.

Το ταξίδι από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη διήρκεσε δύο εικοσιτετράωρα, ενώ συνήθως χρειάζεται δώδεκα ώρες. Ο λοστρόμος Persson δεν ήταν ο μοναδικός Σουηδός στο τρένο. Ένα ολόκληρο βαγόνι είχε κρατηθεί για το σουηδικό πλήρωμα ενός σουηδικού πλοίου που είχε ναυαγήσει. Ανάμεσα στους ταξιδιώτες βρίσκονταν και δύο γνωστά πρόσωπα: ο ναυτικός Artur Johansson από τη Στοκχόλμη, ο οποίος είχε παντρευτεί την Ελληνίδα Βάσω από την Αθήνα, και η σύζυγός του. Ο λοστρόμος Persson είχε παραστεί στον γάμο τους, στο κτίριο της πρώην ρωσικής διπλωματικής αντιπροσωπείας στην Αθήνα, όπου περίπου εκατό.

Στον γάμο είχαν παραστεί περίπου εκατό Σουηδοί, με επικεφαλής τον πρόξενο Risberg, για να ευχηθούν στους νεόνυμφους. Ο λοστρόμος Persson διηγείται ότι ήταν ένας λαμπρός γάμος, στον οποίο ο ναυτικός Johansson κυκλοφορούσε καμαρωτός, φορώντας το φράκο και το λευκό πουκάμισο του προξένου Risberg.

Η ρομαντική ιστορία αγάπης ανάμεσα στον 32χρονο Σουηδό και τη 19χρονη Ελληνίδα είχε αρχίσει στη ρωσική διπλωματική αντιπροσωπεία, όπου είχαν στεγαστεί ορισμένα μέλη του σουηδικού πληρώματος από το πλοίο που είχε ναυαγήσει. Η μητέρα της νύφης ήταν υπεύθυνη για την καθαριότητα του κτιρίου. Η κόρη της τη βοηθούσε πότε πότε και, στα διαλείμματα από το σκούπισμα των αιθουσών, αντάλλασσε λίγες κουβέντες με τον Johansson. Ήταν ενθουσιασμένη που θα μπορούσε να φύγει από την Ελλάδα που λιμοκτονούσε. Το ταξίδι με το τρένο, όμως, ήταν δύσκολο. Όταν το κρύο έγινε ιδιαίτερα δριμύ, χρειάστηκε να δανειστεί τα παπούτσια και το παλτό του συζύγου της για να μην πεθάνει από το ψύχος.

Έτσι συνεχίστηκε το ταξίδι της επιστροφής, μέσα από βομβαρδισμένες περιοχές, όπου στις πλαγιές βρίσκονταν σκορπισμένα συντρίμμια πολεμικού υλικού. Το φαγητό ήταν λιγοστό και, στη διαδρομή από την Αθήνα μέχρι το Βελιγράδι, αναγκάστηκαν να ζήσουν με τέσσερα σάντουιτς την ημέρα και λίγες γουλιές νερό.

Συντακτική ομάδα 

Το άγνωστο έπος του 1944: Πώς 6 σουηδικά πλοία αψήφησαν τον θάνατο για να σώσουν την Ελλάδα από τον λιμό»

 

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η κατεχόμενη από τις δυνάμεις του Άξονα Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανείπωτη ανθρωπιστική τραγωδία και έναν σφοδρό λιμό που απείλησε την επιβίωση του πληθυσμού της. 

​Η ιστορική μας έρευνα που βασίζεται στις σελίδες του βιβλίου «Lejdtrafik och kvarstad» του Lennart Lundberg, σε συνδυασμό με τα δημοσιεύματα και τις μαρτυρίες του τύπου της εποχής, φέρνει στο φως τη συγκλονιστική προσπάθεια για τη διάσωση του ελληνικού λαού από τον λιμό κατά τη διάρκεια της Κατοχής. 

Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, ο Σουηδικός Ερυθρός Σταυρός, σε συνεργασία με διεθνείς φορείς, οργάνωσε αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας ναυλώνοντας σουηδικά εμπορικά πλοία προκειμένου να μεταφέρουν εκατοντάδες χιλιάδες τόνους τροφίμων και φαρμάκων από τον Καναδά και τις ΗΠΑ προς τα ελληνικά λιμάνια. Παρά το επίσημο καθεστώς της σουηδικής ουδετερότητας, τα διακριτικά σήματα του Ερυθρού Σταυρού και τις ειδικές άδειες ασφαλούς διέλευσης (Lejdtrafik), οι θαλάσσιες διαδρομές στη Μεσόγειο αποδείχθηκαν εξαιρετικά επικίνδυνες, με τα σουηδικά πλοία να βρίσκονται διαρκώς στο στόχαστρο ναρκών, αεροπορικών βομβαρδισμών και τορπιλισμών

S/S Stureborg

Το ατμόπλοιο S/S Stureborg, κατασκευής 1883 και χωρητικότητας 2.320 τόνων της εταιρείας Rederi AB Stureborg με κυβερνήτη τον J.M. Person, εκτελούσε δρομολόγια μεταφοράς τροφίμων για τον ελληνικό πληθυσμό. Στις 9 Ιουνίου 1942, ενώ ταξίδευε με έρμα προς τη Χάιφα για φόρτωση σιταριού, δέχθηκε επίθεση και τορπιλίστηκε νότια της Κύπρου από ιταλικό τορπιλοπλάνο, παρόλο που έφερε ευδιάκριτους κόκκινους σταυρούς και τα χρώματα της Σουηδίας. Το πλοίο βυθίστηκε σε λιγότερο από ένα λεπτό και από το εικοσαμελές πλήρωμα επέζησε τελικά μόνο ένας Πορτογάλος θερματής, ο Antonio Amorel, ο οποίος έφτασε εξαντλημένος στην ακτή της Παλαιστίνης μετά από πολυήμερη περιπλάνηση σε μια σχεδία. Αργότερα, η ιταλική κυβέρνηση παραδέχθηκε ότι επρόκειτο για τραγικό λάθος λόγω κακής ορατότητας και ελιγμών του πλοίου, ενώ το 1949 κατέβαλε αποζημίωση στη σουηδική πλευρά για την απώλεια του πλοίου και τις οικογένειες των θυμάτων.

M/S Eros

Το υπερσύγχρονο M/S Eros, κατασκευής 1941 και χωρητικότητας 6.000 τόνων της εταιρείας Rederi AB Helsingborg με κυβερνήτη τον A.J. Hassling, μετέφερε 5.164 τόνους σιτάρι από το Μόντρεαλ για τον λιμοκτονούντα ελληνικό λαό. Την 1η Ιανουαρίου 1943, ενώ αναχώρησε από τον Πειραιά με προορισμό τη Θεσσαλονίκη, βρέθηκε αντιμέτωπο με πυκνή ομίχλη, σβηστούς φάρους και ισχυρά ρεύματα κοντά στη Μήλο, με αποτέλεσμα να προσαράξει σε ύφαλο. Παρά τις προσπάθειες στεγανοποίησης, το πλοίο βυθίστηκε οριστικά την επομένη, αν και το 22μελές πλήρωμα σώθηκε. Οι ναυτικοί πέρασαν τεράστιες δοκιμασίες, βιώνοντας την πείνα στην κατεχόμενη Αθήνα και τις εκτελέσεις ομήρων από τους Γερμανούς, πριν καταφέρουν να επιστρέψουν στη Σουηδία μέσω του βομβαρδισμένου Βερολίνου την περίοδο της γερμανικής ήττας στο Στάλινγκραντ.

S/S Embla

Το ατμόπλοιο S/S Embla, χωρητικότητας 1.390 τόνων της εταιρείας Rederi AB Svea με κυβερνήτη τον G.W.O. Ericson, εκτελούσε μεταφορές δεμάτων του Ερυθρού Σταυρού μεταξύ Πορτογαλίας και Νότιας Γαλλίας. Στις 6 Απριλίου 1944, δέχθηκε επίθεση από βρετανικά βομβαρδιστικά κοντά στα γαλλοϊσπανικά σύνορα, τα οποία αγνόησαν τα σήματα του Ερυθρού Σταυρού, προκαλώντας πυρκαγιά στο πλοίο. Αφού επισκευάστηκε πρόχειρα στο λιμάνι Port Vendres, αναχώρησε για τη Μασσαλία αλλά στις 19 Απριλίου 1944 δέχθηκε νέα σφοδρή αεροπορική επίθεση από βρετανικά αεροσκάφη. Το πλοίο βυθίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά, αλλά όλο το πλήρωμα διασώθηκε από γερμανική περιπολική άκατο και επέστρεψε σώο στη Σουηδία.

M/S Fenja

Το M/S Fenja, χωρητικότητας 3.700 τόνων της εταιρείας Rederi AB Svea με κυβερνήτη τον M. Sandgren, εκτελούσε το τρίτο του ταξίδι μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας προς την Ελλάδα. Στις 13 Ιουνίου 1944, προσέκρουσε σε νάρκη κοντά στο νησί Καλί της Τουρκίας (στα Δωδεκάνησα) και υπέστη ακαριαία σοβαρή κλίση, με αποτέλεσμα να βυθιστεί πολύ γρήγορα. Το πλήρωμα κατάφερε να εγκαταλείψει το σκάφος και σώθηκε χάρη στη συνδρομή τουρκικών αλιευτικών σκαφών. Στη ναυτική έρευνα που ακολούθησε, ο καπετάνιος Sandgren επικρίθηκε αυστηρά για παραλείψεις στα μέτρα ασφαλείας, όπως τη μη χρήση των παραβανίων προστασίας από νάρκες και την απουσία οπτήρα στην πλώρη, και καταδικάστηκε το 1946 σε χρηματικό πρόστιμο

M/S Camelia

Το M/S Camelia της εταιρείας Svenska Lloyd, κατασκευής 1941, συμμετείχε ενεργά στις μεταφορές σιταριού για την Ελλάδα. Στις 29 Δεκεμβρίου 1943, ενώ βρισκόταν αγκυροβολημένο στη Θεσσαλονίκη, υπέστη σοβαρότατη έκρηξη από μαγνητική νάρκη στη βόρεια πλευρά του, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει το μηχανοστάσιο και το πρυμναίο αμπάρι. Για να αποφευχθεί η ολική βύθιση, ρυμουλκήθηκε στα αβαθή όπου επικάθισε στον πυθμένα. Μετά από επίπονες προσπάθειες, γραφειοκρατικούς αγώνες και διαπραγματεύσεις του εκπροσώπου John E. Persson σε Βερολίνο, Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κωνσταντινούπολη, καταβλήθηκαν τεράστια ποσά για την ανέλκυση και τη στεγανοποίησή του, ώστε να μπορέσει τελικά να οδηγηθεί σε ασφαλές καταφύγιο.

M/S Wiril

Το M/S Wiril μετέφερε τρόφιμα στα ελληνικά νησιά όταν στις 7 Φεβρουαρίου 1944, ενώ ξεφόρτωνε στο λιμάνι της Χίου, δέχθηκε σφοδρή αεροπορική επίθεση από έξι βρετανικά αεροσκάφη με βόμβες και πολυβόλα. Στην επίθεση έχασαν τη ζωή τους ένας Έλληνας ναύτης, ο Σουηδός γιατρός του Ερυθρού Σταυρού Nils-Erik Nilsson και ο υποπλοίαρχος Brandt, ενώ τραυματίστηκαν πολλοί άλλοι και η υπερκατασκευή του πλοίου κάηκε ολοσχερώς. Παρά τις εκτεταμένες ζημιές, το μηχανικό προσωπικό με επικεφαλής τον αρχιμηχανικό David R. Öhrberg κατάφερε να επισκευάσει πρόχειρα τη μηχανή και την 1η Μαΐου 1944 το πλοίο έπλευσε αυτόνομα στην Κωνσταντινούπολη.

Επειδή το M/S Camelia δεν διέθετε λειτουργική μηχανή, αποφασίστηκε το M/S Wiril να αναλάβει τη ρυμούλκησή του πίσω στη Σουηδία. Το ιστορικό αυτό ταξίδι ξεκίνησε την 1η Αυγούστου 1944 και διήρκεσε 46 ημέρες, καλύπτοντας πάνω από 7.000 ναυτικά μίλια διαμέσου του Αιγαίου, της Μεσογείου, του Γιβραλτάρ, των Αζορών και του Ατλαντικού εν μέσω σφοδρών θυελλών, μέχρι την ασφαλή άφιξή τους στο Vinga της Σουηδίας στις 18 Σεπτεμβρίου 1944. Ο πλοίαρχος του Wiril, Henning Isberg, τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος Vasa για αυτό το πρωτοφανές ναυτικό επίτευγμα.

Συνολικά, η σουηδική ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ελλάδα ανήλθε σε περισσότερους από 700.000 τόνους υλικού, αξίας άνω των 67 εκατομμυρίων κορονών της εποχής. Παρά την απώλεια τεσσάρων πλοίων και τις θυσίες των ναυτικών, η πρωτοβουλία αυτή προσέφερε σωτηρία σε εκατομμύρια ανθρώπους και αποτέλεσε κορυφαίο παράδειγμα διεθνούς αλληλεγγύης.

Συντακτική ομάδα 

«Η Ρωσία επικαλούνταν τους Αγίους Τόπους στην Παλαιστίνη για να αναμειχθεί στα εσωτερικά της Τουρκίας» — Σουηδικό ντοκουμέντο για το Πατριαρχείο

Να φύγει το Πατριαρχείο από την Κωνσταντινούπολη και να μεταφερθεί στην Αθήνα ή «σε οποιαδήποτε άλλη πόλη» της Ελλάδας. Αυτή την πρόταση παρουσίαζε ο επιτετραμμένος της Τουρκίας στη Στοκχόλμη, Moukhbil Bey, σε συνέντευξή του στη σουηδική εφημερίδα Svenska Dagbladet, στις 6 Φεβρουαρίου 1925.

Το δημοσίευμα καταγράφει την τουρκική επιχειρηματολογία για την απομάκρυνση του Πατριάρχη Κωνσταντίνου, αλλά και τις αντιρρήσεις του Σουηδού δημοσιογράφου για το μέλλον του Πατριαρχείου στην ιστορική του έδρα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά του στη Ρωσία. Ο Moukhbil Bey υποστηρίζει ότι, όπως η Ρωσία επικαλούνταν παλαιότερα τους Αγίους Τόπους στην Παλαιστίνη για να παρεμβαίνει στις τουρκικές υποθέσεις, έτσι και η Ελλάδα επιχειρούσε να αξιοποιήσει το Πατριαρχείο για πολιτική επιρροή στην Κωνσταντινούπολη. Μια σύγκριση που αποτυπώνει την τουρκική επιχειρηματολογία της εποχής γύρω από τη θρησκεία, τη διπλωματία και την κρατική κυριαρχία.

Ακολουθεί η πλήρης ελληνική μετάφραση της συνέντευξης, όπως δημοσιεύθηκε στον σουηδικό Τύπο της εποχής.

Svenska Dagbladet 1925-02-06 

«Γιατί δεν μεταφέρεται το Πατριαρχείο στην Ελλάδα;»

Ο MOUKHBIL BEY ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΖΗΤΗΜΑ

Ένας διαφωτιστικός διάλογος για την τελευταία ελληνοτουρκική διένεξη.

— Η προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να φέρει το ζήτημα του Πατριαρχείου ενώπιον ενός διεθνούς οργάνου δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά επανάληψη των διαπραγματεύσεων που, ύστερα από δεκαοκτώ μήνες, οδήγησαν στην υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης, εξηγεί ο επιτετραμμένος της Τουρκίας στη Στοκχόλμη, Moukhbil Bey, σε συνομιλία με συνεργάτη της Svenska Dagbladet για το επίκαιρο αυτό θέμα.

Ο Moukhbil Bey, ο οποίος προσωπικά είναι ένας ενδιαφέρων και συμπαθής εκπρόσωπος της νέας Τουρκίας, προσπαθεί φυσικά να παρουσιάσει το ζήτημα υπό το ευνοϊκότερο δυνατό φως για τη χώρα του. Παρουσιάζει σε γενικές γραμμές το ενδιαφέρον αυτό ζήτημα, που έχει νομικές, θρησκευτικές και πολιτικές πτυχές, ως εξής:

Η Επιτροπή Ανταλλαγής Πληθυσμών, η οποία, όπως είναι γνωστό, αποτελείται από Τούρκους, Έλληνες και ουδέτερα μέλη, δήλωσε στη συνεδρίασή της στις 29 Ιανουαρίου ότι ο μητροπολίτης Κωνσταντίνος (Konstantin Araboglus) ανήκε στην κατηγορία των Ελλήνων που, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάννης, υπάγονταν στην ανταλλαγή πληθυσμών. Αυτό, άλλωστε, το είχε παραδεχθεί και ο ίδιος.

— Τότε ποιο είναι το αντικείμενο της διαμάχης;

— Από νομική άποψη, τίποτε άλλο παρά η εφαρμογή μιας από τις διατάξεις της Συνθήκης της Λωζάννης. Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης γνώριζαν ήδη, όταν πριν από περίπου έναν μήνα εξέλεξαν τον Κωνσταντίνο Πατριάρχη, ότι ανήκε σε αυτή την κατηγορία.

Τον επέλεξαν, επομένως, ακριβώς επειδή, από όλους τους μητροπολίτες ή επισκόπους της Κωνσταντινούπολης, ήταν ο μόνος που η τουρκική κυβέρνηση δεν μπορούσε να αναγνωρίσει ως Πατριάρχη, καθώς δεν ήταν Τούρκος υπήκοος. Διότι, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάννης, μόνο οι Έλληνες που είχαν εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη πριν από το 1918 μπορούν να θεωρούνται Τούρκοι υπήκοοι.

Η τουρκική κυβέρνηση ζήτησε από τη διεθνή επιτροπή ειδική γνωμοδότηση, στην οποία διαπιστώνεται ότι ο Κωνσταντίνος ανήκει σε αυτή την κατηγορία Ελλήνων. Όταν, λοιπόν, ο βαλής —δηλαδή ο διοικητής— της Κωνσταντινούπολης διατάσσει την απομάκρυνση του Κωνσταντίνου πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας, δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να εφαρμόζει τη γνωμοδότηση της επιτροπής σε αυτό το σημείο, όπως και στα υπόλοιπα.

— Γιατί, λοιπόν, διαμαρτύρονται οι Έλληνες;

— Οι Έλληνες της επιτροπής στηρίζονται σε άλλη διάταξη της συνθήκης, η οποία ορίζει ότι το Πατριαρχείο πρέπει να παραμείνει στην Κωνσταντινούπολη, όπου βρίσκεται η ιστορική του έδρα.

Υποστηρίζουν ότι ο Πατριάρχης Κωνσταντίνος, ως ιδιώτης, υπάγεται πράγματι στη διάταξη περί ανταλλαγής πληθυσμών, αλλά με την ιδιότητά του ως Πατριάρχη υπάγεται σε διαφορετική διάταξη, συγκεκριμένα σε εκείνη που αφορά το Πατριαρχείο.

Σε αυτήν, η έννοια του Πατριαρχείου δεν μπορεί να αναφέρεται μόνο στο ίδιο το κτίριο στο Φανάρι, όπου κατοικούν οι Πατριάρχες εδώ και αιώνες, αλλά πρέπει να αφορά και το πρόσωπο.

Επομένως, ο Κωνσταντίνος μπορεί πράγματι να απομακρυνθεί ως ιδιώτης βάσει της διάταξης περί ανταλλαγής πληθυσμών, επειδή εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη μετά το 1918. Όχι όμως ως Πατριάρχης, διότι με αυτή την ιδιότητα έχει, σύμφωνα με τη συνθήκη, το δικαίωμα να θεωρεί το Φανάρι νόμιμη κατοικία του, όπως και οι άλλοι Πατριάρχες.

— Τι απαντούν οι Τούρκοι σε αυτό;

— Υποστηρίζουμε ότι το ζήτημα του Πατριαρχείου αποτελεί εσωτερική τουρκική υπόθεση, στην οποία κανείς δεν έχει δικαίωμα να αναμειχθεί.

Στη διάταξη της Συνθήκης της Λωζάννης περί ανταλλαγής πληθυσμών δεν υπάρχει ούτε λέξη που να προβλέπει ειδική μεταχείριση ενός Πατριάρχη. Ορίζεται, άλλωστε, ότι ο Πατριάρχης πρέπει να έχει τουρκική υπηκοότητα.

Τώρα η ελληνική κυβέρνηση προφανώς επιδιώκει να υποστηρίξει ότι το Φανάρι στην Κωνσταντινούπολη αποτελεί τη μόνιμη κατοικία του Πατριάρχη. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα προηγούμενο που θα επέτρεπε στους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης να εκλέγουν έναν Έλληνα ως Πατριάρχη.

Η Επιτροπή Ανταλλαγής Πληθυσμών, ύστερα από ειδική εξέταση του ζητήματος, έλαβε την ακόλουθη απόφαση:

«Ο Κωνσταντίνος, βάσει του τόπου γέννησής του και της ημερομηνίας άφιξής του στην Κωνσταντινούπολη, ανήκει στην κατηγορία των Ελλήνων που υπόκεινται στην ανταλλαγή πληθυσμών. Όσον αφορά την ιδιότητά του ως Πατριάρχη, η επιτροπή θεωρεί ότι το ζήτημα αυτό βρίσκεται εκτός της αρμοδιότητάς της».

— Ήταν ομόφωνη η επιτροπή ως προς αυτή τη γνωμοδότηση;

— Όχι, μόνο τα τουρκικά και τα ουδέτερα μέλη υποστήριξαν αυτή τη γραμμή. Οι Έλληνες αντιπρόσωποι και, τελικά, η ελληνική κυβέρνηση θέλησαν να φέρουν το ζήτημα ενώπιον του Δικαστηρίου της Χάγης, κάτι που η Τουρκία θεωρεί ανάμειξη στις εσωτερικές της υποθέσεις. Γι’ αυτό η κυβέρνηση διαμαρτυρήθηκε κατά αυτής της διαδικασίας. Υποστηρίζει ότι η ανταλλαγή πληθυσμών είναι υποχρεωτική, καθώς στη συγκεκριμένη παράγραφο δεν αναφέρεται ούτε λέξη για το Πατριαρχείο ή τον Πατριάρχη.

Όλα τα ζητήματα που αφορούν το Πατριαρχείο πρέπει να θεωρούνται εσωτερικές τουρκικές υποθέσεις. Όμως η κυβέρνηση της Αθήνας επιδιώκει, όπως είπαμε, να δημιουργήσει ένα προηγούμενο που θα της επέτρεπε να χρησιμοποιεί το Πατριαρχείο ως όργανο της πολιτικής της. Η ελληνική κυβέρνηση θέλει να έχει τον Πατριάρχη ως μέσο για την άσκηση της επιρροής της και για τις μηχανορραφίες της στην Κωνσταντινούπολη.

Όπως η Ρωσία παλαιότερα επικαλούνταν τους Αγίους Τόπους στην Παλαιστίνη για να αναμειγνύεται στις εσωτερικές υποθέσεις της Τουρκίας, έτσι και η Ελλάδα αναζητεί τώρα ένα μέσο ανάμειξης, δημιουργώντας ιερά πρόσωπα. Έχει, άλλωστε, αποδειχθεί ότι ο Πατριάρχης διατηρούσε μυστικές σχέσεις με την Ελλάδα με σκοπό μηχανορραφίες εναντίον της Τουρκίας. Η Τουρκία δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ανεχθεί ανάμειξη στις εσωτερικές της υποθέσεις, είτε αυτή προέρχεται από το Δικαστήριο της Χάγης είτε από οπουδήποτε αλλού.

— Η τουρκική θέση είναι αρκετά σαφής και, στον βαθμό που αφορά την προσπάθεια της τουρκικής κυβέρνησης να αποτρέψει ελληνικές πολιτικές μηχανορραφίες στην Κωνσταντινούπολη, είναι απολύτως κατανοητή. Όμως για τη Δύση το ζήτημα έχει και θρησκευτική διάσταση. Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως αποτελεί την ανώτατη κεφαλή μιας μεγάλης κοινότητας πιστών. Αυτή η Εκκλησία θέλει να έχει επικεφαλής της τον πιο άξιο.

Ο αριθμός, όμως, των Ορθοδόξων στην Τουρκία είναι πολύ μικρός σε σύγκριση με εκείνον στην Ελλάδα και στις άλλες βαλκανικές χώρες. Εάν ο Πατριάρχης πρέπει να είναι Τούρκος υπήκοος, αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη πλειονότητα του ορθόδοξου κλήρου δεν μπορεί ποτέ να φθάσει στο ανώτατο αξίωμα της ίδιας της Εκκλησίας της.

Σύμφωνα με αυτή την ερμηνεία, το αξίωμα πρέπει να επιφυλάσσεται στους μητροπολίτες που είναι Τούρκοι υπήκοοι. Καθώς πλέον κανένας Έλληνας δεν μπορεί να γίνει Τούρκος υπήκοος, εκτός αν κατοικούσε στην Κωνσταντινούπολη πριν από το 1918, αυτό θα σήμαινε ότι κανένας Έλληνας, Ρουμάνος ή Σέρβος επίσκοπος δεν θα μπορούσε να γίνει Πατριάρχης. Το αξίωμα θα περιοριζόταν, επομένως, σε έναν πολύ μικρό αριθμό κληρικών που γεννήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη ή εγκαταστάθηκαν εκεί πριν από το 1918.

— Πάντοτε ίσχυε ότι ο Πατριάρχης έπρεπε να είναι Τούρκος υπήκοος.

— Αλλά πριν από το 1918 υπήρχαν περισσότεροι υποψήφιοι για να επιλέξει κανείς, καθώς η Τουρκία είχε περισσότερους Έλληνες υπηκόους στη Δυτική Θράκη και στη Σμύρνη. Στη Δύση θέλουν να εξετάζουν το ζήτημα και από καθαρά θρησκευτική σκοπιά. Ο ορθόδοξος κλήρος αποκλείεται έτσι από το ανώτατο αξίωμα της Εκκλησίας του.

— Επιτρέπει η Σουηδία σε έναν ξένο υπήκοο να γίνει Σουηδός αρχιεπίσκοπος;

— Όχι, αλλά ένας Γάλλος ή ένας Ισπανός μπορεί να γίνει Πάπας!

Ο Moukhbil Bey σκέφτεται για λίγο και στη συνέχεια λέει:

— Έχουμε προτείνει στους Έλληνες να μεταφέρουν το Πατριαρχείο στην Ελλάδα, στην Αθήνα ή σε οποιαδήποτε άλλη πόλη. Εκείνοι όμως λένε ότι η Κωνσταντινούπολη έχει ιστορική ιερότητα.

— Και έχουν κάποιο δίκιο. Ούτε το Ισλάμ μπορεί εύκολα να μεταφέρει τους ιερούς τόπους του από τη Μέκκα σε κάποιο άλλο μέρος.

— Όχι, αλλά εμείς μεταφέραμε το Χαλιφάτο: επί Ομεϋαδών στη Δαμασκό, επί Αββασιδών στη Βαγδάτη, επί Φατιμιδών στο Κάιρο και στη συνέχεια, επί Σελίμ, πάλι στην Κωνσταντινούπολη. Και στις μέρες μας ο Κεμάλ κατάργησε το Χαλιφάτο! Οι Έλληνες μπορούν να κάνουν το ίδιο!

Η απάντηση αυτή πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να θεωρηθεί τόσο αιχμηρή όσο και ριζοσπαστική. Επειδή, όμως, αρμόδιες να απαντήσουν είναι περισσότερο η Ορθόδοξη Εκκλησία και η ελληνική κυβέρνηση, αφήνουμε στον Τούρκο διπλωμάτη την τελευταία λέξη σε αυτή τη συνέντευξη, η οποία φωτίζει αρκετά καλά το ζήτημα, χωρίς βεβαίως να το εξαντλεί και στις τρεις πτυχές του.

Συντακτική ομάδα 

1962: «Ελλάς, καλημέρα λαμπερέ ήλιε!» – Όταν η Ελλάδα μάγευε τους Σουηδούς με τον ήλιο της και τις διακοπές των 25 κορωνών!

 

Στις 16 Μαρτίου 1962, η σουηδική εφημερίδα Svenska Dagbladet φιλοξενούσε μια εντυπωσιακή τουριστική διαφήμιση για την Ελλάδα, με κεντρικό σύνθημα «Ελλάς… και καλημέρα, λαμπερέ ήλιε!».

Με μια χαρακτηριστική φωτογραφία από τη Λίνδο της Ρόδου, η διαφήμιση προσκαλούσε τους Σουηδούς να ανακαλύψουν τον ελληνικό ήλιο, τις παραλίες και τις ομορφιές της χώρας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τιμές της εποχής: 25 σουηδικές κορώνες για διαμονή σε ξενοδοχείο δεύτερης κατηγορίας με πλήρη διατροφή, ενώ το αεροπορικό εισιτήριο μετ’ επιστροφής από τη Στοκχόλμη στην Αθήνα κόστιζε 1.862 κορώνες.

Μια διαφήμιση που μας ταξιδεύει 64 χρόνια πίσω, στην εποχή που η Ελλάδα άρχιζε να καθιερώνεται ως αγαπημένος καλοκαιρινός προορισμός των Σουηδών.

Svenska Dagbladet 1962-03-16 ΕΛΛΑΣ… ΚΑΙ ΚΑΛΗΜΕΡΑ, ΛΑΜΠΕΡΕ ΗΛΙΕ!

Λίνδος, στο νησί της Ρόδου.

Αυτός είναι ο χαιρετισμός που νιώθει κανείς να τον υποδέχεται κάθε πρωί, όταν ξυπνά για μια νέα ημέρα γεμάτη εμπειρίες κατά τη διάρκεια των διακοπών του στην Ελλάδα.

Εκεί μπορεί κανείς να ξαπλώσει στον ήλιο, πάνω στην παραλία, και να αποκτήσει ένα υπέροχο μπρούτζινο μαύρισμα. Ή ίσως να πάρει μια βάρκα και να ανακαλύψει το δικό του μικρό, ιδιωτικό νησί, όπου θα μπορεί να απολαμβάνει τον ήλιο και να κολυμπά στη δική του αμμουδιά…

Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε με το ταξιδιωτικό σας γραφείο ή με τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (The Greek National Tourist Organisation), οδός Σταδίου 4, Αθήνα, Ελλάδα.

ΤΟΣΟ ΛΙΓΟ ΚΟΣΤΙΖΕΙ!

Πολυτελές ξενοδοχείο

- Μονόκλινο δωμάτιο με πλήρη διατροφή: περίπου 50 σουηδικές κορώνες.

Ξενοδοχείο δεύτερης κατηγορίας

- Μονόκλινο δωμάτιο με πλήρη διατροφή: περίπου 25 σουηδικές κορώνες.

ΤΟΣΟ ΕΥΚΟΛΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΦΤΑΣΕΤΕ ΕΚΕΙ!

Αεροπορικώς

- Τουριστική θέση, εισιτήριο μετ’ επιστροφής Στοκχόλμη–Αθήνα: 1.862 σουηδικές κορώνες.

Σιδηροδρομικώς

- Δεύτερη θέση, εισιτήριο μετ’ επιστροφής Στοκχόλμη–Αθήνα, χωρίς κλινάμαξα: περίπου 520 σουηδικές κορώνες.

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙΑ – ΟΛΑ ΣΕ ΕΝΑ!

Περιλαμβάνονται τα αεροπορικά εισιτήρια και η πλήρης διατροφή.

Οι τιμές είναι ενδεικτικές και ενδέχεται να διαφέρουν.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΕΙ ΘΕΡΜΑ!

Svd 1962-03-16

Συντακτική ομάδα 

1957 – Όταν η Σουηδική Εκκλησία έστειλε βοήθεια στην πληγωμένη Κεφαλονιά: Ένα νοσοκομείο γεννήθηκε μέσα από τα ερείπια

 

Στις 21 Νοεμβρίου 1957, η σουηδική εφημερίδα Svenska Dagbladet (SvD) δημοσίευσε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ρεπορτάζ για την ανθρωπιστική προσφορά της Σουηδίας στην Ελλάδα και ειδικότερα στην Κεφαλονιά, μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1953.

Το δημοσίευμα αναφέρεται στην κατασκευή ενός νέου νοσοκομείου 35 κλινών στο Ληξούρι, για το οποίο η Σουηδική Εκκλησιαστική Βοήθεια συνεισέφερε σχεδόν μισό εκατομμύριο σουηδικές κορώνες.

Παράλληλα, παρουσιάζει τις εντυπώσεις Σουηδών εκκλησιαστικών εκπροσώπων από την επίσκεψή τους στην Ελλάδα, τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων, το προσφυγικό ζήτημα και το κοινωνικό έργο της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο για τις σχέσεις Ελλάδας και Σουηδίας και την έμπρακτη σουηδική αλληλεγγύη προς τον ελληνικό λαό.

Η σουηδική εκκλησιαστική βοήθεια χάρισε στους Έλληνες ένα νοσοκομείο σε νησί του Ιονίου - 21 Νοεμβρίου 1957

Το σουηδικό όνομα έχει αποκτήσει καλή φήμη στην Ελλάδα χάρη στις ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες που έχουν πραγματοποιήσει και εξακολουθούν να πραγματοποιούν, μεταξύ άλλων, η Σουηδική Εκκλησιαστική Βοήθεια, ο Ερυθρός Σταυρός και η οργάνωση «Σώστε τα Παιδιά».

Αυτό αναφέρουν ο επίσκοπος John Cullberg και ο επικεφαλής πάστορας Olle Nystedt, οι οποίοι επέστρεψαν πρόσφατα από επίσκεψη διάρκειας άνω των δύο εβδομάδων στην Ελλάδα.

Κύρια αποστολή τους —τους συνόδευε επίσης ο διευθυντής Harry Johansson από τη Sigtuna, ο οποίος βρίσκεται τώρα στη Γιουγκοσλαβία— ήταν να παραστούν στα εγκαίνια ενός νέου νοσοκομείου 35 κλινών στην πόλη του Ληξουρίου, σε ένα από τα νησιά του Ιονίου.

Για την ανέγερση του νοσοκομείου αυτού, η Σουηδική Εκκλησιαστική Βοήθεια συνεισέφερε σχεδόν μισό εκατομμύριο κορώνες.

Ήδη πριν από τον πόλεμο υπήρχε δωρεά για την κατασκευή του νοσοκομείου, ωστόσο είχαν ανεγερθεί μόνο οι τοίχοι όταν σημειώθηκε ο καταστροφικός σεισμός του 1953.

Κάθε σπίτι στην πόλη καταστράφηκε και μόνο οι τσιμεντένιοι τοίχοι του νοσοκομείου παρέμειναν όρθιοι. Οι αφηγήσεις των κατοίκων για την καταστροφή συγκίνησαν βαθιά τους Σουηδούς επισκέπτες.

Τα εγκαίνια τέλεσε ο επίσκοπος Αργοστολίου. Λίγες ημέρες αργότερα, οι Σουηδοί τον επισκέφθηκαν στην εξαιρετικά λιτή κατοικία του.

Ο επίσκοπος ζει σε μια παράγκα από λαμαρίνα, σε σχήμα ημισελήνου. Όταν οι Σουηδοί επισκέπτες επρόκειτο να δειπνήσουν, χρειάστηκε να διασχίσουν μια αυλή με κότες για να φτάσουν σε ένα ξύλινο παράπηγμα. Εκεί βρισκόταν η τραπεζαρία!

Ωστόσο, προβλέπεται να ανεγερθεί νέα επισκοπική κατοικία τον επόμενο χρόνο.

Το προσφυγικό πρόβλημα

Οι Έλληνες αντιμετωπίζουν επίσης προσφυγικό πρόβλημα.

Έξω από την Αθήνα έχει δημιουργηθεί αυθαίρετα ένας οικισμός με 17.000 πρόσφυγες. Οι κάτοικοί του εργάζονται στην Αθήνα, αλλά δεν πληρώνουν φόρους, καθώς, τουλάχιστον επισήμως, δεν είναι καταγεγραμμένοι.

Οι Σουηδοί επισκέφθηκαν επίσης την περιοχή κοντά στα αλβανικά σύνορα, όπου εξακολουθούν να περνούν πρόσφυγες, παρά την αυστηρή επιτήρηση.

Μια αμερικανική ομάδα δραστηριοποιείται σε ορισμένα χωριά, βοηθώντας τους κατοίκους στη γεωργία, την κηπουρική, τις χειροτεχνίες και άλλες εργασίες. Στις δραστηριότητες αυτές είχαν συμμετάσχει παλαιότερα και μερικοί Σουηδοί.

Σε αρκετές περιοχές, οι συνθήκες διαβίωσης παραμένουν εξαιρετικά πρωτόγονες και οι ανάγκες για βοήθεια είναι μεγάλες.

Η Σουηδική Εκκλησιαστική Βοήθεια αναμένεται να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την παροχή υποστήριξης.

Ωστόσο, προτεραιότητα δίνεται στην Ανατολική Γερμανία, όπου οι ανάγκες είναι ιδιαίτερα μεγάλες, καθώς και στην Ουγγαρία, προς την οποία έχουν ήδη αποσταλεί δύο εκατομμύρια κορώνες.

Εντυπωσιακό το έργο των κατηχητικών σχολείων

«Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, την οποία θεωρούσαμε απλώς έναν εκκλησιαστικό οργανισμό με λειτουργικό χαρακτήρα, δείχνει έντονο ενδιαφέρον για την κοινωνική προσφορά», συνεχίζει ο επίσκοπος Cullberg.

«Το έργο της για τους νέους και τα κατηχητικά σχολεία της Κυριακής είναι πραγματικά εντυπωσιακό.

Πλέον, η Εκκλησία αντιμετωπίζει επίσης με ιδιαίτερα θετική διάθεση, σε επίπεδο αρχών, την οικουμενική συνεργασία, αλλά μόνο όταν αυτή αφορά το "Life and Work", δηλαδή την πρακτική δράση».

Η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων ανήκει στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Ωστόσο, υπάρχουν επίσης 20.000 πιστοί ευαγγελικών δογμάτων, καθώς και ορισμένοι Ρωμαιοκαθολικοί.

Η Σουηδική Εκκλησιαστική Βοήθεια επιθυμεί, σύμφωνα με τον επίσκοπο, να συνεχίσει να ακολουθεί τη βασική της αρχή: να ενισχύει τους ήδη υπάρχοντες θεσμούς, ώστε αυτοί να μπορούν να αναπτύσσουν κοινωνική και θρησκευτική δράση.

Επίσκεψη του Ερυθρού Σταυρού

Ο δρ J. F. Philipson, εκπρόσωπος του Σουηδικού Ερυθρού Σταυρού, έφθασε την Τρίτη στο νησί της Κεφαλονιάς, προκειμένου να επιθεωρήσει το νοσοκομείο που κατασκευάστηκε εκεί με οικονομικούς πόρους τους οποίους διέθεσε ο Ερυθρός Σταυρός.

Svd 1957-11-21

Svd 1957-11-21

Συντακτική ομάδα 

Στην Ελλάδα τα ίχνη του υπόπτου για τη βομβιστική επίθεση στο Φάλκενμπεργκ – Συνελήφθη 35χρονος

 

Άνδρας που θεωρείται ύποπτος για εμπλοκή σε βομβιστική επίθεση στο Φάλκενμπεργκ το 2024 συνελήφθη στην Ελλάδα.

Ήταν τη νύχτα της 11ης Δεκεμβρίου 2024, όταν μία βόμβα τοποθετημένη σε θερμός ρίχτηκε μέσα από παράθυρο στην περιοχή Västra gärdet, ενώ ακόμη μία τοποθετήθηκε στο κέντρο του Φάλκενμπεργκ. Η δεύτερη εξερράγη, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στην είσοδο πολυκατοικίας.

Πέντε άτομα έχουν ήδη καταδικαστεί για συμμετοχή στην υπόθεση. Τώρα, ένας άνδρας ηλικίας περίπου 35 ετών συνελήφθη από την αστυνομία στην Ελλάδα.

Ο Lars-Gunnar Perlinger, ο οποίος προηγουμένως ήταν επικεφαλής της έρευνας στο τμήμα σοβαρών εγκλημάτων της αστυνομίας του Χάλαντ, δεν θέλησε να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εντοπίστηκε ο άνδρας.

«Ελπίζουμε ότι θα μπορέσει να γίνει η έκδοσή του στο όχι πολύ μακρινό μέλλον», δήλωσε στο SVT.

Ο άνδρας έχει πλέον προφυλακιστεί ερήμην με απόφαση του Πρωτοδικείου του Βάρμπεργκ και θεωρείται ύποπτος για συνέργεια σε απόπειρα ανθρωποκτονίας, διακεκριμένη πρόκληση κοινώς επικίνδυνης καταστροφής, καθώς και για συνέργεια σε απόπειρα διακεκριμένης κοινώς επικίνδυνης καταστροφής.

Οι αρχές τον υποπτεύονται επίσης για εμπλοκή σε πυροβολισμούς που σημειώθηκαν στην περιοχή Άνγκερεντ το φθινόπωρο του 2024.

Συντακτική ομάδα 

Σουηδέζα κέρδισε 100.000 κορώνες στο Triss και θα γιορτάσει τα 60ά της στην Ελλάδα: «Είναι ο ιδανικός τρόπος να γιορτάσω»

Η Βικτόρια από τη Νάκα κατάφερε να κρατήσει μυστική την επιτυχία της στο ξυστό λαχείο Triss από οικογένεια και φίλους μέχρι τη στιγμή που εμφανίστηκε ζωντανά στην εκπομπή TV4 Nyhetsmorgon. Κατά τη διάρκεια της πρωινής εκπομπής της Πέμπτης ξύνοντας το τυχερό δελτίο κέρδισε 100.000 σουηδικές κορώνες, ποσό που θα χρησιμοποιήσει μεταξύ άλλων για ένα ταξίδι στην Ελλάδα με αφορμή τα 60ά γενέθλιά της.

Αργότερα μέσα στη χρονιά η Βικτόρια γίνεται 60 ετών και τα χρήματα της νίκης θα κάνουν τον εορτασμό ακόμη πιο ξεχωριστό.

«Θα ήθελα πολύ να ταξιδέψω στην Ελλάδα μαζί με μερικούς φίλους. Μου φαίνεται ο ιδανικός τρόπος για να γιορτάσω», δήλωσε η Βικτόρια.

Η περιπέτεια ξεκίνησε ένα ήσυχο Σάββατο, όταν καθόταν στο μπαλκόνι του σπιτιού της διαβάζοντας. Είχε μείνει ένα μικρό ποσό στον λογαριασμό παιχνιδιού της και αποφάσισε να αγοράσει ένα ψηφιακό λαχείο Triss. Το πρώτο λαχείο της χάρισε άλλο ένα, το δεύτερο άλλο ένα ακόμη και, αφού ξέσυρε συνολικά τέσσερα λαχεία, εμφανίστηκαν τα τρία σύμβολα που οδηγούν στην τηλεοπτική κλήρωση.

«Αρχικά έψαχνα να δω αν είχα κερδίσει 150 κορώνες. Άργησα να καταλάβω ότι στην πραγματικότητα είχαν εμφανιστεί τα τρία σύμβολα της τηλεοπτικής εκπομπής. Έπαθα σοκ, πάγωσα και δεν ήξερα τι να κάνω», είπε.

Μέχρι να ταξιδέψει στη Στοκχόλμη κατάφερε να κρατήσει το μεγάλο μυστικό. Έστειλε μόνο μερικές αινιγματικές φωτογραφίες στην αδελφή της και της είπε ότι έκανε μια μικρή «staycation». Μόλις λίγο πριν από τη ζωντανή μετάδοση οι δικοί της κατάλαβαν τι πραγματικά συνέβαινε.

Το πρωί της Πέμπτης κάθισε στο τραπέζι του ξυσίματος στην εκπομπή TV4 Nyhetsmorgon. Αμέσως μετά τη νίκη της άρχισαν να καταφθάνουν συγχαρητήρια μέσω SMS και τηλεφωνημάτων.

«Αυτό θα μπορούσα πραγματικά να το ξανακάνω», είπε γελώντας.

Ο εκπρόσωπος της Svenska Spel, Λούντβιγκ Χέλστρεμ, συνεχάρη τη νικήτρια μετά το τέλος της διαδικασίας.

«Θερμά συγχαρητήρια για τη νίκη! Εύχομαι στη Βικτόρια να περάσει υπέροχα στα 60ά γενέθλιά της και να απολαύσει ένα φανταστικό ταξίδι στην Ελλάδα με τους φίλους της. Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο που τα χρήματα έχουν ήδη έναν τόσο ξεκάθαρο προορισμό», δήλωσε.

Το τυχερό λαχείο Triss που οδήγησε τη Βικτόρια στην εκπομπή του TV4 αγοράστηκε μέσω διαδικτύου.

Συντακτική ομάδα 

Όταν το Grekenland έγινε Hellas: Η ιδιαίτερη σχέση της Νορβηγίας με την Ελλάδα (βίντεο)

 

Γιατί η Νορβηγία αποκαλεί την Ελλάδα «Hellas» ενώ οι περισσότερες χώρες χρησιμοποιούν ονομασίες όπως Greece, Grekland ή Griechenland; Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Νορβηγίας παρουσιάζει την ενδιαφέρουσα ιστορία πίσω από αυτή τη γλωσσική ιδιαιτερότητα μέσα απο ένα βίντεο. 

Μέχρι το 1933, η Ελλάδα ήταν γνωστή στα νορβηγικά ως Grekenland, όπως εξακολουθεί να συμβαίνει στη Σουηδία ως Grekland και τη Δανία ως Grækenland,τα οποία πήραν από τα Γερμανικά. Όμως, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας τυποποίησης των γεωγραφικών ονομάτων, οι νορβηγικές αρχές αποφάσισαν να υιοθετούν, όπου ήταν δυνατόν, τις ονομασίες που χρησιμοποιούν οι ίδιες οι χώρες στη γλώσσα τους. Έτσι, το Grekenland αντικαταστάθηκε από το Hellas, την αρχαία και ιστορική ονομασία της Ελλάδας καθώς ακόμα και η Κύπρος, ονομάζεται Kypros στα Νορβηγικά. 

Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα η Νορβηγία αποτελεί τη μοναδική χώρα εκτός Ελλάδας και Κύπρου που χρησιμοποιεί επίσημα το όνομα Hellas και Kypros διατηρώντας έναν ιδιαίτερο γλωσσικό δεσμό με την ελληνική ιστορία και παράδοση.

Συντακτική ομάδα 

Η Πάργα κερδίζει τους Σουηδούς ταξιδιώτες – Νέα αεροπορική σύνδεση με το Karlstad

 

Το αεροδρόμιο του Κάρλσταντ επεκτείνει το πρόγραμμά του και λανσάρει έναν νέο προορισμό για το καλοκαίρι του 2027.

Το Karlstad Airport ανακοίνωσε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι η Πάργα θα είναι ο νέος προορισμός που προστίθεται στο δίκτυό του. Πρόκειται για τον τρίτο ελληνικό προορισμό που θα εξυπηρετεί η αεροπορική βάση.

Ήδη προσφέρονται πτήσεις προς τη Ρόδος, τη Κάρπαθος, τη Μαγιόρκα, το Σπλιτ, το Λας Πάλμας, καθώς και προς τα αεροδρόμια της Κοπεγχάγη και της Στοκχόλμη.

Η πρώτη πτήση προς την Πάργα έχει προγραμματιστεί για το 2027, ενώ το πρόγραμμα των ταξιδιών θα πραγματοποιείται από τις 9 Μαΐου έως τις 20 Ιουνίου.

Συντακτική ομάδα 

Σουηδέζα ανοίγει κατάστημα σουηδικών γλυκών στη Σκιάθο: «Οι Έλληνες είναι γλυκατζήδες–Πολύ γραφειοκρατία»

Σύντομα θα μπορείς να αγοράσεις σουηδικά γλυκά στην Ελλάδα.

Η γνωστή επιχειρηματίας Ullis Andersson από το Sundsvall ανακαινίζει αυτή τη στιγμή το κατάστημα που θα προσφέρει τα δημοφιλή γλυκά τόσο σε τουρίστες όσο και σε ντόπιους.

– Είναι γλυκό, γλυκό, γλυκό αυτό ισχύει, λέει η Ούλις Άντερσον.

Η Ούλις Άντερσον κατάγεται από το Σούντσβαλ αλλά ζει στην Ελλάδα. Διατηρεί, μεταξύ άλλων, το Anderssons Bar στην Σκιάθο.

Τώρα επεκτείνει τη δραστηριότητά της με μια ιδέα που είχε εδώ και καιρό – σουηδικά γλυκά.

– Το είχα στο πίσω μέρος του μυαλού μου για πολλά χρόνια. Πριν από δύο χρόνια άρχισα να ψάχνω κατάστημα στη Σκιάθο και μόλις τώρα ελευθερώθηκε ο χώρος δίπλα στο μπαρ μου, οπότε τον πήρα, λέει η Ούλις Άντερσον.

Πιστεύει απόλυτα στα σουηδικά γλυκά, ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

– Η Σουηδία είναι η καλύτερη χώρα στον κόσμο όταν πρόκειται για γλυκά και οι Έλληνες είναι φυσικά γλυκατζήδες. Το θέμα είναι γλυκό, γλυκό, γλυκό.

Ακόμα και η γλυκόριζα (lakrits) ;

– Στην πραγματικότητα μοιράζω γλυκόριζα (lakrits) σε Έλληνες εδώ και χρόνια και μόνο ένα άτομο δεν την έφτυσε. Υπάρχουν όμως πολλοί Άγγλοι που τη λατρεύουν. Όταν άκουσαν ότι θα ανοίξω αυτό το κατάστημα, φώναξαν ότι πρέπει οπωσδήποτε να φέρω γλυκόριζα.

Το κατάστημα, που η Ούλις Άντερσον ανακαινίζει αυτή τη στιγμή, θα έχει κλασικό ύφος με έμπνευση από τις αρχές του 20ού αιώνα.

– Δεν θα υπάρχουν, για παράδειγμα, πλαστικά κουτιά. Θα έχει ύφος Πίπη Φακιδομύτη (Pipi Långström. Έχουμε βρει έναν Σουηδό ξυλουργό που θα φτιάξει ξύλινους τοίχους και ασπρόμαυρο καρό δάπεδο, μεταξύ άλλων.

Για τη διακόσμηση ζητά βοήθεια από την πατρίδα της.

– Έχω μια διακοσμήτρια από το Σούντσβαλ, είναι καταπληκτική. Η ιδέα είναι να μπαίνεις στο μαγαζί και να νιώθεις άνετα εκεί μέσα.

Η ποικιλία θα περιλαμβάνει σουηδικά αγαπημένα προϊόντα όπως Marabou, Daim και Ahlgrens bilar αλλά και πιο νοσταλγικά προϊόντα όπως Ako-kola και διάφορες παστίλιες.

Πολλοί Σουηδοί αισθάνονται ότι τους λείπουν τα σουηδικά γλυκά όταν ταξιδεύουν στο εξωτερικό, σύμφωνα με την Ούλις Άντερσον. Τώρα ανυπομονεί να ανοίξει τις πόρτες της σε τουρίστες από τη Σουηδία και από όλο τον κόσμο αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα.

– Το δύσκολο θα είναι να μεταφέρουμε όλη τη σοκολάτα όταν έξω έχει 40 βαθμούς. Τον Μάρτιο θα φέρω περίπου τρεις τόνους γλυκά και μετά θα ανοίξουμε για το ελληνικό Πάσχα. Θα δούμε πώς θα γίνει με τη μεταφορά, αλλά θα βρω λύση.

Πώς είναι να ξεκινάς επιχείρηση στην Ελλάδα σε σύγκριση με τη Σουηδία;

– Είναι πιο δύσκολο από το να γράψεις 2,0 στις πανελλαδικές χωρίς να έχεις σπουδάσει. Υπάρχει πάρα πολλή γραφειοκρατία.

Συντακτική ομάδα 

Ύποπτος για παραγγελία δολοφονιών και εκρήξεων παραδόθηκε από την Ελλάδα στη Σουηδία

Ένας άνδρας που είναι ύποπτος για σοβαρά εγκλήματα έχει παραδοθεί από την Ελλάδα στη Σουηδία. Κατηγορείται ότι παρήγγειλε δολοφονίες και άλλα σοβαρά εγκλήματα για λογαριασμό εγκληματικών συμμοριών. Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν ανήλικοι για τη διάπραξη των εγκλημάτων.

Μεταξύ άλλων, θεωρείται ύποπτος ότι βρίσκεται πίσω από την έκρηξη στο Φούλερε (Fullerö) έξω από την Ουψάλα, όπου μια νεαρή γυναίκα σκοτώθηκε το 2023. Επίσης, για τη δολοφονία ενός νεαρού άνδρα στο Φρουένγκεν (Fruängen) στη Στοκχόλμη και για μια έκρηξη σε συγκρότημα κατοικιών στο Χέσελμπι (Hässelby) στη Στοκχόλμη την ίδια χρονιά.

Ο εισαγγελέας Ματς Ίλμπομ δήλωσε στο P4 Stockholm ότι ο άνδρας θεωρείται πως κατείχε υψηλή θέση σε εγκληματική οργάνωση.

– Η εκτίμησή μας είναι ότι ανήκει στο περιβάλλον των συμμοριών και κατέχει μια θέση κάπως υψηλότερη στην ιεραρχία.

Ο άνδρας συνελήφθη στην Ελλάδα το 2024. Καταδικάστηκε για εγκλήματα που διέπραξε στην Ελλάδα και εξέτισε ποινή φυλάκισης εκεί.

Συντακτική ομάδα 

Έφυγε από την πρωταθλήτρια Σουηδίας για ένα νέο ελληνικό όνειρο ο Alexander Johansson

Ο Alexander Johansson μετακόμισε στην Ελλάδα.

Ο 30χρονος συγκρίνει τη νέα του ομάδα με τη Wrexham.
«Δεν είναι μια συνηθισμένη ελληνική ομάδα», λέει στο Fotbollskanalen.

Ο Alexander Johansson, 30 ετών, συνέβαλε πέρσι στο να σημειώσει η Mjällby AIF νέο ρεκόρ βαθμών και να κατακτήσει ένα ιστορικό πρωτάθλημα Σουηδίας. Μετά τη σεζόν, ο επιθετικός επέλεξε να αποχωρήσει, καθώς ήθελε περισσότερο χρόνο συμμετοχής αλλού, και νωρίτερα αυτή την εβδομάδα έγινε γνωστό ότι βρήκε μια νέα πρόκληση στην Ελλάδα.

Ο Johansson παρουσιάστηκε από τη δευτεραθλήτρια ομάδα Marko FC 1927, η οποία περιέγραψε τον επιθετικό ως μία από τις σημαντικότερες μεταγραφές στην ιστορία του συλλόγου. Η Marko ανέφερε ότι η άφιξη του Σουηδού αποτελεί απόδειξη των υψηλών φιλοδοξιών της διοίκησης.

Ο 30χρονος θεωρεί ότι αυτά ήταν πολύ όμορφα λόγια στον λογαριασμό του συλλόγου στο Instagram.

«Μου το έστειλαν και είναι ωραίο να νιώθεις ότι είσαι ένα ζωτικό κομμάτι μιας ομάδας και ενός συλλόγου. Είναι ευχάριστο που έχουν προσδοκίες από μένα και τώρα είναι στο χέρι μου να ανταποκριθώ σε αυτές», λέει στο Fotbollskanalen.

Είναι επίσης χαρούμενος που του δίνεται η ευκαιρία να αγωνιστεί ξανά στο εξωτερικό. Τελευταία φορά ήταν το 2020, σε έναν σύντομο δανεισμό στη νορβηγική Sandnes Ulf, ενώ κατά τα άλλα αγωνιζόταν στη Σουηδία.

«Είναι φοβερά ωραίο. Είναι κάτι που ονειρεύεσαι από μικρός, να έχεις την ευκαιρία να παίξεις στο εξωτερικό. Τώρα μου δίνεται αυτή η δυνατότητα, οπότε είναι πραγματικά εντυπωσιακό».

Η Marko είναι ένας παλιός σύλλογος στην Ελλάδα, που στο παρελθόν δεν είχε διακριθεί σε επίπεδο ελίτ. Αντίθετα, αγωνιζόταν χαμηλότερα στις κατηγορίες, αλλά με νέο ιδιοκτήτη και πρόεδρο τον Αντώνη Πικουλά, η ομάδα ανέβηκε στη δεύτερη κατηγορία με στόχο τη Super League. Αυτή τη στιγμή, η Marko βρίσκεται στην τρίτη θέση του νότιου ομίλου και η άνοδος από φέτος φαίνεται δύσκολη.

Ο Johansson δελεάστηκε από τις φιλοδοξίες και τα μελλοντικά σχέδια του συλλόγου. Συγκρίνει την κατάσταση με την παλαιότερη ομάδα της Ουαλίας, τη Wrexham AFC, που τα τελευταία χρόνια έχει κάνει μεγάλη άνοδο.

«Όλο το πρότζεκτ με τράβηξε. Μοιάζει λίγο με τη Wrexham. Είναι ένας παλιός σύλλογος που απέκτησε νέα ώθηση με νέους ιδιοκτήτες, οι οποίοι έχουν πάθος για το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό. Θέλουν να ανεβάσουν την ομάδα βήμα-βήμα. Είναι ένα συναρπαστικό πρότζεκτ και μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ο σύλλογος».

Η Wrexham, με την οποία συγκρίνει τη Marko, απέκτησε πριν από μερικά χρόνια νέους ιδιοκτήτες, τους ηθοποιούς Ryan Reynolds και Rob McElhenney, και από τότε ανέβηκε κατηγορίες στο αγγλικό ποδοσφαιρικό σύστημα, φτάνοντας πλέον στη Championship. Επιπλέον, δημιουργήθηκε και η τηλεοπτική σειρά «Welcome to Wrexham» για την πορεία του συλλόγου, η οποία παρακολουθήθηκε από εκατομμύρια θεατές και προκάλεσε μεγάλο διεθνές ενδιαφέρον.

Ο Johansson αναφέρει ότι, όπως και στη Wrexham, έτσι και στη Marko υπάρχουν οικονομικές δυνατότητες.

«Ναι, έτσι είναι. Έχουν βελτιώσει λίγο τις εγκαταστάσεις. Δεν είναι βέβαια 3Arena, αλλά προσπαθούν να τις κάνουν όλο και καλύτερες με ελληνικά δεδομένα. Επενδύουν επίσης στο ρόστερ και έχουν αποκτήσει νέους παίκτες, ενώ αναμένονται κι άλλοι. Είναι ένας σύλλογος μικρός οργανωτικά, αλλά προσπαθεί να αναπτύσσεται κάθε μέρα, τόσο στο γήπεδο όσο και διοικητικά. Θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον», λέει.

Ο Johansson είχε επαφή με τον πρόεδρο Αντώνη Πικουλά πριν τη μεταγραφή και αναφέρει ότι ο σύλλογος τόνισε ιδιαίτερα το πρότζεκτ, αλλά και το οικογενειακό κλίμα.

«Ήταν απίστευτα ευγενικός και συμπαθητικός. Προσπάθησαν να μου δείξουν ότι δεν είναι μια συνηθισμένη ελληνική ομάδα, αλλά μια οικογένεια. Δεν ξέρω αν το έκαναν για να το πουλήσουν καλύτερα, αλλά υπήρχε πολύ γέλιο και φωνές στα αποδυτήρια, όλοι μιλούσαν μεταξύ τους. Μου θύμισε τη Mjällby, όπου υπήρχε πολύ καλό κλίμα, με χιούμορ και χαλαρότητα. Αυτό σου δίνει ασφάλεια και ένιωσα καλοδεχούμενος από την πρώτη στιγμή».

Το Marko εδρεύει στο Μαρκόπουλο, κοντά στην Αθήνα, και προς το παρόν δεν διαθέτει μεγάλη βάση φιλάθλων, αφού δεν έχει αγωνιστεί στο παρελθόν σε επίπεδο ελίτ. Ωστόσο, υπάρχει ελπίδα ότι η στήριξη θα αυξηθεί στο μέλλον.

«Υπάρχουν πολλές οικογένειες στις κερκίδες, όχι 22.000 άτομα. Είναι κυρίως ντόπιοι, γιατί η ομάδα έπαιζε κυρίως στα τοπικά πρωταθλήματα της Αθήνας. Με την άνοδο στην ελίτ, ο σύλλογος έχει αρχίσει να γίνεται ένα μικρό όνομα και πολλοί παρακολουθούν την πορεία του, γιατί ανέβηκε σχεδόν από το πουθενά – λίγο όπως η Wrexham. Φαίνεται στα χωριά εδώ ότι το Marko αρχίζει να γίνεται γνωστό, κάτι που είναι πολύ ωραίο», λέει.

Ο Johansson, ωστόσο, δεν έχει μεγάλες προσδοκίες για άνοδο ήδη από αυτή την άνοιξη, καθώς το Marko απέχει αρκετά από την πρωτοπόρο Καλαμάτα, που θεωρείται το φαβορί για άνοδο στη μεγάλη κατηγορία.

«Δεν έχουν παίξει ποτέ στις υψηλότερες κατηγορίες και είναι νεοφώτιστοι. Εμείς είμαστε τρίτοι και μετά ακολουθούν τα πλέι-οφ, όπου ανεβαίνει ο πρώτος. Φαίνεται ότι θα είναι πολύ δύσκολο να ανέβουμε, αλλά προετοιμαζόμαστε ήδη για την επόμενη σεζόν. Θέλουν από τώρα να φέρουν νέες μεταγραφές, ώστε να δέσουμε ως ομάδα».

Ο Johansson ανυπομονεί να αρχίσει να αγωνίζεται και να ενσωματωθεί στην ομάδα.

«Θα είναι ωραίο και συναρπαστικό. Έκανα ατομική προετοιμασία από τον Νοέμβριο και τώρα βρίσκομαι στη μέση της δικής τους σεζόν, οπότε θα υπάρξει μια περίοδος προσαρμογής. Τώρα έχω χρόνο να εγκλιματιστώ ενόψει της επόμενης σεζόν», λέει.

Ο Johansson έχει υπογράψει συμβόλαιο με το Marko για ενάμιση χρόνο, ενώ υπάρχει και οψιόν επέκτασης.

Η είδηση αναδημοσιεύτηκε σε Κυπριακό ΜΜΕ 

Συντακτική ομάδα 

Η 20χρονη Ίντα και το ταξίδι ζωής – Από το Lund στην Ακρόπολη με τα πόδια

Το να ξεκινήσει κανείς ένα μεγάλο ταξίδι μετά την αποφοίτηση δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Όμως η 20χρονη Ίντα Λάρσον από το Östervåla το έκανε με τρόπο που ξεχωρίζει: περπάτησε μόνη της, με τα πόδια, από τη Σουηδία μέχρι την Ελλάδα.

Συνολικά η απόσταση έφτασε τα 4.157 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 3.944 ήταν καθαρό περπάτημα. Πέρασε από δέκα χώρες, έφτασε έως και τα 900 μέτρα υψόμετρο, και χρειάστηκε 257 ημέρες, εκ των οποίων οι 169 στον δρόμο. Ξεκίνησε στις 12 Αυγούστου 2024 και ολοκλήρωσε το ταξίδι στις 25 Απριλίου 2025.

Γιατί ήθελες να περπατήσεις από τη Σουηδία μέχρι την Ελλάδα;

– Η ιδέα υπήρχε καιρό. Ήδη στην Γ΄ Γυμνασίου εγώ και μια φίλη κάναμε πλάκα ότι θα περπατήσουμε μέχρι την Ελλάδα, επειδή βρίσκεται στο νότιο άκρο της Ευρώπης. Προς το τέλος του Λυκείου είχα κουραστεί από το σχολείο και δεν ήθελα να αρχίσω αμέσως σπουδές.

Η πεζοπορία της Ίντα ξεκίνησε από το Λουντ και κατέληξε στην Αθήνα.

– Στη γέφυρα του Όρεσουντ δεν επιτρέπεται να περπατήσεις, οπότε εκεί πήρα το τρένο. Μετά πέρασα από τη Δανία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γαλλία και το Μονακό πριν φτάσω στην Ιταλία.

– Έκανα μια παύση τον χειμώνα, από 4 Δεκεμβρίου μέχρι 3 Μαρτίου, οπότε γύρισα σπίτι. Μετά συνέχισα από την Ιταλία. Από εκεί πήρα πλοίο για την Αλβανία και από εκεί περπάτησα το τελευταίο κομμάτι μέχρι την Αθήνα.

Είχες φουσκάλες ή τραυματισμούς;

– Την πρώτη εβδομάδα, που δεν ήμουν συνηθισμένη στο πολύ περπάτημα, έπαθα φουσκάλες. Μετά πήγαινε αρκετά καλά. Φυσικά πονούσαν τα πόδια μετά από μια ολόκληρη μέρα, και υπήρχαν στιγμές που ήθελα να γυρίσω σπίτι. Αλλά ποτέ δεν σκέφτηκα σοβαρά να τα παρατήσω.

Η Ίντα δεν είχε μαζί της κάποια ειδική πεζοπορική χαρτογράφηση – χρησιμοποιούσε το Google Maps. Μερικές φορές όμως ο χάρτης δεν ταίριαζε με το έδαφος.

– Στην Αλβανία ανέβηκα σε ένα ψηλό βουνό όταν συνειδητοποίησα ότι είχα πάρει εντελώς λάθος δρόμο. Έπρεπε να κατέβω ξανά.

Τις περισσότερες μέρες περπατούσε έξι συνεχόμενες και ξεκουραζόταν την έβδομη. Τις μέρες ξεκούρασης έμενε σε hostel ή ξενοδοχείο.

Κατά τα άλλα, συνήθως ζητούσε από ανθρώπους αν μπορούσε να στήσει τη σκηνή της για μια νύχτα στον κήπο τους. Στις περισσότερες χώρες αυτό πήγαινε καλά εκτός από την Ιταλία.

– Εκεί περπατούσα κατά μήκος της ακτής, σε πολύ τουριστική περιοχή, όπου τα περισσότερα σπίτια είχαν ψηλούς φράχτες και θυροτηλέφωνα. Ήταν δύσκολο να βρω ποιον να χτυπήσω, και τα γλωσσικά εμπόδια έκαναν τα πράγματα πιο περίπλοκα. Έτσι έμεινα σε πολλά hostels και B&B. Νομίζω πως πνευματικά η Ιταλία ήταν η πιο δύσκολη χώρα, αν και έζησα και πολλές θετικές εμπειρίες εκεί.

Γενικά, όμως, στη διαδρομή συνάντησε μεγάλη φιλοξενία.

– Μερικές φορές με καλούσαν σε πρωινό ή δείπνο. Άλλοι μου πρόσφεραν ντους ή πλυντήριο.

Τι είχες στην τσάντα σου;

– Σκηνή, υπνόσακο, γκαζάκι με μικρή κουζίνα, ρούχα, διαβατήριο και ένα μικρό νεσεσέρ με είδη περιποίησης. Η τσάντα ζύγιζε γύρω στα 15–20 κιλά.

Σχεδόν πάντα μαγείρευα το ίδιο: μακαρόνια με λουκάνικο και σάλτσα.

– Από τότε δεν το έχω ξαναφάει.

Πόσα χρήματα ξόδεψες;

– Δεν έχω ακριβή νούμερο, αλλά γύρω στις 50–60 χιλιάδες κορώνες. Αν στην Ιταλία ήταν το ίδιο εύκολο όσο στις άλλες χώρες, θα ήταν λιγότερα.

Περάσματα συνόρων με έλεγχο διαβατηρίων δεν συνάντησε.

– Μόνο στο πλοίο από την Αλβανία προς την Ιταλία χρειάστηκε να δείξω διαβατήριο.

Στην αρχή μερικοί δικοί μου ανησύχησαν με τα σχέδιά μου.

– Αλλά συνήθισαν. Επικοινωνούσα τακτικά με τη μαμά, τον μπαμπά και την αδερφή μου, και φρόντιζα πάντα να έχω φορτισμένη την powerbank.

Όταν έφτασα στον προορισμό, στην Αθήνα, ήρθαν η αδερφή και ο πατέρας μου και περάσαμε μερικές μέρες σαν «κανονικοί τουρίστες». Μετά γύρισα Σουηδία με τρένο και λεωφορείο, κάνοντας μια στάση στην Ολλανδία για να δω την άνθιση των τουλιπών.

Τώρα είμαι ξανά στο Östervåla, δουλεύω στο ίδιο μέρος όπως πριν, και το καλοκαίρι μίλησα για το ταξίδι μου σε μια βραδιά σε καφέ στο Älvåsa.

Θα συνιστούσες σε κάποιον άλλον να κάνει το ίδιο ταξίδι;

– Είναι μια πολύ δύσκολη ερώτηση. Αλλά μάλλον θα έλεγα: «Κάν’ το!»

Συντακτική ομάδα 

Από την Σουηδία στην Ελλάδα με ένα ποδήλατο -"Για τους καρκινοπαθείς και τα καταφύγια σκύλων στην Ελλάδα"

    

Ο Μίλτον Γιοσελόφσκι από το Ρέβλαντα βρίσκεται αυτή τη στιγμή καθ’ οδόν προς την Ελλάδα μόνο με ένα ποδήλατο. Ένα μέσο μεταφοράς με το οποίο δεν είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένος.

– Πριν από αυτό, δεν είχα κάνει ποτέ ποδήλατο πάνω από 20 χιλιόμετρα, λέει ο ίδιος.

Όταν η εφημερίδα Lokalpressen επικοινωνεί με τον Μίλτον τη Δευτέρα, βρίσκεται στη Βιέννη. Μέχρι τότε έχει διανύσει περίπου 1.600 χιλιόμετρα, κάτι που είναι λίγο περισσότερο από τη μισή διαδρομή. Πριν από αυτό, μόλις είχε περάσει από την Τσεχία – που δεν ήταν και το πιο εύκολο κομμάτι του ταξιδιού.

– Είχε πραγματικά τόσες πολλές ανηφόρες εκεί. Για δυόμισι μέρες ένιωθα σαν να ποδηλατώ προς την κορυφή του Κέμπνεκαϊσε, εξηγεί ο Μίλτον.

Το ταξίδι ξεκίνησε στις 16 Μαΐου από το Ρέβλαντα και το πλάνο είναι να φτάσει στις ελληνικές ακτές, κοντά στα σύνορα με την Αλβανία, γύρω στις 26 Ιουνίου. Η απόφαση για αυτό το ταξίδι ήταν στην πραγματικότητα μια αυθόρμητη ιδέα από τον Μίλτον, ο οποίος προσπαθεί να είναι ενεργός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων για δύο σκοπούς: για το Ίδρυμα για τον Καρκίνο Παιδιών και για καταφύγια σκύλων στην Ελλάδα, καθώς τα σκυλιά έχουν ξεχωριστή θέση στην καρδιά του.

Πέρα από τις ανηφόρες στην Τσεχία, ο Μίλτον δεν έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες και το ποδήλατο τα πηγαίνει καλά. Από φυσικής άποψης λέει πως νιώθει καλά, αλλά πνευματικά ήταν πιο δύσκολο απ’ ό,τι περίμενε.

– Νόμιζα ότι όλα θα εξαρτώνταν από τη φυσική κατάσταση και ότι το μόνο που θα έπρεπε να κάνω ήταν να τρώω και να κοιμάμαι καλά. Τώρα έχω καταλάβει πόσο πνευματικά απαιτητικό είναι. Νιώθεις συχνά στρες και αντιδράς σε κάθε μικρή λεπτομέρεια σχεδόν γίνεσαι παρανοϊκός.

Το να βρίσκεται σε ταξίδι δεν είναι κάτι ασυνήθιστο για τον Μίλτον, καθώς έχει ταξιδέψει αρκετά στον κόσμο με σακίδιο, αν και τώρα δοκιμάζει μια εντελώς νέα πρόκληση. Διανυκτερεύει σε διάφορα μέρη και λέει ότι μπορεί να είναι από ελεύθερο κάμπινγκ μέχρι ξενώνες σε πόλεις. Ο καιρός παίζει ρόλο στο πού θα μείνει κάθε βράδυ. Μια άλλη μεγάλη πρόκληση για τον Μίλτον είναι η διατροφή.

– Καίει κανείς περίπου 4.000 επιπλέον θερμίδες τη μέρα – είναι πολύ φαγητό. Προσπαθώ να τρώω ό,τι βρω, όπως π.χ. βιεννέζικα γλυκά και κρουασάν, λέει.

Όταν φτάσει στην Ελλάδα, ο Μίλτον θα έχει περάσει συνολικά από δέκα ευρωπαϊκές χώρες. Μια χώρα στην οποία ανυπομονεί να βρεθεί είναι το Μαυροβούνιο – επειδή δεν γνωρίζει πολλά για αυτήν και γιατί οι φίλοι του έχουν μιλήσει με πολύ καλά λόγια.

Συντακτική ομάδα 

Απίστευτο αλλά αληθινό:Η ανεργία στην Ελλάδα χαμηλότερη απ’ ό,τι στη Σουηδία

Η Ελλάδα της ευρωκρίσης είχε για καιρό μακράν το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ. Τώρα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τη Σουηδία.

Σύμφωνα με τα συνολικά στοιχεία για τον Απρίλιο, η Ισπανία διατηρεί την υψηλότερη ανεργία στην ΕΕ, με 10,9% σύμφωνα με τον τρόπο υπολογισμού της Eurostat.

Ακολουθεί η Φινλανδία με 9,1% και η Σουηδία με 8,6%. Η Ελλάδα – η οποία στο αποκορύφωμα της ευρωκρίσης έφτασε στο χαμηλότερο σημείο της με 28,1% ανεργία τον Ιούλιο του 2013 – βρίσκεται πλέον «μόλις» τέταρτη από το τέλος, με 8,3%, δηλαδή 0,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον Μάρτιο.

Συνολικά, η ανεργία στην ΕΕ παρέμεινε αμετάβλητη στο 5,9% τον Απρίλιο σε σύγκριση με τον Μάρτιο. Στη ζώνη του ευρώ η ανεργία μειώθηκε κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα, στο 6,2%.

Τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας καταγράφονται στην Τσεχία και τη Μάλτα, και τα δύο στο 2,7%.

Συντακτική ομάδα 

Axel W. Persson:Ο Σουηδός που ξετύλιξε τα μυστικά της Μυκηναϊκής Αργολίδας

Η επιστροφή του καθηγητή αρχαιολογίας Axel W. Persson από την Ελλάδα, και συγκεκριμένα από τις ανασκαφές στη Δενδρά της Αργολίδας, αποτέλεσε αντικείμενο εκτενούς άρθρου στη Σουηδική εφημερίδα Dagens Nyheter στις 22 Αυγούστου του 1926. Οι ανακαλύψεις της ομάδας του όχι μόνο εμπλούτισαν τις γνώσεις μας για τη Μυκηναϊκή περίοδο, αλλά ανέδειξαν και τον ρόλο της Σουηδίας στην αρχαιολογική έρευνα της Μεσογείου.

Ο Persson, μία ηγετική μορφή της Σουηδικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, επέστρεψε στη Σουηδία μετά από επιτυχημένες ανασκαφές στη Δενδρά. Η αποστολή περιλάμβανε και Σουηδούς φοιτητές και αρχαιολόγους, όπως οι Erik Sjöqvist, Neander Nilsson, Erik Knutsson, καθώς και γυναίκες επιστήμονες και τεχνικούς, κάτι σπάνιο για την εποχή.

Η ανακάλυψη ενός σημαντικού θολωτού μυκηναϊκού τάφου έφερε στο φως πλούσια κτερίσματα:

- Χρυσά αγγεία και σκεύη, όπως η λεγόμενη "μελανοδοχείον" με παράσταση λιονταριού που μάχεται με ταύρο.

- Επιτύμβια ανάγλυφα.

- Κοσμήματα, μεταξύ των οποίων και μια "χρυσή ζώνη" από τον λεγόμενο "τάφο της πριγκίπισσας".

Ο καθηγητής τόνισε ότι τα ευρήματα δείχνουν την επιρροή των Σημιτικών και των Ασιατικών πολιτισμών στη Μυκηναϊκή Ελλάδα, αλλά και την ισχυρή τοπική βασιλική δυναστεία που υπήρχε στην περιοχή.

Η αποστολή έγινε δυνατή χάρη σε χρηματοδότηση από Σουηδούς ιδιώτες, όπως ο μηχανικός Frans Ekelund, και οργανώθηκε υπό την αιγίδα του Σουηδικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου. Οι ανασκαφές στη Δενδρά θεωρούνται σήμερα σημείο αναφοράς για τη μελέτη της Υστεροελλαδικής περιόδου.

Η εφημερίδα σημειώνει τον επιστημονικό ενθουσιασμό του Persson, την πολύτιμη συνεργασία με Έλληνες συναδέλφους και την προοπτική παρουσίασης των ευρημάτων τόσο σε ελληνικά όσο και σε σουηδικά μουσεία.

Ερευνητική ομάδα 

Bibliocosmos:Το πρώτο Ελληνικό e-βιβλιοπωλείο που γεννήθηκε στη Σουηδία-"Για διατήρηση της γλώσσας και της πολιτιστικής ταυτότητας"

  

Σε μια γωνιά της βόρειας Ευρώπης, εκεί όπου το φως αλλάζει με τις εποχές και οι λέξεις αποκτούν βαρύτητα μέσα στη σιωπή του χιονιού και του κρύου γεννήθηκε μια ιδέα με άρωμα Ελλάδας. 

Η Ελπίδα, μια μητέρα και εκπαιδευτικός που ζει στη Στοκχόλμη, ένιωσε την ανάγκη να φέρει τα ελληνικά βιβλία πιο κοντά της αλλά και όχι μόνο. Έτσι γεννήθηκε το Bibliocosmos, μια διαδικτυακή βιβλιοθήκη που ξεκίνησε με επίκεντρο την παιδική λογοτεχνία και εξελίχθηκε σε ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού για Έλληνες της διασποράς και φίλους του ελληνικού λόγου. Ένας μικρός κόσμος από λέξεις που ενώνει γενιές, γεφυρώνει αποστάσεις και υπενθυμίζει πως ο πολιτισμός μας υπάρχει παντού ακόμη και στις πιο παγωμένες συντεταγμένες του χάρτη.

Πείτε μας λίγα λόγια για εσάς και πώς και πότε ξεκινήσατε το Bibliocosmos; 

Είμαι η Ελπίδα, μητέρα δύο μικρών παιδιών, και τα τελευταία 12 χρόνια ζω και εργάζομαι στη Στοκχόλμη. Η αγάπη μου για τα βιβλία με οδήγησαν στη δημιουργία του Bibliocosmos, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Μάρτιο του 2024, με αποκλειστική έμφαση στην παιδική λογοτεχνία. Λίγους μήνες αργότερα, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, η συλλογή μας εμπλουτίστηκε με βιβλία όλων των κατηγοριών, όπως ελληνική και ξένη λογοτεχνία, βιβλία μαγειρικής, ψυχολογίας κλπ., έτσι ώστε να καλύψει ένα ευρύτερο φάσμα του αναγνωστικού κοινού.

Τι σας ενέπνευσε να δημιουργήσετε ένα ελληνικό διαδικτυακό βιβλιοπωλείο στη Σουηδία;

Το βιβλιοπωλείο Bibliocosmos ήταν συνδυασμός πολλών παραγόντων. Αρχικά, ξεκίνησε ως μια προσωπική ανάγκη — να ενώσω τις σπουδές μου στη γλωσσολογία, τη λογοτεχνία και την παιδαγωγική με την καθημερινότητά μου, αλλά και να προσφέρω στα παιδιά μου τη δυνατότητα να έρθουν πιο κοντά στην ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία. Στη συνέχεια, έγινε και μια βαθιά πολιτιστική ανάγκη — η επιθυμία να διατηρηθεί η επαφή των Ελλήνων της διασποράς με τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας.

Γιατί θεωρείτε σημαντική την ύπαρξη ενός ελληνικού βιβλιοπωλείου στη Σουηδία; Τι ρόλο πιστεύετε ότι παίζει για την ελληνική κοινότητα και για τους Σουηδούς που ενδιαφέρονται για τον ελληνικό πολιτισμό;

Το βιβλιοπωλείο αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό πόρο για την Ελληνική κοινότητα στη Σουηδία, αλλά και ευρύτερα στη Σκανδιναβία. Μέσα από τα βιβλία και τις δράσεις του Bibliocosmos, ενισχύεται  η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και πολιτιστικής ταυτότητας. Από τις επαφές μας με τον κόσμο, ειδικά μέσα από τις τακτικές εκδηλώσεις που διοργανώνουμε, καταλαβαίνουμε ότι είναι κάτι παραπάνω από ένα βιβλιοπωλείο - κάτι σαν ένα πολιτιστικό κύτταρο που διατηρεί τον Ελληνισμό ζωντανό.

Τι ρόλο παίζει για εσάς προσωπικά το βιβλίο στη ζωή σας;

Το βιβλίο υπήρξε, από πολύ μικρή ηλικία, ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μου. Ήταν και είναι ένας τρόπος να καταλαβαίνω τον κόσμο και τον εαυτό μου καλύτερα. Για ποιον άλλωστε δεν είναι; Κάθε βιβλίο είναι μια νέα είσοδος σε έναν μαγικό κόσμο, γεμάτο εικόνες, συναισθήματα και εμπειρίες.

Ποια είναι τα πιο δημοφιλή βιβλία που προτιμά το κοινό σας;

Υπάρχουν πολλά αγαπημένα βιβλία, αλλά οι προτιμήσεις του κοινού εδώ συμβαδίζουν με τις τάσεις που επικρατούν και στην Ελλάδα. Από παιδικά βιβλία ιδιαίτερη απήχηση έχουν εκείνα που εστιάζουν στη διαχείριση συναισθημάτων, στην ενσυναίσθηση και στις κοινωνικές δεξιότητες. Όσον αφορά τους ενήλικες αναγνώστες, ξεχωρίζουν οι τελευταίες κυκλοφορίες της ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους Έλληνες της διασποράς και στους φίλους της ελληνικής γλώσσας;

Στους Έλληνες της διασποράς θα ήθελα να πω πως ακόμη κι αν ζούμε μακριά από την πατρίδα, μπορούμε να χτίσουμε μικρές γωνιές ελληνικού πολιτισμού εκεί που είμαστε και κάθε φορά που κρατάμε ένα ελληνικό βιβλίο στα χέρια μας, να θυμόμαστε ότι διατηρούμε ζωντανή τη γλώσσα και την παράδοση.

Ακολουθήστε το Bibliocosmos για περισσότερες πληροφορίες και δραστηριότητες.

Συντακτική ομάδα