Δέκα χρόνια συνοριακών ελέγχων: Η Σουηδία και η Δανία συνεχίζουν τις παρατάσεις παρά το Σένγκεν

Στις 12 Νοεμβρίου 2015 η Σουηδία εισήγαγε προσωρινό εσωτερικό συνοριακό έλεγχο για την κίνηση από τη Δανία και τη Γερμανία, εδώ κατά την πρώτη ημέρα στον σταθμό Hyllie, στο Μάλμε. Έκτοτε η Σουηδία έχει παρατείνει τον προσωρινό συνοριακό έλεγχο ανά έξι μήνες, αλλά με διαφορετικές κατά καιρούς αιτιολογίες.

Την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τότε που η Σουηδία εισήγαγε προσωρινούς εσωτερικούς συνοριακούς ελέγχους για την κίνηση από τη Δανία και τη Γερμανία. Οι έλεγχοι εξακολουθούν να ισχύουν μέσω διαδοχικών παρατάσεων. Κατά περιόδους, και η Δανία έχει εφαρμόσει συνοριακούς ελέγχους για ταξιδιώτες από τη Σουηδία, ενώ από τις 4 Ιανουαρίου 2016 η Δανία έχει προσωρινό συνοριακό έλεγχο για τους ταξιδιώτες από τη Γερμανία.

Αρχικά, το κίνητρο για τους συνοριακούς ελέγχους ήταν ο έλεγχος των αιτήσεων ασύλου. Στη συνέχεια οι αιτιολογίες μεταβλήθηκαν και περιλάμβαναν την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας, την καταπολέμηση της διασυνοριακής εγκληματικότητας και την πρόληψη της εξάπλωσης μολυσματικών ασθενειών κατά την πανδημία του κορωνοϊού.

Το φθινόπωρο του 2015 ολοένα και περισσότεροι πρόσφυγες έφταναν, μεταξύ άλλων, στη Δανία και στη Σουηδία. Αρχικά, οι πρόσφυγες μπορούσαν να υποδεχθούνται από εθελοντές που συναντούσαν όσους κατέβαιναν από το τρένο στη Μάλμε C.

Στη Δανία τα μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν εικόνες προσφύγων που περπατούσαν κατά μήκος αυτοκινητόδρομου με κατεύθυνση την Κοπεγχάγη. Στη Σουηδία η κυβέρνηση εξέταζε το ενδεχόμενο να θεσπίσει νόμο που θα έδινε το δικαίωμα, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, να κλείσει η Γέφυρα Øresund, αλλά δεν προχώρησε ποτέ η σκέψη αυτή.

Στις 12 Νοεμβρίου 2015 η Σουηδία εισήγαγε προσωρινό εσωτερικό συνοριακό έλεγχο, ο οποίος μεταξύ άλλων σήμαινε ότι εγκαταστάθηκαν συνοριακοί έλεγχοι στο Hyllie, τον πρώτο σιδηροδρομικό σταθμό στη Σουηδία για τους ταξιδιώτες από τη Δανία, καθώς και στα λιμάνια σε όλη τη Σκάνια. Στις 4 Ιανουαρίου 2016 οι συνοριακοί έλεγχοι συμπληρώθηκαν με ευθύνη μεταφορέων, συχνά αποκαλούμενη «έλεγχος ταυτότητας». Αυτό σήμαινε ότι οι εταιρείες λεωφορείων, τρένων και πλοίων υποχρεώνονταν να ελέγχουν την ταυτότητα όλων των ταξιδιωτών που κατευθύνονταν στη Σουηδία πριν ακόμη αναχωρήσουν από τη Δανία.

Έτσι, η ταυτότητα κάθε ταξιδιώτη έπρεπε να ελέγχεται δύο φορές: πρώτα στη Δανία και στη συνέχεια στη Σουηδία. Κυρίως για τους ταξιδιώτες με τρένο αυτό σήμαινε σημαντικά αυξημένους χρόνους μετακίνησης και κατά περιόδους αλλαγή τρένου στον σταθμό του αεροδρομίου της Κοπεγχάγης στο Κάστρουπ. Το Øresundsinstituttet έδειξε σε αναλύσεις του πώς άλλαξε η καθημερινότητα των διασυνοριακών εργαζομένων και πώς η διασυνοριακή αγορά εργασίας συρρικνώθηκε, καθώς 322.000 θέσεις εργασίας στην Κοπεγχάγη βρέθηκαν πέρα από τον χρόνο μετακίνησης της μίας ώρας με τρένο από το Μάλμε.

Στις 4 Μαΐου 2017 η Σουηδία κατάργησε την ευθύνη μεταφορέων, ενώ ο προσωρινός εσωτερικός συνοριακός έλεγχος συνεχίζει να εφαρμόζεται, αλλά όχι πλέον μέσω πλήρους ελέγχου όλων των ταξιδιωτών. Μία συνέπεια της συνέχισης των ελέγχων είναι ότι τα τρένα από τη Δανία πρέπει να κάνουν επιπλέον μακρά στάση στον σταθμό Hyllie, ανεξάρτητα από το αν το συγκεκριμένο δρομολόγιο ελέγχεται ή όχι.

Η τελευταία παράταση του σουηδικού προσωρινού εσωτερικού συνοριακού ελέγχου ανακοινώθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025 και προβλέπει παράταση έως τις 11 Μαΐου 2026:
«Η κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει τον επανεισαγόμενο συνοριακό έλεγχο στα εσωτερικά σύνορα της Σουηδίας για έξι μήνες, από τις 12 Νοεμβρίου 2025 έως τις 11 Μαΐου 2026. Η απόφαση βασίζεται στην εκτίμηση ότι εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια».

Στη Δανία ανακοινώθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2025 ότι ο προσωρινός συνοριακός έλεγχος προς τη Γερμανία παρατείνεται κατά έξι μήνες:
«Η κυβέρνηση αποφάσισε ότι εξακολουθεί να είναι αναγκαία μια ισχυρή δράση στην παραμεθόρια περιοχή στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας και της διασυνοριακής εγκληματικότητας. Με αυτό το σκεπτικό, η κυβέρνηση ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η Δανία παρατείνει τον συνοριακό έλεγχο προς τη Γερμανία για ακόμη μία προσωρινή περίοδο έξι μηνών».

Η δανική κυβέρνηση σημειώνει παράλληλα ότι έχουν αλλάξει οι κανόνες για τους συνοριακούς ελέγχους:
«Στις 10 Ιουλίου 2024 τέθηκε σε ισχύ τροποποιητικός κανονισμός για τον Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, με ενεργό υποστήριξη της Δανίας, ο οποίος αλλάζει μεταξύ άλλων τους κανόνες για την προσωρινή επανεισαγωγή και παράταση του συνοριακού ελέγχου στα εσωτερικά σύνορα. Η Δανία προσχώρησε στον τροποποιητικό κανονισμό στις 19 Νοεμβρίου 2024. Ο κανονισμός αυτός παρέχει, μεταξύ άλλων, διευρυμένες δυνατότητες για τη διενέργεια ελέγχων στα σύνορα και σε παραμεθόριες περιοχές χωρίς να απαιτείται σχετική ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Μεταξύ 1952 και 12 Νοεμβρίου 2015 δεν υπήρχαν συνοριακοί έλεγχοι στην περιοχή Øresund, σύμφωνα με τη Σκανδιναβική Ένωση Διαβατηρίων και αργότερα τη Συμφωνία Σένγκεν.

Συντακτική ομάδα 

Νορβηγός πρωθυπουργός: Η σουηδική εγκληματικότητα των συμμοριών έχει εξαπλωθεί σε όλες τις αστυνομικές περιφέρειες της Νορβηγίας

Η σουηδική εγκληματικότητα των συμμοριών υπάρχει σε όλες τις αστυνομικές περιφέρειες της Νορβηγίας.

Αυτό υποστηρίζει ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε (Jonas Gahr Støre), ο οποίος τώρα θέλει να υπάρξει στενότερη συνεργασία μεταξύ των σκανδιναβικών χωρών για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας.

– «Παρακολουθούμε με βαθιά ανησυχία αυτό το κοινωνικό πρόβλημα που η Σουηδία αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια», δήλωσε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Βόρειου Συμβουλίου στη Στοκχόλμη.

Στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Βόρειου Συμβουλίου, που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη στη Στοκχόλμη, συγκεντρώθηκαν οι ηγέτες των σκανδιναβικών χωρών για μια σύνοδο κορυφής, στην οποία συμμετείχε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Ένα από τα θέματα στην ημερήσια διάταξη ήταν η εγκληματικότητα. Τα τελευταία χρόνια, οι συγκρούσεις μεταξύ των σουηδικών συμμοριών έχουν επεκταθεί και στις γειτονικές χώρες. Μεταξύ άλλων, σουηδικές εγκληματικές συμμορίες έχουν επεκτείνει τη δραστηριότητά τους στη Νορβηγία, όπως έχει ήδη αναφέρει η σουηδική τηλεόραση SVT.

Παρούσα σε όλες τις αστυνομικές περιφέρειες

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, υπάρχουν ενδείξεις για δραστηριότητα σουηδικής εγκληματικότητας των συμμοριών σε όλες τις νορβηγικές αστυνομικές περιφέρειες — κάτι που, όπως λέει, δείχνει πόσο διασυνοριακό είναι το ζήτημα.

– «Είναι ένα λιγότερο εκτεταμένο πρόβλημα στη Νορβηγία απ’ ό,τι στη Σουηδία, αλλά για μένα αποτελεί κύρια προτεραιότητα να το καταπολεμήσουμε», ανέφερε.

Ο Στέρε θεωρεί θετικό το γεγονός ότι η εγκληματικότητα των συμμοριών συζητείται τώρα στο πλαίσιο των πρωθυπουργών. Ωστόσο, για να ανακοπεί αυτή η εξέλιξη, θέλει ακόμη στενότερη συνεργασία και να τεθεί το ζήτημα ξανά στην επόμενη σύνοδο κορυφής των πρωθυπουργών.

– «Αυτό που βλέπουμε είναι ότι, όταν μια τέτοια εγκληματικότητα αφεθεί να εξελιχθεί, είναι εξαιρετικά δύσκολο έργο να την αναχαιτίσεις», δήλωσε ο Στέρε.

«Δεν σέβονται τα σύνορα»

Ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον, δήλωσε ότι κατανοεί πλήρως την ανησυχία των υπόλοιπων σκανδιναβικών χωρών για τη μεταφορά της σουηδικής εγκληματικότητας πέρα από τα σύνορα.

– «Οι εγκληματίες των συμμοριών δεν σέβονται καθόλου τα σύνορα. Το γνωρίζουμε καλύτερα από οποιονδήποτε, καθώς πλέον τους εντοπίζουμε και τους συλλαμβάνουμε σε χώρες πολύ μακριά. Δεν σέβονται ούτε τα σκανδιναβικά σύνορα και εκμεταλλεύονται την ελευθερία που υπάρχει στη Βόρεια Ευρώπη. Ο στόχος μας δεν είναι να εξάγουμε εγκληματίες στη Νορβηγία, αλλά να τους φυλακίσουμε στα σουηδικά σωφρονιστικά ιδρύματα», είπε ο Ουλφ Κρίστερσον.

Συντακτική ομάδα 

Μετά τις πράξεις βίας η Δανία ενισχύει τον έλεγχο των συνόρων της προς τη Σουηδία

 
Εκτεταμένη παρακολούθηση κάμερας και περισσότεροι φυσικοί έλεγχοι στο τρένο της γέφυρας του Öresund που συνδέει την Δανία με την Σουηδία. Μετά τις πρόσφατες πράξεις βίας, που πραγματοποιήθηκαν από Σουηδούς στη Δανία, η Δανία εντείνει τώρα τον έλεγχο στα σύνορα με τη Σουηδία.

Από σήμερα Παρασκευή η Δανία θα ενισχύσει τους ελέγχους της στα σύνορα με τη Σουηδία. Μεταξύ άλλων, αυξάνονται οι φυσικοί έλεγχοι στα τρένα κατά μήκος του στενού.

Θα κάνουν επίσης περισσότερη χρήση της παρακολούθησης με κάμερες που αναγνωρίζει αυτόματα τις πινακίδες κυκλοφορίας.

- Το κάνουμε φυσικά για να δημιουργήσουμε ασφάλεια αλλά και για να αποτρέψουμε και να παρακολουθούμε αν υπάρχουν περισσότερα μισθωμένα Σουηδικά παιδιά στρατιώτες που πηγαίνουν στην Κοπεγχάγη για να εκτελέσουν αποστολές στο πλαίσιο των συγκρούσεων των συμμοριών, λέει ο υπουργός Δικαιοσύνης της Δανίας Peter Hummelgaard.

Ο αυστηρότερος έλεγχος της Δανίας στα σύνορα με τη Σουηδία είναι ένα φυσικό βήμα στην παρούσα κατάσταση, πιστεύει ο υπουργός Δικαιοσύνης της Σουηδίας Gunnar Strömmer (M) όπου είναι σε συνεχή επαφή με τον Δανό υπουργό Δικαιοσύνης.

- Το νέο είναι ότι εγκληματικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στη Δανία στρατολογούν εκτελεστές  από τη Σουηδία. Είναι φυσικά σοβαρό και εδώ έχουμε έντονο κοινό συμφέρον από την πλευρά της Δανίας και της Σουηδίας να σταματήσουμε αυτή την εξέλιξη, λέει στο ΤΤ.

Η γραμμή Öresund, η οποία εκτελεί τα πορθμεία μεταξύ Helsingborg και Helsingør, δεν αναμένει ότι οι συνοριακοί έλεγχοι θα επηρεάσουν τους επιβάτες τους σε μεγάλη κλίμακα.

- Η υποδομή διευκολύνει την αστυνομία να ελέγξει αν θέλει, λέει ο εκπρόσωπος Τύπου Jesper Maack.

Την τελευταία εβδομάδα, πέντε Σουηδοί συνελήφθησαν ως ύποπτοι για σοβαρές πράξεις βίας στη Δανία. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Hummelgaard αποκάλυψε επίσης ότι Δανοί εγκληματίες προσπάθησαν να στρατολογήσουν "παιδιά στρατιώτες" από τη Σουηδία σε περίπου είκοσι περιπτώσεις.

Συντακτική ομάδα

Έλεγχος στα σύνορα για αλλους 6μήνες αποφάσισε η Σουηδική κυβέρνηση

Η σουηδική κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει τον έλεγχο των εσωτερικών συνόρων κατά άλλους έξι μήνες έως τις 11 Μαΐου 2023. Η απόφαση βασίζεται σε εκτίμηση ότι υπάρχει σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια στη Σουηδία.

Ο έλεγχος στα εσωτερικά σύνορα εισήχθη πριν από επτά χρόνια, τον Νοέμβριο του 2015, και έκτοτε παρατείνεται συνεχώς. Η Δανία, η Γερμανία, η Αυστρία και η Νορβηγία έχουν επίσης ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, δηλαδή ελέγχους στα σύνορα με άλλες χώρες στο πλαίσιο της συνεργασίας Σένγκεν.

Συντακτική ομάδα

Ανανέωση του συνοριακού ελέγχου αποφάσισε η Δανία-"Για την αντιμετώπιση απειλών στην χώρα μας"

Οι συνοριακοί έλεγχοι στην Δανία θα παραταθούν για έξι μήνες από τις 12 Νοεμβρίου, αναφέρει το TV Syd. Αυτό φαίνεται από μια επιστολή του Σοσιαλδημοκράτη Υπουργού Δικαιοσύνης της Δανίας Mattias Tesfaye προς την Επιτροπή Δικαιοσύνης του Δανικού Κοινοβουλίου.

Η απόφαση ισχύει τόσο για τα σύνορα με τη Σουηδία όσο και για τη Γερμανία.

Οι συνοριακοί έλεγχοι θεσπίστηκαν τον Ιανουάριο του 2016 για να περιοριστεί η ροή προσφύγων στη χώρα. Έκτοτε, η προσωρινή λύση ανανεωνόταν μία φορά κάθε έξι μήνες και τώρα ήρθε ξανά η ώρα.

«Η απόφαση λήφθηκε για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της απειλής για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική μας ασφάλεια που αποτελούν οι τρομοκράτες και οι οργανωμένοι εγκληματίες που μπορούν να επωφεληθούν από την ελεύθερη κυκλοφορία εντός των συνόρων της Σένγκεν, καθώς και για την τρέχουσα μεταναστευτική κατάσταση», γράφει μεταξύ άλλων ο Tesfaye. 

Ένας άλλος λόγος που αναφέρεται είναι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ότι οι άνθρωποι που ενδέχεται να αποτελούν απειλή για τη Δανία μπορούν να εισέλθουν στον χώρο της Σένγκεν και στη συνέχεια να μετακινούνται ελεύθερα.

Συντακτική ομάδα 

Ανανέωση των ελέγχων εσωτερικών συνόρων αποφάσισε η Σουηδική κυβέρνηση - Για δημόσια τάξη

Η σουηδική κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει τους προσωρινούς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα για άλλους έξι μήνες. Σε δελτίο τύπου, η κυβέρνηση γράφει ότι υπάρχει σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια στη Σουηδία.

Λόγω της «σοβαρής εξωτερικής κατάστασης» και της συνεχιζόμενης αύξησης του επιπέδου των τρομοκρατικών απειλών, η κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει τους προσωρινούς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.

- Εκτιμούμε ότι ο επανεισαχθείς συνοριακός έλεγχος στα εσωτερικά σύνορα της Σουηδίας δημιουργεί προϋποθέσεις για τον εντοπισμό και τον έλεγχο όσων θέλουν να εισέλθουν στη χώρα, λέει ο υπουργός Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων Morgan Johansson στο δελτίο τύπου.

- Μπορεί επίσης να συμβάλει στην ανακάλυψη πιθανών δραστών και συνεπώς στην πρόληψη τυχόν τρομοκρατικών επιθέσεων.

Μεταξύ άλλων, η Γερμανία, η Αυστρία, η Νορβηγία και η Δανία έχουν επίσης επαναφέρει προσωρινά τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.

Οι προσωρινοί έλεγχοι στα σύνορα ισχύουν έως τις 11 Νοεμβρίου.

Συντακτική ομάδα

Επαναφορά ελέγχου ταυτότητας στα σύνορα προς Σουηδία ψηφίζει η Σουηδική βουλή

Λόγω εισροής προσφύγων που αναμένεται από την Ουκρανία, η σουηδική κυβέρνηση θέλει από τις 8 Απριλίου να εισαγάγει ελέγχους ταυτότητας ταξιδιωτών σε τρένα, λεωφορεία και πλοία πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους στη Σουηδία. Οι προτάσεις για νέο προσωρινό νόμο έχουν σταλεί για διαβούλευση. 

"Κατανοώ πλήρως ότι αυτό θα είναι μια ταλαιπωρία για όλους όσους μετακινούνται μέσω της γέφυρας του Øresund", δήλωσε ο υπουργός Υποδομών Tomas Eneroth (S), στην Dagens Nyheter.

Σε σχέση με την προσφυγική κρίση το 2015, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι ταυτότητας σε ταξιδιώτες στη Σουηδία για σχεδόν ενάμιση χρόνο. Τώρα η εισροή προσφύγων από την Ουκρανία κάνει τη σουηδική κυβέρνηση να θέλει να επαναφέρει τους ελέγχους ταυτότητας.

- Πιστεύουμε ότι οι έλεγχοι ταυτότητας θα διασφαλίσουν ότι θα λάβουμε μια πιο ασφαλή υποδοχή, λέει ο Tomas Eneroth (S), υπουργός Υποδομών, στην DN.

Σύμφωνα με τον Tomas Eneroth, οι έλεγχοι έχουν ως στόχο να διευκολύνουν τις αρχές να γνωρίζουν ποιος έρχεται στη Σουηδία και να αποτραπούν εγκλήματα όπως η εμπορία ανθρώπων.

- Με το να έχουμε ελέγχους ταυτότητας, μπορούμε να κρατήσουμε μακριά μέρος της εγκληματικότητας που μερικές φορές περνά όταν έχουμε μεγάλα κέντρα υποδοχής προσφύγων, λέει.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Υπουργείου Υποδομών, πρόκειται για νομοθεσία περιορισμένης χρονικής διάρκειας από τις 8 Απριλίου που σημαίνει ότι οι έλεγχοι ταυτότητας μπορούν να καθιερωθούν έξι μήνες κάθε φορά, εάν η πρόταση εγκριθεί από την Σουηδική βουλή. 

Τα ταξίδια από ή μέσω Νορβηγίας αποτελούν εξαίρεση. Ο Tomas Eneroth λέει τέλος στην DN ότι "ελπίζει ότι οι φορείς θα βρουν ευέλικτες λύσεις, ώστε να υπάρξει όσο το δυνατόν μικρότερος αντίκτυπος".

Συντακτική ομάδα