Μέσα σε μόλις δύο χρόνια ο αριθμός των υπόπτων 13-14 ετών σε εγκληματικά περιβάλλοντα έχει τριπλασιαστεί, ενώ οι πιο συνηθισμένοι δράστες σήμερα είναι 15-17 ετών. Παρά τις υποσχέσεις για «γρήγορα χρήματα», τα παιδιά συνήθως εξαπατώνται – τα χρήματα σχεδόν ποτέ δεν καταβάλλονται.
— Μου έδωσαν μια αποστολή να πάω να ανατινάξω μια είσοδο πολυκατοικίας, αλλά με συνέλαβαν, λέει ένας από τους εφήβους.
Στο περιβάλλον των συμμοριών το μοτίβο είναι σαφές: παιδιά εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε έρευνες για πυροβολισμούς και εκρήξεις. Όταν το SVT εξετάζει περιπτώσεις σε όλη τη Σουηδία, επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο – νέοι που αναλαμβάνουν αποστολές για εγκληματίες, αλλά σχεδόν ποτέ δεν βρίσκονται χρήματα στον ίδιο τον ανήλικο. Μια εικόνα που επιβεβαιώνεται και από την αστυνομία.
Τα στατιστικά της αστυνομίας δείχνουν επίσης πόσο γρήγορα έχουν μειωθεί οι ηλικίες. Πριν από δύο χρόνια η πιο συνηθισμένη ηλικία για σοβαρά βίαια εγκλήματα ήταν 20-25 ετών – σήμερα είναι 15-17 ετών. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των υπόπτων 13-14 ετών έχει τριπλασιαστεί την ίδια περίοδο.
— Πολύ σπάνια συλλαμβάνουμε αυτούς τους νέους και βρίσκουμε τα μεγάλα ποσά που τους έχουν υποσχεθεί, λέει ο Roberto Tomé από την Εθνική Επιχειρησιακή Μονάδα της αστυνομίας (NOA).
«Μπορείς να βρεις δουλειά το ίδιο βράδυ»
Όταν το SVT περιπολεί με την αστυνομία στο Γκέτεμποργκ, χρειάζονται μόλις 20 λεπτά μέχρι οι συνάδελφοι του Roberto να σταματήσουν μερικούς νεαρούς. Ένας από αυτούς λέει ότι είχε συλληφθεί στο παρελθόν όταν επρόκειτο να πραγματοποιήσει μια έκρηξη.
— Χρειαζόμουν χρήματα και βρήκα μια αγγελία για μια έκρηξη. Έγραψα σε αυτούς και μου είπαν να μπω στην εφαρμογή Signal, και μετά απλώς να προχωρήσω, λέει το αγόρι.
Το αγόρι συνελήφθη πριν ανάψει τη βόμβα.
Πόσο εύκολο είναι να πάρεις τέτοιου είδους αποστολές;
— Είναι πάρα πολύ εύκολο. Γράφεις σε κάποιον στα κοινωνικά δίκτυα, σε βάζουν σε μια ομάδα και μπορείς να πάρεις «δουλειά» το ίδιο βράδυ, λέει το αγόρι.
Όλα τα παιδιά μπορούν να στρατολογηθούν
Την ίδια στιγμή που οι δράστες σοβαρών βίαιων εγκλημάτων γίνονται όλο και νεότεροι, αλλάζει και ο τρόπος στρατολόγησης. Σύμφωνα με την αστυνομία, η στρατολόγηση έχει γίνει πιο γρήγορη και πιο εύκολη – και σήμερα γίνεται συχνά μέσω των κοινωνικών δικτύων.
— Πλέον δεν έχει σημασία αν οι γονείς δεν αφήνουν το παιδί τους να βγει έξω, γιατί μέσω του κινητού εκτίθεται στο εγκληματικό περιβάλλον και συνήθως εκεί στρατολογείται, λέει ο Roberto Tomé.
Σε αρκετές περιπτώσεις που εξέτασε η SVT, παιδιά που στρατολογήθηκαν μέσω κοινωνικών δικτύων ταξίδεψαν από μια πόλη σε άλλη – και μερικές φορές ακόμη και σε άλλες χώρες για να εκτελέσουν αποστολές για εγκληματικά δίκτυα.
— Παλαιότερα αυτό ήταν πρόβλημα κυρίως σε κοινωνικά ευάλωτες περιοχές. Σήμερα δεν έχει σημασία πού μένεις· όλα τα παιδιά μπορούν να στρατολογηθούν σε εγκληματικές συμμορίες, λέει ο Roberto Tomé.
Συντακτική ομάδα
