Grek nyvald Moderat 1979:”Invandrare är mer konservativa än de vågar visa - Vill förbättra svenskundervisning"

Den 4 februari 1979 publicerades en intervju med Spyridon Giannatos, nyvald moderat ledamot i Täby kommunfullmäktige. Han var den första greken som valdes in för Moderaterna i kommunen. I intervjun berättar han om sin bakgrund och om sin vilja att förbättra svenskundervisningen för invandrare. Efter webbsidans granskning uppmärksammas intervjun på nytt.

DN 1979-02-04

Det finns många fördomar om invandrare. En är att den som lämnar juntans Grekland är politisk flykting och står långt till vänster.

Men Spyridon Giannatos i Täby är varken det ena eller det andra. Han tog den näst sista platsen i kommunfullmäktige – för moderaterna.

– Det är inget märkvärdigt med mitt deltagande i kommunalpolitiken, säger han. Jag har bott i Sverige i 13 år och är svensk medborgare.

Att vara svensk medborgare är annars inte nödvändigt för att hamna på valbar plats i kommunalvalet. Det räcker för invandrare att ha arbets- och uppehållstillstånd i minst tre år.

Spyridon Giannatos har bott i Täby sedan 1970 och arbetar politiskt inom Moderata samlingspartiet sedan 1973. Han blev 1975 ordförande i moderaternas invandrarkommitté i Täby.

– Jag vill arbeta för bättre svenskundervisning för invandrare, säger han. Varje invandrare bör ha rätt till sex månaders svensk skolundervisning på heltid innan de på allvar kan fungera i svenskt arbetsliv. Även hemspråksundervisningen i skolorna måste förbättras, anser han.

I dag får endast politiska flyktingar som stannar sex månader i AMS-läger ordentlig svenskundervisning, anser han. Många företag kringgår lagen om svenskundervisning på betald arbetstid åt invandrare.

Spyridon Giannatos (m), ny ledamot i Täby fullmäktige, vill bland annat ägna sig åt att förbättra svenskundervisningen för invandrare.

Spyridon Giannatos kommer från en ö långt ut i Joniska havet söder om Korfu. Fadern var förmögen, så det var inte av ekonomiska skäl som Spyridon 1965 gav sig ut i världen som sjöman.

När diktaturen tog makten i Grekland 1967 fick han sitt pass indraget på grekiska ambassaden i Stockholm. Han beslöt då att stanna i Sverige.

Här har han försörjt sig som bilmekaniker och studerat på kvällskurser till ingenjör. Han arbetade ett tag på STK (Svenska tekniska kontrollinstitutet), men arbetet upphörde i samband med stoppet för utbyggnad av kärnkraft. Han är gift med en finska och har två barn.

Att vara moderat är för Spyridon Giannatos en självklarhet.

– Invandrare är i regel mycket mer konservativa än de vågar visa, tror han.

– Men det är stor skillnad på den grekiska högern och den svenska högern, anser han. Hans egen far var snarare liberal än moderat, vilket ungefär motsvarar moderaterna här, menar han.

Spyridon Giannatos tror, som alla moderater, på frihet för individen och mindre förmynderi. Men han är mycket försiktig i sina uttalanden.

– De sociala bidrag som finns är nödvändiga så länge skattesystemet tar det mesta av individens pengar, säger han.

I Täby bor knappt 3 000 invandrare. Endast 34 av dem är greker. Den största gruppen – 1 096 personer – är finländare. Sedan kommer tyskar, norrmän, engelsmän, jugoslaver och greker.

Spyridon Giannatos vill arbeta för alla invandrare oavsett vilket land de kommer från.

Enligt Invandrarverket har valdeltagandet bland invandrare sjunkit med 10 procent sedan förra valet.

– Det kan bero på att de olika partierna har samma politik när det gäller invandrare, säger Spyridon Giannatos. Många vet helt enkelt inte vilket parti de ska rösta på.

Gitta Magnell

DN 1979-10-08

Ypervorioi

Έρευνα 1979:"Οι Έλληνες μετανάστες στη Σουηδία συγκλίνουν με Φινλανδούς και Γιουγκοσλάβους ως προς την κοινωνική ενσωμάτωση"

Στις 8 Φεβρουαρίου 1979, η σουηδική εφημερίδα Svenska Dagbladet (SvD) δημοσίευσε άρθρο βασισμένο σε έρευνα της Σουηδικής Ραδιοφωνίας (Sveriges Radio), σύμφωνα με την οποία οι Έλληνες μετανάστες στη Σουηδία είχαν ενσωματωθεί σε μεγάλο βαθμό στην κοινωνία της χώρας. Η έρευνα έδειχνε ότι παρακολουθούσαν συστηματικά σουηδικά δελτία ειδήσεων, ενδιαφέρονταν για ζητήματα όπως η αγορά εργασίας, η νομοθεσία και το συνδικαλιστικό κίνημα και δεν περιορίζονταν μόνο σε ειδήσεις από την πατρίδα τους. Ως προς τη χρήση των μέσων ενημέρωσης και το ενδιαφέρον τους για τη σουηδική κοινωνία, οι Έλληνες μετανάστες παρουσίαζαν παρόμοιο προφίλ με τους Φινλανδούς και τους Γιουγκοσλάβους μετανάστες, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως ένδειξη επιτυχημένης κοινωνικής ενσωμάτωσης.

Svd 1979-02-08 Οι μετανάστες παρακολουθούν περισσότερο τηλεοπτικές ειδήσεις από τους Σουηδούς 

Οι Έλληνες μετανάστες στη Σουηδία παρακολουθούν τις τηλεοπτικές ειδήσεις περισσότερο από ό,τι οι Σουηδοί. Αυτό ισχύει ακόμη κι αν οι Έλληνες έχουν περιορισμένες γνώσεις σουηδικών: οι μισοί παρακολουθούν κάθε βράδυ κάποιο από τα ενημερωτικά προγράμματα της τηλεόρασης. Ένας στους τέσσερις ακούει επίσης σουηδικά ενημερωτικά προγράμματα στο ραδιόφωνο.

Αυτό διαπιστώνει η Birgitta Löwander, η οποία, για λογαριασμό της έρευνας κοινού και προγράμματος της Σουηδικής Ραδιοφωνίας, μελέτησε τη χρήση των μέσων μαζικής ενημέρωσης από διάφορες ομάδες μεταναστών.

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ιδιαίτερα το ραδιόφωνο και η τηλεόραση στη μητρική γλώσσα— έχουν μεγάλη σημασία ως δίαυλοι πληροφόρησης για τις μεταναστευτικές ομάδες στη Σουηδία. Η πλειονότητα παρακολουθεί τα μεταναστευτικά προγράμματα στην τηλεόραση και τα ραδιοφωνικά προγράμματα, ενώ μεγάλο μέρος των μεταναστευτικών νοικοκυριών τα παρακολουθεί τακτικά. Οι περισσότεροι διαβάζουν επίσης τακτικά εφημερίδα από την παλιά τους πατρίδα και ακούν ραδιοφωνικές εκπομπές από εκεί.

Το ελληνικό ραδιοφωνικό πρόγραμμα «Simera», σύμφωνα με την έρευνα, προσεγγίζει το μεγαλύτερο μέρος του κοινού του κάποιο βράδυ κάθε εβδομάδα. Το ένα τέταρτο των Ελλήνων συνηθίζει να ακούει τη βραδινή εκπομπή κάθε μέρα στις 18.45. Δεν είναι πολλοί εκείνοι που μπορούν να ακούσουν την πρωινή επανάληψη στις 8.40, καθώς το ένα τρίτο των Ελλήνων εργάζεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και το ένα τέταρτο εργάζεται σε βάρδιες.

Κρίνοντας από τα σχόλια των ερωτηθέντων, το πρόγραμμα της Σουηδικής Ραδιοφωνίας στα ελληνικά δεν είναι επαρκές. Η πλειονότητα επιθυμεί περισσότερες εκπομπές στη μητρική της γλώσσα. Πολλοί θέλουν πληροφορίες για τη σουηδική αγορά εργασίας, τη νομοθεσία, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και το συνδικαλιστικό κίνημα. Δεν ενδιαφέρονται καθόλου μόνο για το τι συμβαίνει στην παλιά τους πατρίδα.

Από αυτή την άποψη, η ελληνική μεταναστευτική ομάδα αρχίζει να μοιάζει με τους Φινλανδούς και τους Γιουγκοσλάβους μετανάστες, διαπιστώνει η Birgitta Löwander.

Anna Lena Wik-Thorsell

Συντακτική ομάδα 

Σουηδός υπουργός Μετανάστευσης:Νέα επιχορήγηση 70 εκατ. κορωνών για αύξηση των επαναπατρισμών

Η κυβέρνηση χορηγεί 70 εκατομμύρια κορώνες στη Διεθνή Οργάνωση Μετανάστευσης του ΟΗΕ (IOM), μεταξύ άλλων για την αύξηση των επιστροφών στη Συρία, τη Σομαλία και το Αφγανιστάν.

Ένα παρόμοιο, αμφιλεγόμενο πρόγραμμα στήριξης προς τη Σομαλία πέρυσι έφερε καλά αποτελέσματα, σύμφωνα με τον υπουργό Μετανάστευσης Γιόχαν Φόρσελ (M).

Τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν, μεταξύ άλλων, για την αύξηση των επιστροφών και την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης από το Ιράκ, τη Σομαλία, το Ουζμπεκιστάν, το Αφγανιστάν, τη Συρία, την Τυνησία και τη Λιβύη.

– Αυτή τη στιγμή μόνο ένας στους τρεις αιτούντες άσυλο έχει πράγματι λόγους προστασίας. Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα καθώς οι άνθρωποι δεν θέλουν να επιστρέψουν και μερικές φορές δεν είναι ούτε εύκολο να επιστρέψουν, λέει ο Φόρσελ.

Μπορεί να πρόκειται για περιπτώσεις όπου δεν τους επιτρέπεται η είσοδος στη χώρα ή δεν διαθέτουν έγγραφα ταυτότητας που να γίνονται αποδεκτά, προσθέτει.

– Με τέτοια μέσα μπορεί, για παράδειγμα, να ενισχυθεί η ικανότητα διαπίστωσης της ταυτότητας των προσώπων. Μπορεί επίσης να αφορά πράγματα όπως το να υπάρχει κάτι στο οποίο να επιστρέψουν: μια κατοικία, στέγη, τρόφιμα και φάρμακα.

Συμφωνία με τη Σομαλία

Η ραδιοφωνική εκπομπή Ekot αποκάλυψε το φθινόπωρο μια συμφωνία που σύναψε η Σουηδία με τη Σομαλία, με στόχο την αύξηση των αναγκαστικών απελάσεων προς τη Σομαλία. Σύμφωνα με το Ekot και την εφημερίδα DN, κονδύλια αναπτυξιακής βοήθειας ανακατευθύνθηκαν ώστε να καταλήξουν πιο κοντά στην κυβέρνηση της Σομαλίας.

Σύμφωνα με την DN, μέρος της στήριξης κατέληξε σε λεγόμενους «εργαζόμενους-φαντάσματα», δηλαδή άτομα καταγεγραμμένα σε θέσεις εργασίας χωρίς να εκτελούν καθήκοντα – κάτι που ο Φόρσελ έχει απορρίψει.

– Μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει μπορέσει να παρουσιάσει στοιχεία ότι υπάρχει διαφθορά. Πολλοί το έχουν ισχυριστεί, αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις. Βλέπω ότι υπάρχει μια συνεργασία που μας επέτρεψε σε σύντομο χρονικό διάστημα να πενταπλασιάσουμε τις απελάσεις.

Η συνεργασία αξιολογείται διαρκώς και η κυβέρνηση έχει μηδενική ανοχή στη διαφθορά, λέει ο Φόρσελ. Αν προκύψουν προβλήματα, θα ληφθούν μέτρα.

Απελάσεις λόγω εγκλημάτων

Όπως και με τη Σομαλία, τα ζητήματα ταυτοποίησης των προσώπων επανεμφανίζονται σε πολλές από τις χώρες που τώρα εμπλέκονται.

– Η διαμόρφωση της εργασίας διαφέρει κάπως από χώρα σε χώρα. Ωστόσο, εργαζόμαστε πολύ πάνω στα ζητήματα ταυτότητας και το θεωρώ φυσικό, ώστε να μπορέσουμε να εκτελέσουμε απελάσεις λόγω εγκλημάτων.

Σε ερώτηση αν η νέα χρηματοδότηση συνοδεύεται από όρους που απαιτούν από τις χώρες υποδοχής να εκπληρώνουν απαιτήσεις σχετικά με τον επαναπατρισμό, ο Φόρσελ τονίζει ότι δεν πρόκειται για κονδύλια αναπτυξιακής βοήθειας, αλλά ότι τα χρήματα διοχετεύονται μέσω της IOM.

– Ωστόσο, θέλουμε τα χρήματα να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά και να επιτυγχάνονται αποτελέσματα. Η ενεργοποίηση του επαναπατρισμού αποτελεί σαφή προτεραιότητα για την κυβέρνηση.

Συντακτική ομάδα 

Όταν η Δόμνα Σαμίου συνάντησε τη σουηδική λαϊκή παράδοση στον βορρά

Στις 9 Αυγούστου 1979, η εφημερίδα Expressen παρουσίασε την περιοδεία της Δόμνας Σαμίου στη Σουηδία, αναδεικνύοντας τη συνάντηση της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής με τη σουηδική λαϊκή παράδοση και τη δύναμη της πολιτιστικής ανταλλαγής.

Τώρα θα αλλάξουν οι ρυθμοί στον βορρά- Expressen 1979-08-05

Της Malou von Sivers

Μια καλοκαιρινή νύχτα στη Νόρλαντ τους έφερε κοντά. Ανάμεσα σε κουνούπια, πίτες με μύρτιλα και λικέρ από άγρια μούρα.

Τα συγκροτήματα παραδοσιακών χορών από την Αθήνα και το Luleå.
Το επόμενο καλοκαίρι ο Σύλλογος Τοπικής Παράδοσης του Luleå θα ταξιδέψει στην Ελλάδα.

Και τότε οι ρυθμοί στον βορρά θα αλλάξουν.

Η Ελληνίδα τραγουδίστρια παραδοσιακής μουσικής Δόμνα Σαμίου και οι χορευτές της ολοκλήρωσαν την περασμένη εβδομάδα την περιοδεία τους στη Σουηδία.

Διέσχισαν τη χώρα απ’ άκρη σ’ άκρη. Διένυσαν 650 μίλια και επισκέφθηκαν 14 πόλεις από τη Λουλέο στον βορρά μέχρι την Καρλσκρόνα στον νότο.

Περισσότεροι από 10.000 Σουηδοί είδαν, άκουσαν και χόρεψαν.

«Ήταν μια φανταστική περιοδεία. Το κοινό ήταν κατά 80% Σουηδοί. Αγαπάμε τη Σουηδία», λέει η Δόμνα.

Η Δόμνα Σαμίου, 51 ετών, θεωρείται η «μητέρα» της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής.

Είναι τόσο ερευνήτρια όσο και τραγουδίστρια.
Μεγάλωσε σε μια από τις φτωχές και «κόκκινες» συνοικίες της Αθήνας.

Ανάμεσα σε πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, που ήρθαν στην Ελλάδα το 1922.

«Εμείς που ήρθαμε από τη Σμύρνη ήμασταν πάντα ενωμένοι. Ήμασταν σαν μια μεγάλη οικογένεια. Χορεύαμε και τραγουδούσαμε με κάθε ευκαιρία», αφηγείται.

Κατά τη διάρκεια μιας πενταετούς περιπλάνησης σε όλη την Ελλάδα, η Δόμνα συγκέντρωσε πάνω από χίλια κείμενα και λαϊκές μελωδίες.

«Προσπαθώ να διατηρήσω την παράδοση της λαϊκής μουσικής, ώστε να μην πνιγεί από την εμπορευματοποίηση γύρω από το μπουζούκι», λέει.

Μέσα από την έρευνά της έχει συμβάλει στη διατήρηση της παραδοσιακής μουσικής ως ζωντανής παράδοσης.

Οι μουσικοί που τη συνόδευσαν στην περιοδεία στη Σουηδία προέρχονται από όλη την Ελλάδα. Οι χορευτές ανήκουν, μεταξύ άλλων, στο συγκρότημα Ελένη Τσαολή.

Το ταξίδι χρηματοδοτήθηκε από την Ομοσπονδία Ελλήνων Συλλόγων. Το ελληνικό κράτος δεν παρείχε οικονομική ενίσχυση.

Στη Γκάμελσταν, έξω από τη Λουλέο, ο τοπικός σύλλογος προσκάλεσε σε χορό.

Οι Σουηδοί πρόσφεραν βόρειες σπεσιαλιτέ — πίτα με μύρτιλα, λικέρ από άγρια μούρα και κουνούπια.
Οι Έλληνες πρόσφεραν ελληνικό χωριάτικο κρασί.

«Ήταν μια υπέροχη βραδιά. Ανταλλάξαμε χορούς και παραδόσεις. Μάθαμε τον “lärdansen” και τον “Sörby-kadriljen”. Οι μουσικοί μας τα πήγαν αμέσως καλά μεταξύ τους — ιδιαίτερα οι βιολιστές. Στέκονταν και έπαιζαν όλο το βράδυ», λέει ο Lars Westerberg από τον Σύλλογο Λουλέο.

Στο μέλλον τα δύο χορευτικά συγκροτήματα θα συνεχίσουν να ανταλλάσσουν χορούς — μέσω αλληλογραφίας.

Το επόμενο καλοκαίρι θα ξανασυναντηθούν. Στην Αθήνα.

«Θα είμαστε περίπου 40 άτομα που θα ταξιδέψουμε. Οι Έλληνες φίλοι μας έχουν υποσχεθεί να μας φιλοξενήσουν με φαγητό και στέγη. Ελπίζω να καταφέρουμε να καλύψουμε το κόστος του ταξιδιού μέσω επιχορηγήσεων», λέει ο Lars Westerberg.

DN 1979-08-05 

Συντακτική ομάδα 

Οταν οι Έλληνες της Σουηδίας απόκτησαν το πρώτο Ελληνικό βιβλιοπωλείο-Παρουσίασε παιδικές ζωγραφιές από την Κύπρο κατά την εισβολή του 1974

 

Στις 9 Σεπτεμβρίου 1979, η σουηδική εφημερίδα Dagens Nyheter παρουσίασε το πρώτο ελληνικό βιβλιοπωλείο στη Στοκχόλμη, το Mati, που ιδρύθηκε για να καλύψει τις πολιτιστικές και γλωσσικές ανάγκες της ελληνικής κοινότητας. Σε μια εποχή όπου οι Έλληνες μετανάστες δυσκολεύονταν να βρουν βιβλία στη μητρική τους γλώσσα, το βιβλιοπωλείο αποτέλεσε σημαντικό σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της γλώσσας και της πολιτιστικής τους ταυτότητας.

Παράλληλα, το Mati δεν περιοριζόταν μόνο στα βιβλία καθως λειτουργούσε και ως χώρος τέχνης και πολιτισμού. Μεταξύ άλλων, θα παρουσίαζε 46 παιδικές ζωγραφιές από την Κύπρο, που αποτύπωναν τις εμπειρίες των παιδιών κατά την τουρκική εισβολή του 1974, δίνοντας φωνή στη μνήμη και στα βιώματα της νεότερης 

10.000 Έλληνες μετανάστες αποκτούν το δικό τους βιβλιοπωλείο-Dagens Nyheter 1979-09-09

Το ένα τρίτο των μεταναστών στη Σουηδία ζει στη Στοκχόλμη. Μιλούν περίπου εκατό διαφορετικές γλώσσες. Ωστόσο, τα σουηδικά βιβλιοπωλεία δεν διαθέτουν σχεδόν καθόλου βιβλία στις μητρικές τους γλώσσες. Παιδικά βιβλία στα αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά υπάρχουν βέβαια. Όχι όμως στα φινλανδικά, σερβοκροατικά, ελληνικά ή τουρκικά. Τώρα, πάντως, οι 10.000 Έλληνες της Στοκχόλμης απέκτησαν το δικό τους βιβλιοπωλείο.

Στη γωνία των οδών Sibyllegatan και Valhallavägen βρίσκεται το Mati, ένα λευκό κατάστημα γεμάτο βιβλία και έργα τέχνης. «Mati» σημαίνει «μάτι» στα ελληνικά και τόσο τα βιβλία όσο και η τέχνη που πωλούνται εκεί είναι ελληνικά.

Το Mati άνοιξε τον Ιανουάριο και το διευθύνουν η Κίκι Άγγελη και ο Πέλε Μπλόμπεργκ. Η Κίκι κατάγεται από την Ελλάδα και για καιρό της έλειπε η ελληνική λογοτεχνία στη Σουηδία — ιδιαίτερα όταν τα παιδιά της ήταν μικρά και δεν μπορούσε να βρει βιβλία γι’ αυτά.

«Πηγαίναμε συχνά στην Ελλάδα στις διακοπές για να αγοράζουμε βιβλία», λέει.

Σε πολλές βιβλιοθήκες υπάρχει ελληνική λογοτεχνία, τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά. Όμως η συλλογή διαφέρει πολύ από δήμο σε δήμο και συχνά βρίσκεται πολύ κάτω από τον στόχο των τριών τόμων ανά κάτοικο που είχε θέσει το Σουηδικό Συμβούλιο Πολιτισμού.

Η Κίκι και ο Πέλε δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στα παιδικά βιβλία. Πολλοί παιδικοί σταθμοί και σχολεία με ελληνόπουλα αγοράζουν επίσης από εδώ.

Για τους ενήλικες υπάρχουν τόσο λογοτεχνικά όσο και δοκιμιακά βιβλία, κυρίως οικονομικού και πολιτικού περιεχομένου. Για τους Σουηδούς αναγνώστες διατίθενται βιβλία για την Ελλάδα στα σουηδικά και στα αγγλικά.

Και τέχνη

Το Mati είναι ταυτόχρονα βιβλιοπωλείο και γκαλερί τέχνης. Ο πρώτος καλλιτέχνης που παρουσίασαν η Κίκι και ο Πέλε ήταν ο Γιώργος Αρμένης, ένας ναΐφ ζωγράφος. Ο ίδιος περιγράφει τη ζωγραφική του ως εικόνες που «χορεύουν μπροστά στα μάτια» του — εικόνες από την παιδική του ηλικία: μικρές ροδαλές φιγούρες με καπέλα και τιράντες, ζώα και λουλούδια σε ζωηρά χρώματα.

Μία κυρία από το Östermalm ερωτεύτηκε έναν από τους πίνακές του και τελικά τον αγόρασε.

Αυτή την περίοδο οι τοίχοι γεμίζουν με ακουαρέλες — μερικές πολύ μικρές, άλλες μεγαλύτερες. Οι μικροσκοπικές είναι έργα του Ανέστη Κόμποκη, ενός Έλληνα που σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών (Konstfack) της Στοκχόλμης και τώρα έχει επιστρέψει στην Ελλάδα. Οι ακουαρέλες του είναι μικρότερες από γραμματόσημο, σχεδόν χωρίς περίγραμμα, σιωπηλές και ποιητικές.

Στην μπροστινή αίθουσα παρουσιάζονται παιδικά έργα του Χρήστου Βούλγαρη με λαϊκές φορεσιές, μαντίλες και μπότες.

Έλλειψη ενδιαφέροντος

Το φθινόπωρο το Mati θα παρουσιάσει 46 παιδικές ζωγραφιές από την Κύπρο, που απεικονίζουν τις εμπειρίες των παιδιών από την τουρκική εισβολή πριν από πέντε χρόνια.

Υπάρχει πολύ λίγη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία μεταφρασμένη στα σουηδικά. Σχεδόν κανένα από τα βιβλία που πωλεί το Mati δεν είναι διαθέσιμο στα σουηδικά.

«Για εμάς τους Έλληνες είναι δύσκολο να διατηρήσουμε και να αναπτύξουμε τον πολιτισμό μας στο εξωτερικό», λέει η Κίκι. «Χρειαζόμαστε βιβλία στη γλώσσα μας».

DN 1979-09-09 

Η είδηση αναδημοσιεύτηκε σε Κυπριακό ιστολόγιο 

Συντακτική ομάδα 

Ύποπτος για παραγγελία δολοφονιών και εκρήξεων παραδόθηκε από την Ελλάδα στη Σουηδία

Ένας άνδρας που είναι ύποπτος για σοβαρά εγκλήματα έχει παραδοθεί από την Ελλάδα στη Σουηδία. Κατηγορείται ότι παρήγγειλε δολοφονίες και άλλα σοβαρά εγκλήματα για λογαριασμό εγκληματικών συμμοριών. Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν ανήλικοι για τη διάπραξη των εγκλημάτων.

Μεταξύ άλλων, θεωρείται ύποπτος ότι βρίσκεται πίσω από την έκρηξη στο Φούλερε (Fullerö) έξω από την Ουψάλα, όπου μια νεαρή γυναίκα σκοτώθηκε το 2023. Επίσης, για τη δολοφονία ενός νεαρού άνδρα στο Φρουένγκεν (Fruängen) στη Στοκχόλμη και για μια έκρηξη σε συγκρότημα κατοικιών στο Χέσελμπι (Hässelby) στη Στοκχόλμη την ίδια χρονιά.

Ο εισαγγελέας Ματς Ίλμπομ δήλωσε στο P4 Stockholm ότι ο άνδρας θεωρείται πως κατείχε υψηλή θέση σε εγκληματική οργάνωση.

– Η εκτίμησή μας είναι ότι ανήκει στο περιβάλλον των συμμοριών και κατέχει μια θέση κάπως υψηλότερη στην ιεραρχία.

Ο άνδρας συνελήφθη στην Ελλάδα το 2024. Καταδικάστηκε για εγκλήματα που διέπραξε στην Ελλάδα και εξέτισε ποινή φυλάκισης εκεί.

Συντακτική ομάδα 

Οι Σοσιαλδημοκράτες Σουηδίας λένε ΟΧΙ στην πρόταση για τερματισμό των απελάσεων εφήβων-"Ηλίθιοι"

Οι Σοσιαλδημοκράτες λένε «όχι» στο να συνεργαστούν με την αντιπολίτευση για να προσπαθήσουν να σταματήσουν τις λεγόμενες «απελάσεις εφήβων».

Το Κόμμα του Κέντρου έχει χαρακτηρίσει το S «ηλίθιους» και τώρα και το Αριστερό Κόμμα αντιδρά έντονα στην απόφαση.

– Δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί κανείς να ζει με τον εαυτό του, λέει ο Tony Haddou (V).

Οι Σοσιαλδημοκράτες απορρίπτουν την πρόταση των Πρασίνων (MP), του Αριστερού Κόμματος (V) και του Κόμματος του Κέντρου (C) να σταματήσουν οι απελάσεις νεαρών ενηλίκων που έχουν μεγαλώσει στη Σουηδία μαζί με τους γονείς τους, αλλά απελαύνονται όταν κλείνουν τα 18.

«Η Σουηδία έχει ένα χρέος ένταξης που πρέπει να αποπληρωθεί και η αυστηρή μεταναστευτική πολιτική αποτελεί προϋπόθεση για να λειτουργήσει η ένταξη», δήλωσε η Ida Karkiainen (S) σε γραπτό σχόλιο στο SVT.

Ταυτόχρονα, τόνισε ότι ο υπουργός Μετανάστευσης Johan Forssell (M) έχει δηλώσει πως η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να εισαγάγει μια λεγόμενη «βαλβίδα ασφαλείας» (εξαίρεση) για αυτήν την ομάδα και ότι οι Σοσιαλδημοκράτες είναι ανοιχτοί σε συνεργασία με την κυβέρνηση στο θέμα.

Τέλος ο εκπρόσωπος τυπου του Κέντρου Paarup-Petersen δήλωσε πριν από την ανακοίνωση των Σοσιαλδημοκρατών ότι το S είναι «ηλίθιοι» αν δεν ακολουθήσουν την ίδια γραμμή με το C, το V και το MP στο ζήτημα. Μια δήλωση στην οποία εξακολουθεί να επιμένει.

Συντακτική ομάδα 

Μαρτυρίες Ελλήνων μεταναστών στην Σουηδία το 80':"Στη Σουηδία είναι ολα χρήμα - Δεν υπάρχει κουλτούρα σε αυτη την χώρα"

Στις 3 Ιουλίου 1980, η σουηδική εφημερίδα Aftonbladet δημοσίευσε ρεπορτάζ της Ανέτ Κούλενμπεργκ από το Hallunda Center, ένα προάστιο της Στοκχόλμης. Το άρθρο καταγράφει την καθημερινότητα κυρίως Ελλήνων μεταναστών που εργάζονται ως καθαριστές, τις δυσκολίες με τα ενοίκια και την εργασία, καθώς και το αίσθημα κοινωνικής απομόνωσης. Μέσα από προσωπικές μαρτυρίες, σκιαγραφείται η ζωή της ελληνικής μεταναστευτικής κοινότητας στη Σουηδία στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Aftonbladet 1980-03-07 

Ανέτ Κούλενμπεργκ

Προχθές συναντώ έναν πολιτικό που λέει:
Έχουμε έλλειμμα σε οτιδήποτε μπορεί να έχει έλλειμμα.

Στην Aftonbladet γράφουμε με μαύρους τίτλους για αυξήσεις τιμών, για μια απειλητική γενική απεργία. Πηγαίνω στο κέντρο της Hallunda για να μάθω το κλίμα, τι λέγεται.

Από όλα τα προάστια γύρω από το κέντρο της Στοκχόλμης, ίσως η Hallunda να είναι το πιο παράξενο.

Εκεί υπάρχει μια εσωτερική πλατεία όπου κάνει ζέστη όλο τον χρόνο και όπου μπορεί κανείς να πιει καφέ. Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο για να δημιουργηθεί μια κάποια κοινωνική ζωή. Γύρω από την πλατεία υπάρχουν καταστήματα που πουλούν όλα όσα δεν χρειάζεται κανείς: χλοοκοπτικές μηχανές για 3.000 κορώνες ή ποτήρια που λέγονται Noblesse.

Στη μέση της πλατείας υπάρχει μια μικρή σκηνή με την πινακίδα: «Απαγορεύεται να κάθεστε στη σκηνή». Εκεί μπορεί κανείς να καθίσει. Η σκηνή είναι γεμάτη κόσμο, κυρίως παιδιά.

Δίπλα στη σκηνή υπάρχει ένα καφέ — ένα κιόσκι όπου μπορεί κανείς να αγοράσει καφέ και πιροσκί. Τα τραπέζια είναι γεμάτα και σχεδόν όλοι όσοι κάθονται εκεί είναι μετανάστες.

Όταν φτάνω γύρω στις 12, όλα τα τραπέζια είναι κατειλημμένα. Κυρίως Έλληνες πίνουν καφέ. Μιλάω με τον Αναστάσιο, τον Δημήτρη, τον Μιχαήλ και άλλους.

Λένε: Οι Σουηδοί νομίζουν ότι δεν δουλεύουμε. Επειδή μερικές φορές ερχόμαστε εδώ ήδη από τις 9 το πρωί και πίνουμε καφέ. Μας βλέπουν να καθόμαστε εδώ, μερικές φορές για ώρες μέσα στη μέρα. Όμως αυτό είναι στην πραγματικότητα το μόνο μέρος όπου μπορούμε να συναντιόμαστε.

ΟΛΟΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΑΡΙΣΤΕΣ

Όλοι οι Έλληνες είναι καθαριστές. Και σχεδόν όλοι αρχίζουν στις πέντε το πρωί και δουλεύουν μέχρι τις 9. Μετά ξαναρχίζουν το απόγευμα και δουλεύουν άλλες τέσσερις ή πέντε ώρες.

«Εσύ που είσαι από την Aftonbladet, γράψε για το πώς ανεβαίνουν τα ενοίκια εδώ έξω, στο Norsborg και στη Hallunda», λέει ο Δημήτρης. «Γράψε ότι δεν κάνουν ποτέ επισκευές στη Lukasevägen. Δεν έρχονται ούτε να δουν, παρόλο που έχω τηλεφωνήσει εκατό φορές».

«Πόσο είναι το ενοίκιο;»

«Τώρα είναι 1.400. Αλλά το 1977 — πριν τρία χρόνια — ήταν 980 κορώνες».

Μιλάμε για την ανεργία. Για το πώς είναι να πρέπει συνεχώς να τηρείς ωράρια σε πολλά διαφορετικά μεροκάματα και μετά να κρατάς το σπίτι όταν οι Ελληνίδες σύζυγοι φεύγουν για τις δουλειές τους στην καθαριότητα.

Ο Δημήτρης σηκώνεται. «Πρέπει να πάω σπίτι τώρα», λέει. «Τα παιδιά μου γυρίζουν από το σχολείο. Το ένα στις δύο, το άλλο στις δυόμισι και το τρίτο στις τρεις και τέταρτο. Πρέπει να τους μαγειρέψω».

«Είμαι μάλλον ο μόνος από εμάς που δεν δουλεύει αυτή τη στιγμή», λέει. «Είμαι σε αναρρωτική άδεια μετά από έμφραγμα. Ο γιατρός είπε: Τρέχεις και αλλάζεις βάρδιες υπερβολικά. Και καπνίζεις κιόλας».

Ο Αναστάσιος λέει: «Η ζωή στη Σουηδία είναι θλιβερή. Ζω με το ρολόι. Είναι μόνο καθαριότητα. Και μετά σπίτι το βράδυ και τηλεόραση».

«Ζούμε εδώ και νοσταλγούμε την πατρίδα», λέει ένας Έλληνας που δεν θέλει να πει το όνομά του. «Το ενοίκιο ανεβαίνει. Όλα ακριβαίνουν. Στη Σουηδία όλα είναι χρήμα. Οι καπιταλιστές κυβερνούν. Δεν θέλουν να πληρώνουν φόρους».

Ο ανώνυμος Έλληνας λέει: «Προσπάθησα να βρω κάτι άλλο εκτός από δουλειά στην καθαριότητα, αλλά δεν γίνεται. Πηγαίνουν στο ταμείο ασφάλισης και βλέπουν ότι έχω αρρωστήσει. Έχω πάθει πνευμονία οκτώ φορές».

«Μάλλον νομίζουν ότι είμαι πολύ μεγάλος. Οι καπιταλιστές θέλουν δυνατή εργατική δύναμη. Είναι όπως στην Αμερική».

ΝΕΚΡΑ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΝΝΙΑ

Κοιτάζω πάνω από τον ώμο του και βλέπω μερικούς από τους λίγους Σουηδούς που κάθονται στο καφέ. Κυρίως συνταξιούχοι. Ένας άντρας χτυπάει επανειλημμένα το μπράτσο του.

Ύστερα σκύβει και στηρίζει το κεφάλι του στα χέρια. Όποιος τον δει πρέπει να αναρωτηθεί για τον πόνο του.

«Δεν υπάρχει κουλτούρα για εμάς σε αυτή τη χώρα», μου λένε οι Έλληνες. «Αυτό το καφέ, που στην πραγματικότητα ανήκει σε έναν Τούρκο, είναι το μόνο μέρος όπου μπορούμε να συναντιόμαστε. Πες μου όμως ένα μέρος όπου θα μπορούσαμε να πάμε μετά τη δουλειά το βράδυ για έναν καφέ ή ένα ποτήρι κρασί. Ένα φτηνό μέρος».

Κοιτάζω γύρω μου. Στο κέντρο της Hallunda είναι νεκρά μετά τις εννιά το βράδυ, όταν οι Έλληνες επιτέλους τελειώνουν τη δουλειά. Μπροστά από την Handelsbanken περιφέρονται τρεις νεαροί φύλακες με μωβ στολές. Βρίσκομαι σε έναν τόπο που, παρ’ όλα αυτά, βιώνεται ως όαση — η μοναδική όαση — από μια μεγάλη ομάδα μεταναστών.

Σε ένα διπλανό τραπέζι κάθεται ένας Γιουγκοσλάβος μόνος. Είναι σε αναρρωτική άδεια εδώ και πολύ καιρό.

«Είμαι 40 χρονών και δεν αντέχω να δουλέψω», λέει. «Αρρώστησα δουλεύοντας με χημικά. Τώρα είμαι πολύ λυπημένος και αγχωμένος. Η ζωή μου είναι πολύτιμη. Αυτό θέλω να πω».

Έξω μιλάω με μια γυναίκα που περνά την πλατεία με τα τέσσερα παιδιά της.

«Ο άντρας μου είναι Έλληνας», λέει και χαμογελά.

Συντακτική ομάδα 

Μαρτυρία για την πανώλη στην Κύπρο-Σουηδικό βιβλίο για επίσκεψη Ιταλού στο νησί το 1750

    

Το παρόν απόσπασμα προέρχεται από το έργο του Ιταλού περιηγητή Giovanni Mariti (Ιωάννης Μαρίτης), το οποίο περιγράφει τα ταξίδια του στη Συρία, την Παλαιστίνη και την Κύπρο κατά τα μέσα του 18ου αιώνα. Ο Mariti (1736–1806) υπηρέτησε ως γραμματέας του Τοσκάνου προξένου στη Λάρνακα και κατέγραψε με λεπτομέρεια τις εμπειρίες, τις παρατηρήσεις και τις ιστορικές πληροφορίες που συνέλεξε κατά την παραμονή του στην Ανατολή.

Η σουηδική έκδοση αποτελεί σύνοψη και επεξεργασία του πρωτοτύπου, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Σουηδό θεολόγο Samuel Ödmann, ο οποίος πρόσθεσε σχόλια και παρατηρήσεις.

Το ακόλουθο κείμενο αποτελεί περιγραφή της άφιξής του στην Κύπρο το 1750, σε περίοδο επιδημίας πανώλης, και αποτυπώνει με ζωντάνια την ατμόσφαιρα φόβου και αβεβαιότητας που επικρατούσε στο νησί.

Κύπρος

Η χαρά μου διά το ταξίδιον, το οποίον είχα πραγματοποιήσει εκ Λιβόρνου προς την Κύπρον, διεταράχθη κατά την άφιξίν μου τη 3η Φεβρουαρίου 1750 υπό της θλιβεράς ειδήσεως ότι η πανώλη εμάστιζε την νήσον. Το χωρίον Σαλίναι και η πόλις Λάρνακα δεν είχαν ακόμη προσβληθεί· αλλ’ ουδείς εθεώρει εαυτόν ασφαλή, διότι η νόσος καθημερινώς ηύξανεν εις την πρωτεύουσαν Λευκωσίαν.

Πάντες οι πρόξενοι και οι έμποροι είχον ήδη αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα προφυλάξεως και να διακόπτουν πάσαν μεταξύ των συναναστροφήν. Πολλοί απεφάσισαν να κλεισθούν εις τας οικίας των προτού η μόλυνσις αυξηθεί, υπομένοντες εκουσίαν απομόνωσιν, έως ότου η Θεία Πρόνοια ευδοκήσει να απαλλάξει την χώραν από την συμφοράν. Η ιδική μου ανησυχία ήτο ήδη μεγαλυτέρα απ’ ό,τι όταν εξ αποστάσεως εθεώρουν τον κίνδυνον. Παρά ταύτα απεβιβάσθην, αλλά Ευρωπαίος τις κύριος με συνεβούλευσε να επιδείξω πάσαν προσοχήν και να μη εγγίσω το παραμικρόν, όπερ ηδύνατο να μεταδώσει την νόσον. Με εβεβαίωσαν ότι εν Λαρνάκη ουδείς ακόμη είχε προσβληθεί· πλην όμως η συνεχής επαφή με την Λευκωσίαν καθιστούσε τα πράγματα φοβερότερα.

Μόλις εισήλθον εις την οδόν, ήτις ωδήγει προς την οικίαν του Τοσκάνου προξένου, όπου κατά το καθήκον μου ώφειλον να αποδώσω επίσκεψιν, παρετήρησα ότι πάντες οι απαντώντες με απέφευγον επιμελώς, ίνα μη με αγγίξουν — προφύλαξιν την οποίαν ετήρουν και εγώ έναντι αυτών. Ο πρόξενος με υπεδέχθη μετά ευγενείας και, μαθών ότι προήρχομην εκ ασφαλούς τόπου, με προσεκάλεσε εις γεύμα και κατόπιν με συνώδευσε προς τον Γάλλον πρόξενον. Εκείνος απελογήθη ότι δεν ηδύνατο να με δεχθεί και μοι υπεσχέθη γεύμα την επομένην. Τους λοιπούς προξένους δεν ηδυνήθην να επισκεφθώ, διότι δεν εδέχοντο πλέον ξένους.

Το εσπέρας, επιστρέψας εις τον Τοσκάνον πρόξενον, τον εύρον λαμβάνοντα τα αυστηρότατα μέτρα προφυλάξεως, διότι είχε φθάσει η είδησις ότι τρία πρόσωπα εις τας Αλυκάς είχαν προσβληθεί υπό της πανώλους. Διά τούτο παρέμεινα επί του πλοίου και εκεί διήλθον την νύκτα. Την επομένην, αποβιβασθείς εκ νέου διά να τηρήσω την υπόσχεσίν μου προς τον Γάλλον πρόξενον, απετράπην κατηγορηματικώς, επειδή δύο εκ των προσβεβλημένων, καθώς και τρίτος πρότερον, είχαν αποβιώσει. Μετέβην τότε εις τον Αιολικόν πρόξενον· αλλ’ είχε και αυτός απομονωθεί, και ηναγκάσθην να ομιλήσω μετ’ αυτού μόνον διά σιδηρού κιγκλιδώματος.

Μου ανεφέρθη ότι η πανώλη ήδη από μηνών είχε καταστρέψει ολόκληρον την συριακήν ακτήν και το εσωτερικόν της χώρας· και μολονότι επί τινα χρόνον δεν εφαίνετο να εξαπλούται, υπήρχε ελπίς βελτιώσεως. Δι’ εμέ όμως, όστις εσκόπευα να μεταβώ εις τα μέρη εκείνα, τούτο απετέλει νέαν αιτίαν ανησυχίας. Απεφάσισα λοιπόν, με τον πρώτον ευνοϊκόν άνεμον, να εγκαταλείψω την Κύπρον.

Το βασίλειον τούτο δεν είχε επί τριάκοντα έτη δοκιμάσει την πανώλην. Τώρα όμως η νόσος είχε μεταφερθεί υπό ναυτών εκ Αλεξανδρείας, οίτινες ναυάγησαν πλησίον της Πάφου. Η μόλυνσις μετεδόθη αμέσως εις το Τρόοδος, όπου οι ανωτέρω κατέφυγον. Ύστερον επληροφορήθην ότι η επιδημία εις την νήσον δεν εξέλιπεν προ του Ιουνίου 1760, αφού είχε αφαιρέσει είκοσι δύο χιλιάδας ζωάς.

Τη 8η Φεβρουαρίου απέπλευσα εκ Κύπρου, και την επομένην ευρέθημεν εις τον όρμον της Χάιφας επί της συριακής ακτής. Η εποχή δεν επέτρεπε να προχωρήσωμεν προς την Άκραν, κειμένην βορειότερον. Πρώτιστη μέριμνά μου ήτο να πληροφορηθώ τα εκεί συμβαίνοντα. Προς φρίκην μου έμαθον ότι η πανώλη εμαίνετο εκεί μετά σφοδροτάτης βιαιότητος και συνοδευόταν υπό ισχυρών σεισμών.

Συντακτική ομάδα 

Η Δανία αυστηροποιεί τα πρόστιμα για τα άδεια σπίτια – Έως 100.000 κορώνες για παραβίαση της υποχρέωσης μόνιμης κατοικίας

    

Η Δανή υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων και Στέγασης Sophie Hæstorp Andersen θέλει να αυστηροποιήσει τις ποινές για όσους παραβιάζουν την υποχρέωση μόνιμης κατοικίας (bopælspligt), δηλαδή αγοράζουν κατοικίες που προορίζονται για όλο τον χρόνο αλλά τις χρησιμοποιούν ως εξοχικά και τις αφήνουν άδειες τον χειμώνα.

Σήμερα το πρόστιμο φτάνει έως 10.000 κορώνες την πρώτη φορά και 20.000 τη δεύτερη. Η υπουργός προτείνει να αυξηθεί σημαντικά, έως και 100.000 κορώνες σε περίπτωση επανάληψης, ώστε να αποτραπεί η κερδοσκοπία και να προστατευτούν οι μικρές τοπικές κοινωνίες.

Σε πόλεις όπως η Kerteminde, όπου πολλά σπίτια μένουν άδεια εκτός τουριστικής περιόδου, η πρόταση χαιρετίζεται από τον δήμαρχο και τοπικούς φορείς. Υποστηρίζουν ότι η τήρηση της υποχρέωσης είναι σημαντική για να διατηρείται ζωντανή η πόλη όλο τον χρόνο, να στηρίζονται τα καταστήματα και να προστατεύεται ο παραδοσιακός χαρακτήρας της.

Ερευνητές επισημαίνουν ότι το φαινόμενο έχει παραμεληθεί για χρόνια και ότι η εκτεταμένη παραβίαση της υποχρέωσης αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινοτήτων.

Συντακτική ομάδα 

Η Σουηδική κυβέρνηση θέλει να επιβάλει πρόστιμα σε κακές υπηρεσίες εξυπηρέτησης πελατών.

Δυσκολίες στο να ακυρώσει κανείς μια συνδρομή ή να καταφέρει να μιλήσει με κάποιον τηλεφωνικά. Τώρα η Σουηδική κυβέρνηση θέλει να επιβάλει πρόστιμα σε τμήματα εξυπηρέτησης πελατών που δεν λειτουργούν σωστά.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι ισχύουσες νομικές απαιτήσεις δεν επαρκούν. Δεν υπάρχουν κυρώσεις για μια εταιρεία που δεν τηρεί τους κανόνες. Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία αρχή υπεύθυνη για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις που τίθενται.

«Ως πελάτης δεν θα πρέπει να περιφέρεται κανείς σε ατελείωτες τηλεφωνικές αναμονές. Όταν τα τμήματα εξυπηρέτησης πελατών αποτελούν εμπόδιο αντί για βοήθεια, υπάρχει ο κίνδυνος οι πελάτες να παραμένουν σε συμβόλαια που στην πραγματικότητα ήθελαν να ακυρώσουν», δήλωσε ο υπουργός Δημόσιας Διοίκησης Erik Slottner (KD) σε δελτίο Τύπου.

Η πρόταση που αποστέλλεται τώρα για διαβούλευση αφορά εταιρείες που υπάγονται στον νόμο περί υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά και σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με το λιανεμπόριο.

Συντακτική ομάδα 

Το Ευρωκοινοβούλιο ζητά την απόσυρση των κατηγοριών απο την Τουρκία κατά του Σουηδού δημοσιογράφου Γιόακιμ Μέντιν

Την προηγούμενη Πέμπτη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της καταδίκης του κατηγορητηρίου κατά του Σουηδού δημοσιογράφου Γιόακιμ Μέντιν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά να αποσυρθούν οι κατηγορίες εναντίον του.

Αφού η Σουηδία απέρριψε το αίτημα της Τουρκίας να ανακρίνει τον Μέντιν επί σουηδικού εδάφους, εκείνος κινδυνεύει να καταζητηθεί διεθνώς. Ο λόγος που η κυβέρνηση αρνήθηκε τη δικαστική συνδρομή είναι ότι δεν θέλει να συμβάλει σε μια νομική διαδικασία που ενδέχεται να περιορίσει την ελευθερία της έκφρασης.

Το ψήφισμα κατατέθηκε από τον ευρωβουλευτή Jonas Sjöstedt (Αριστερά) και απαιτεί «να διακοπούν όλες οι νομικές διαδικασίες κατά του Σουηδού δημοσιογράφου Γιόακιμ Μέντιν και όλων των δημοσιογράφων που έχουν καταδικαστεί επειδή άσκησαν το επάγγελμά τους».

Ο Μέντιν είναι δημοσιογράφος της αριστερής εφημερίδας Dagens ETC και συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης πέρυσι, όταν έφτασε για να καλύψει τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που βρίσκονταν τότε σε εξέλιξη στην Τουρκία. Κατηγορήθηκε, μεταξύ άλλων, για «προσβολή του προέδρου» και «διάδοση τρομοκρατικής προπαγάνδας».

– Με έναν παράξενο τρόπο έχω καταλήξει να αποτελώ παράδειγμα των επιθέσεων της Τουρκίας κατά της ελευθερίας του Τύπου, δήλωσε ο Γιόακιμ Μέντιν στην Dagens ETC.

Ο Μέντιν έγραψε στον λογαριασμό του στο Instagram ότι είναι θετικό το γεγονός πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεχίζει να αποτελεί φωνή σε αυτά τα ζητήματα.

«Τώρα ελπίζω ότι η σουηδική κυβέρνηση θα παρακινηθεί να ασκήσει μεγαλύτερη πολιτική πίεση στην Τουρκία, ακόμη και να διαμαρτυρηθεί δημόσια.»

Ο Μέντιν πέρασε αρκετές εβδομάδες σε τουρκική φυλακή πριν αφεθεί ελεύθερος τον Μάιο εν αναμονή της δίκης. Δηλώνει ότι διώκεται για τη δημοσιογραφική του δραστηριότητα και ότι δεν έχει λάβει λεπτομέρειες σχετικά με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει.

Συντακτική ομάδα 

Η Ρωσία εξοπλίζει την Αρκτική με νέες βάσεις, ραντάρ και στρατώνες – Σουηδικοί δορυφόροι καταγράφουν τη στρατιωτική ενίσχυση

Αναβαθμισμένα αεροδρόμια, νέα συστήματα ραντάρ και στρατώνες με χώρο για 150 στρατιώτες ο καθένας.

Δορυφορικές εικόνες που έχει στη διάθεσή της η Σουηδική κρατική τηλεόραση SVT δείχνουν πώς η Ρωσία ενισχύει τις υποδομές της στην Αρκτική μια επένδυση που, σύμφωνα με τον πρόεδρο Πούτιν, δεν πρέπει να επηρεαστεί ούτε από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

– Αν η Ρωσία αποφασίσει να προκαλέσει κάτι στο άμεσο μέλλον, μπορεί να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, λέει ο Björn Ottosson, ερευνητής στο FOI.

Η Αρκτική αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη στρατιωτική ισορροπία ισχύος μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η ρωσική δραστηριότητα στην Αρκτική δεν πρέπει να επιβραδυνθεί – ούτε από τον πόλεμο στην Ουκρανία ούτε από τις διεθνείς κυρώσεις.

– Αν αυξηθούν οι εντάσεις στο μέλλον, η Αρκτική θα γίνει εξαιρετικά κεντρικής σημασίας, λέει ο Björn Ottosson, ερευνητής στο Σουηδικό Ινστιτούτο Αμυντικών Ερευνών (FOI).

"Η Ευρώπη υστερεί"

Σύμφωνα με τον ίδιο, προς το παρόν η Ρωσία διαθέτει τη μεγαλύτερη ικανότητα δράσης στην περιοχή – ένα συμπέρασμα που υποστηρίζεται, μεταξύ άλλων, από έκθεση του think tank The Simons Foundation Canada.

Και αυτό μπορεί να έχει συνέπειες για την ασφάλεια της Ευρώπης.

– Αν η Ρωσία εδραιωθεί στην Αρκτική, θα γίνει πιο δύσκολη η μετακίνηση των δυνάμεων από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη, λέει ο Björn Ottosson.

Κατά τον ίδιο, οι δυτικές δυνάμεις πρέπει να δείξουν στη Ρωσία ότι δεν έχει ελεύθερα χέρια να ενεργεί στην Αρκτική.

– Αυτό είναι ένα μήνυμα που πρέπει να σταλεί και στη συνέχεια πρέπει να ενισχύσουμε τη δική μας ικανότητα. Αυτό μπορεί να πάρει πολύ χρόνο.

"Σωστό να αυξηθεί η ασφάλεια"

Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας John Healey είναι ένας από εκείνους που τάσσονται υπέρ της αυξημένης παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Αρκτική.

– Συμμεριζόμαστε την άποψη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Η απειλή και η δραστηριότητα της Ρωσίας στην Αρκτική, καθώς και το κινεζικό ενδιαφέρον για την περιοχή, αυξάνονται. Είναι σωστό, μέσω του ΝΑΤΟ, να εξετάσουμε την ενίσχυση της ασφάλειας για τη Γροιλανδία και την υπόλοιπη Αρκτική, δήλωσε σε συνέντευξή του στη SVT στις 15 Ιανουαρίου.

Συντακτική ομάδα 

Όταν οι Έλληνες του Γκέτεμποργκ μάζευαν χρήματα για ασθενοφόρο στο Κιλκίς – Σουηδικό δημοσίευμα του 1981

Στις 10 Αυγούστου 1981, η εφημερίδα GP δημοσίευσε ρεπορτάζ που αναφέρεται στην πρωτοβουλία Ελλήνων της Σουηδίας για τη συγκέντρωση χρημάτων με σκοπό την αγορά ασθενοφόρου για το Κιλκίς. Το δημοσίευμα αυτό εντάσσεται στο πλαίσιο της συνεχούς έρευνάς μας σε αρχειακό υλικό της βασιλικής βιβλιοθήκης της Σουηδίας. 

Η ΣΥΛΛΟΓΗ ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΧΑΡΙΖΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΤΟΥΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟ!

Göteborg: 1981-08-10

Σύντομα θα είναι ώρα για τους Κυριάκο Γρηγορίαδη, Αναστάση Μανασαρίδη και τον εμπνευστή της συγκέντρωσης χρημάτων για το ασθενοφόρο, Παναγιώτη Δεληγιαννίδη, να οδηγήσουν το ασθενοφόρο στην Ελλάδα.

ΓΚΕΤΕΜΠΟΡΓΚ (GT) Σύντομα ένα σουηδικό ασθενοφόρο θα κυκλοφορεί στους δρόμους της Ελλάδας.

Αυτό χάρη στο ότι μερικοί Έλληνες στη Σουηδία ξεκίνησαν πριν από λίγο καιρό μια συγκέντρωση χρημάτων, για να μπορέσουν να αγοράσουν ένα ασθενοφόρο για την ιδιαίτερη πατρίδα τους, το Κιλκίς, στη βόρεια Ελλάδα.

Το ασθενοφόρο θα αποτελέσει ένα καλοδεχούμενο δώρο για την πόλη, καθώς δεν είχε ποτέ δικό της ασθενοφόρο στο παρελθόν.

Μερικές από τις κινητήριες δυνάμεις πίσω από τη συγκέντρωση ήταν οι Έλληνες Παναγιώτης Δεληγιαννίδης και Κυριάκης Γρηγερίαδης. Ο τελευταίος ζει στο Γκέτεμποργκ και εργάζεται στο τμήμα βαφής του εργοστασίου Volvo στο Τόρσλαντα.

Τα χρήματα για το ασθενοφόρο κατέφθαναν από Έλληνες σε όλη τη Σουηδία. Έφτασαν μάλιστα χρήματα και από Έλληνες στις ΗΠΑ. Και τώρα κατάφεραν να συγκεντρώσουν αρκετά χρήματα για να αγοράσουν ένα ασθενοφόρο.

Τώρα απομένει μόνο να οδηγήσουν το όχημα στο Κιλκίς, ένα ταξίδι 2.000 χιλιομέτρων. Υπολογίζουν ότι θα το ολοκληρώσουν σε τρεις ημέρες.

Σύντομα λοιπόν οι 15.000 κάτοικοι του Κιλκίς θα μπορούν να δουν το σουηδικό ασθενοφόρο να κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης.

GP 1981-08-10

Συντακτική ομάδα 

Ανάμεσα σε Εκκλησία και Μαρξ: Η Μάχη του Καρναβαλιού- Σουηδική ανταπόκριση από την Λεμεσό του 1960

 

Το παρόν κείμενο προέρχεται από τη σουηδική εφημερίδα Aftonbladet στις 26 Μαΐου 1960 και αποτελεί δημοσιογραφική μαρτυρία για την Κύπρο κατά την περίοδο μετάβασης προς την ανεξαρτησία. Μέσα από την περιγραφή του καρναβαλιού της Λεμεσού αποτυπώνεται το πολιτικό και κοινωνικό κλίμα της εποχής, οι εντάσεις, αλλά και η προσπάθεια επιστροφής στην κανονικότητα.

Το καρναβάλι κράτησε το προσωπείο του - Aftonbladet 1960-05-26

Σιγά-σιγά προσπαθεί κανείς να επιστρέψει στις παλιές, κανονικές συνήθειες. Φέτος θα γιόρταζαν για πρώτη φορά μετά τις ταραχές το μεγάλο καρναβάλι, που παραδοσιακά έχει την κύρια θέση του στη λιμενική και βιομηχανική πόλη της Λεμεσού. Έγινε μια καθαρή ιστορία τύπου Ντον Καμίλο. Μια κωμικοτραγική σύγκρουση ανάμεσα στη Μητέρα Εκκλησία και τον Πατέρα Μαρξ.

Ο δήμαρχος της πόλης είναι πιο έντονος στην αγκιτάτσια του κατά του «καρναβαλικού κομμουνισμού» (αν και πολύ μακριά από το αντίστοιχο της Μόσχας). Ήταν θετικός προς το καρναβάλι. Όμως ο οργισμένος νεαρός ιερέας της πόλης το θεώρησε ασεβή επίδειξη και απαίτησε να μποϊκοταριστεί. Η σύγκρουση προχώρησε από σκληρό γύρο σε σκληρό γύρο. Ταυτόχρονα, η γεωργία του νησιού απειλούνταν από σοβαρή ξηρασία. Το δίλημμα ήταν: βροχή ή καταστροφή; Και σε ορισμένους κύκλους συζητούσαν μήπως έπρεπε να καλέσουν έναν Γάλλο «ειδικό βροχής», που με τη βοήθεια πυραύλων θα μπορούσε να προκαλέσει την πολυπόθητη υγρασία. Ο οργισμένος νεαρός ιερέας ήταν φυσικά έντονα αντίθετος και σε αυτή την ιδέα, την οποία θεωρούσε πρόκληση προς τον Θεό. (Για το αν επιτρέπεται να ποτίζονται μικρότεροι κήποι με το χέρι, δεν εξέφρασε άποψη.) Ο ιερέας γινόταν όλο και πιο οργισμένος, όλο και πιο έντονος κατά του καρναβαλιού· ετσι έμεινε στην εκκλησία και στα βουνά όπου θα προσεύχονταν για βροχή. Ο δήμαρχος στήριξε με ζήλο και ενεργητικότητα τους διοργανωτές του καρναβαλιού. — Μία ώρα πριν από την έναρξη του καρναβαλιού άρχισε να βρέχει. Ο δήμαρχος πραγματοποίησε το Σάββατο το απόγευμα και την Κυριακή το «βροχερό» του καρναβάλι, κυρίως με τη στήριξη των διαφημιστικών τμημάτων των μεγάλων επιχειρήσεων. Ο οργισμένος νεαρός ιερέας τέλεσε λειτουργίες. Τη Δευτέρα σταμάτησε η βροχή.

Στην καρναβαλική παρέλαση υπήρχαν κανόνια. Ήταν όμως ξύλινα και εκτόξευαν μόνο μπαλόνια. Η ΕΟΚΑ έχει κρατήσει την υπόσχεσή της να παραμείνει ήρεμη κατά τη διάρκεια των πολιτικών διαπραγματεύσεων. Όμως οι κάτοικοι δεν έχουν καταφέρει πλήρως να αποβάλουν τη συνήθεια να οπλοφορούν και να χρησιμοποιούν όπλα. Σε έναν άσκοπο καβγά έξω από έναν κινηματογράφο πυροβολήθηκε πρόσφατα ένας άνδρας. Το λαθρεμπόριο όπλων δεν έχει σταματήσει, αλλά τιμωρείται αυστηρά από τα κυπριακά δικαστήρια. Πρόσφατα συνελήφθη ένας Τούρκος στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας, όταν προσπάθησε να εισαγάγει υποπολυβόλα και διάφορα άλλα όπλα· καταδικάστηκε σε τρία χρόνια. Ο δήμαρχος της Πάφου (όπου η Αφροδίτη αναδύθηκε από τη θάλασσα) έχει σε σύντομο χρονικό διάστημα γίνει στόχος δύο απόπειρων δολοφονίας· οι βόμβες ήταν φτιαγμένες από σωλήνες. Ένας γνωστός τύπος, που δυστυχώς πάρα πολλοί Κύπριοι έχουν μάθει να κατασκευάζουν.

• Η ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ αυξάνεται. Κάθε μέρα μπορεί κανείς να διαβάσει για ληστείες και διαρρήξεις. «Είναι επειδή ο κόσμος είναι φτωχός, δεν έχει ψωμί για την ημέρα», λένε καλοπροαίρετοι ερμηνευτές. «Η αντικοινωνικότητα είναι ανησυχητική, θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί», λένε άλλοι. Ένα αγγλικό ζευγάρι, που κατοικεί στο νησί περισσότερα από 20 χρόνια και έπεσε θύμα ληστείας στο σπίτι του στην ύπαιθρο, ζήτησε από έναν δημοσιογράφο να τονίσει ότι η πράξη δεν είχε πολιτικό χαρακτήρα. «Ήταν ένα είδος ενήλικων “Teddy Boys”, ήθελαν μόνο χρήματα και το ραδιόφωνό μας.» (Λαμβάνοντας υπόψη την ποιότητα των ραδιοφωνικών προγραμμάτων, μπορεί κανείς να υποθέσει ότι το γούστο τους ήταν ανώριμο ή ότι σκόπευαν να πουλήσουν τη συσκευή.)

• ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, όμως, η ζωή στην Κύπρο τώρα, σε σύγκριση με παλαιότερα, είναι πολύ ευχάριστη. Ο κόσμος δεν κάθεται πια σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, δεν αναγκάζεται να ζει υπό τους νόμους της κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Οι τουρίστες έρχονται στο νησί· επαινούν την ομορφιά του, το γλυκό κλίμα, το καλό φαγητό και τον αξιαγάπητο λαό.

Η κοινωνική ζωή ζωντανεύει.

ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΣΤΗ ΛΕΜΕΣΟ παρέλασε φέτος στον ίδιο δρόμο που πέρσι είχε φραχθεί από τα οδοφράγματα του μίσους.

Το μέλλον του εξαρτάται από τις σημερινές δύσκολες διαπραγματεύσεις.

Aftonbladet 1960-05-26

Αναδημοσιεύτηκε σε Κυπριακό ιστολόγιο 

Συντακτική ομάδα 

Δανία πρώτη και ισχυρότερη στον κόσμο – Η Σουηδία τελευταία στη Σκανδιναβία στον δείκτη διαφθοράς

Η αρνητική τάση της Σουηδίας επιβραδύνεται, αλλά με 80 βαθμούς η χώρα παραμένει στο χαμηλότερο επίπεδό της μέχρι σήμερα στον ετήσιο Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International. Την ίδια στιγμή, η Δανία βρίσκεται και φέτος στην κορυφή με 89 βαθμούς.

Το γεγονός ότι η Σουηδία υστερεί σε σχέση με τις γειτονικές της χώρες και είναι η χειρότερη στη Σκανδιναβία οφείλεται στο οργανωμένο έγκλημα, σύμφωνα με τον Ulrik Åshuvud, γενικό γραμματέα της Transparency International Σουηδίας.

Η Σουηδία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις λιγότερο διεφθαρμένες χώρες του κόσμου και μοιράζεται την έκτη θέση με την Ελβετία στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς, όπου οι χώρες βαθμολογούνται σε κλίμακα από 0 έως 100. Ωστόσο, από το 2015 η πορεία της είναι σταθερά πτωτική. Τότε είχε λάβει την υψηλότερη βαθμολογία της, 89 βαθμούς. Έκτοτε έχει χάσει 9 βαθμούς και, παρότι η έκτη θέση με 80 βαθμούς είναι ίδια με πέρυσι, η Σουηδία είναι το κράτος της ΕΕ που έχει σημειώσει τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των 20 πρώτων χωρών.

Ο Ulrik Åshuvud επισημαίνει το οργανωμένο έγκλημα ως σημαντικό παράγοντα της υποχώρησης:

«Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους διαφθοράς στη Σουηδία είναι το οργανωμένο έγκλημα, όπου η διείσδυση, ο εκβιασμός και άλλες μορφές παράνομης επιρροής σε βασικές κοινωνικές λειτουργίες αποτελούν επαναλαμβανόμενα φαινόμενα. Το γεγονός ότι η εγκληματική οικονομία εκτιμάται ότι ανέρχεται σε τουλάχιστον 352 δισεκατομμύρια κορώνες ετησίως, εκ των οποίων τα παράνομα κέρδη υπολογίζονται σε περίπου 185 δισεκατομμύρια κορώνες, αποτελεί απειλή για την κοινωνία μας και απαιτεί περαιτέρω μέτρα», αναφέρει σε δελτίο Τύπου.

Η Transparency International Σουηδίας χαιρετίζει την πρόθεση της κυβέρνησης να προτείνει νέα νομοθεσία κατά της διαφθοράς, αλλά ασκεί κριτική στο ότι προς το παρόν προτείνεται μόνο περιορισμένο μέρος των ποινικών μέτρων. Σύμφωνα με τις συστάσεις του ΟΟΣΑ, η οργάνωση ζητά επίσης μια συνολική προσέγγιση για την πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων και περιπτώσεων ασυμβίβαστου σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα.

Ο παγκόσμιος μέσος όρος μειώνεται

Η κατάσταση είναι πιο θετική στη Δανία, η οποία από το 2018 βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης. Αν και η Δανία έχασε έναν βαθμό φέτος και έτσι βρέθηκε εκτός της ανώτατης κατηγορίας (90–100 βαθμοί, «πολύ καθαρή»), αυτό δεν θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητικό.

«Αν εξετάσουμε μεμονωμένα τη Δανία, δεν πρέπει να δοθεί υπερβολική σημασία. Το ενδιαφέρον είναι ότι πρόκειται για μια παγκόσμια τάση που παρατηρούμε εδώ και αρκετά χρόνια. Ενώ 31 χώρες βελτιώνονται, 50 επιδεινώνονται και 100 παραμένουν στάσιμες», δήλωσε ο Jesper Olsen, πρόεδρος της δανικής Transparency International.

Ο Olsen αναφέρεται στην παγκόσμια τάση, καθώς ο μέσος όρος του δείκτη φέτος μειώθηκε στο 42 για πρώτη φορά έπειτα από δεκατέσσερα χρόνια. Πάνω από τα δύο τρίτα των 182 χωρών που εξετάστηκαν αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα διαφθοράς, με βαθμολογία κάτω από 50.

Η Φινλανδία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με 88 βαθμούς, ενώ, όπως και πέρυσι, η Νορβηγία βρίσκεται λίγο πάνω από τη Σουηδία με 81 βαθμούς. Στη Σκανδιναβία μόνο η Ισλανδία, με 77 βαθμούς, κατατάσσεται χαμηλότερα από τη Σουηδία.

Στοιχεία: Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International

Ο δείκτης κατατάσσει 182 χώρες και εδάφη παγκοσμίως με βάση το επίπεδο διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, όπως αυτό γίνεται αντιληπτό. Η κλίμακα κυμαίνεται από 0 έως 100, όπου 0 σημαίνει «πολύ διεφθαρμένο» και 100 «πολύ καθαρό».

Οι χώρες στην κορυφή:

• Δανία: 89

• Φινλανδία: 88

• Σιγκαπούρη: 84

• Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία: 81

• Σουηδία, Ελβετία: 80

• Λουξεμβούργο, Ολλανδία: 78

• Γερμανία, Ισλανδία: 77

Τρεις μεγάλες χώρες:

• Ηνωμένο Βασίλειο: 70

• Γαλλία: 66

• ΗΠΑ: 64

Οι χώρες στη χειρότερη θέση:

• Συρία, Βόρεια Κορέα, Ισημερινή Γουινέα: 15

• Σουδάν, Νικαράγουα: 14

• Υεμένη, Λιβύη, Ερυθραία: 13

• Βενεζουέλα: 10

• Σομαλία, Νότιο Σουδάν: 9

Συντακτική ομάδα 

Guideboksförfattaren: ”Cypern är mer avslappnat – Sverige är för uppstyrt” – Här är hans bästa vandringstips

 

Greekradiofl.com möter Mats Randow, författare och vandringsentusiast med stark koppling till Medelhavet. Sedan sitt första besök på Cypern har han tillbringat långa perioder på ön i samband med arbetet med sina guideböcker.

Han delar med sig av sina erfarenheter av vardagslivet, naturen, maten och vintraditionerna och berättar hur vandring ger en djupare förståelse för Cyperns kultur, historia och människor. Samtidigt jämför han sina upplevelser från Cypern med tiden på Lesbos, där han tidigare varit verksam som vandringsledare.

Hur länge har du bott på Cypern, och vad var det som lockade dig att flytta hit?

Jag kom till Cypern för första gången några dagar efter nyår 2020, precis före pandemin bröt ut. Anledningen var helt enkelt att jag skulle påbörja fältarbetet med guideboken om Cypern. Pandemin avbröt det arbetet och jag åkte tillbaka till Göteborg. Jag var tillbaka så snart restriktionerna tillät och har tillbringat först och främst vintrarna på Cypern som så kallad långliggare eller longstay samtidigt som jag arbetade med guideboken.

Hur skulle du beskriva livsstilen och vardagen jämfört med Sverige?

Cypern är mer tillbakalutat och avslappnat där man enkelt uttryckt tar viss ordning och reda med en nypa salt. I Sverige är det mer uppstyrt av den saken så känslan är att det nästan blir överdrivet, men skönt när man kommer hem. Jag uppfattar också att man tar sig tid med att umgås och bry sig om varandra lite mer på Cypern. Ta söndagseftermiddagen som exempel med stora sällskap med en långlunch på en taverna. En social tillställning med hela familjen över generationsgränserna där även vänner är välkomna. I Sverige hinner vi som bäst med en AW som det kallas med kollegorna. Det är inget fel på något av de, men jag uppfattar det som att vi är mer självupptagna i Sverige.

Finns det några nackdelar med att bo på Cypern som du tycker svenskar bör känna till?

Egentligen inte tycker jag, mer än att det är längre ifrån familj och vänner i Sverige. Det kan bli mer komplicerat med myndighetskontakt och liknande eftersom man inte alltid vet hur det fungerar innan man lär sig. Man får ta hjälp och också ha tålamod. Klimatet kan vara en nackdel på högsommaren när värmeböljor drar över ön. Hettan kan vara respektlöst obarmhärtig.

Vandring och mat hänger ofta ihop – finns det någon cypriotisk rätt eller produkt du förknippar särskilt med dina turer?

Där har vi också olika traditioner. I Sverige lagar man gärna mat över öppen eld på vandringsturen. Det är livsfarligt och olagligt på Cypern eftersom brandrisken är extremt hög. På Cypern gör jag som lokalborna och har en matsäck som är färdig att ätas direkt. Den består av frukt och energirik snacks. Likt cyprioterna tycker jag också om att avsluta på en taverna i en lantlig by.

Cypern har en rik vintradition. Har du provat några lokala viner som imponerade på dig;

Absolut. Cypern har en lång tradition och utmärkta viner av bra kvalitet. Där måste jag lyfta de inhemska druvorna. Maratheftiko, den blodröda mycket gamla druvsorten är en favorit och druvan Xynisteri som säkerligen är den vanligaste vita på Cypern. Dessertvinet Commandaria får man inte heller glömma, en söt bit av öns historia. Det sägs vara världens äldsta vin med traditioner till korsfararnas tid på 1100-talet och möjligen mycket äldre än så.

Hur kom idén till boken? Var det en personlig passion för vandring, eller ville du visa en annan sida av Cypern;

Idén kommer först ifrån mitt bokförlag Vildmarksbiblioteket som jag samarbetar med. Jag såg direkt idén som mycket inspirerande på en för mig ny ö i Medelhavet. Om du vill upptäcka en annan sida av en välutvecklad turistö som Cypern är vandring ett utmärkt sätt. Långsamheten gör att du hinner se och upptäcka sidor som den traditionella turisten inte gör. Du når platser som har unik natur, kommer till gamla byar med historia, möte med människor och kultur. Att skriva om detta tycker jag är roligt och att få ge inspiration till andra att upptäcka.

Finns det någon särskild plats eller rutt på Cypern som betyder extra mycket för dig?

Det är en vanlig fråga jag får som samtidigt är svår att svara på eftersom jag tycker om så många platser. Cypern har en variation som jag gillar från de vackra stränderna ända upp till utsikten på Olymposbergets sluttningar. När jag tänker mer på frågan kan jag gärna lyfta fram det bredare området på Akamashalvön som jag tycker mycket om. Som en enskild vandringstur tänker jag nog mer på berget Madari i Troodosbergen med härliga stigar i djupa skogar och fina utsiktsplatser.

Om du fick beskriva Cypern med tre ord – vilka skulle det vara?

Nu tänker jag snabbt och spontant. Kristallklart badvatten, lång historia och solsken. Förlåt mig, men det blev fem ord.

Vilka råd skulle du ge till någon som vill upptäcka Cypern till fots för första gången?

Är det högsommar? Var försiktig med värmen och ta dig upp på Troodos högsta höjder. Regnar och blåser det? Undvik raviner och branta bergssidor. Stora som små sten kan falla ner. Läs också på lite om turen så du vet vad som förväntas. Kontrollera höjdskillnader och svårighetsgrad, hur lång turen är och ungefär vilket underlag stigarna har. Beräkna god tid och undvik att avvika från leden. Använd en kartapp som fungerar med din gps i telefonen.

Du har även skrivit om Lesbos – vad fick dig att intressera dig för den ön?

Jag lockades dit av en vän 2016 och fann en mycket vacker ö med fina och lättillgängliga vandringsleder. Jag blev kvar på Lesbos i drygt två år som vandringsledare. Då väcktes också idén om en guidebok för Lesbos när jag fick kontakt med mitt bokförlag, Vildmarksbiblioteket. Detta eftersom jag samlat på mig mycket information om lederna och utflyktsmålen på ön.

Vilka likheter och skillnader ser du mellan Lesbos och Cypern, när det gäller natur, kultur och människor?

Likheterna är många som den varierande naturen och växterna. Kulturen är väldigt lika med traditioner, ortodoxa kyrkan och maten. Människorna är gästvänliga och pratar samma språk på båda öarna. Med språket kommer man lätt in på skillnader. Cypern är en segregerad ö med turkisktalande cyprioter i norr och grektalande cyprioter i söder. På något vis känns Cypern närmare Europa trots att det geografiskt ligger längre bort. Det är infrastrukturen som för mig känns närmare. Lesbos är inte lika påverkad av turismen som på Cypern, vilket gör att gamla traditioner känns starkare och charmigare på Lesbos.

Finns det något i Lesbos som du saknar på Cypern eller tvärtom?

Jag älskar den lokalproducerade traditionella maten på Lesbos. Även om pizzan såklart finns på Lesbos, kan jag ibland sakna ett bredare matutbud på Lesbos. Även om traditioner är starka på Cypern kan jag sakna det genuina som finns på Lesbos. Exempelvis på en vandringstur på Cypern saknar jag herdarnas får och getter som går på lösdrift på landsbygden. Egentligen småsaker där båda öarna har sina för- och nackdelar gentemot varandra.      

Interjun har återpublicerats i Cyprkotiska media 

Ypervorioi

Από την Σουηδία στην Ασία και Β.Αμερικη μέσω Βόρειου Πόλου: Η νέα ασφαλής ψηφιακή διαδρομή της Ευρώπης

Ένα νέο, μοναδικό υποθαλάσσιο καλώδιο σχεδιάζεται από την Κίρουνα της Σουηδίας, κάτω από τους πάγους του Βόρειου Πόλου και μέχρι την Ασία. Πρόκειται για ένα έργο που πλέον χαρακτηρίζεται από την ΕΕ ως στρατηγικής υψηλής προτεραιότητας – και εκτιμάται ότι θα κοστίσει πάνω από 21 δισεκατομμύρια σουηδικές κορώνες.

– Αυτό είναι σημαντικό για τη Σουηδία, όχι λιγότερο για την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών, λέει ο υπουργός Πολιτικής Διοίκησης Έρικ Σλότνερ (KD).

Το 99% της διηπειρωτικής διαδικτυακής κίνησης μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων, όμως η κατάσταση ασφαλείας και οι ύποπτες δολιοφθορές σε καλώδια οδηγούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει τη διάθεση 347 εκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση της ασφάλειας των σημαντικότερων ευρωπαϊκών καλωδίων.

Η ΕΕ χαρακτηρίζει τη σκανδιναβική πρωτοβουλία Polar Connect ως στρατηγικής υψηλής προτεραιότητας και προτείνει επίσης να δοθεί προτεραιότητα σε νέες καλωδιακές συνδέσεις πάνω από τον Βόρειο Πόλο – κάτι που εκτιμάται ότι θα κοστίσει πάνω από 21 δισεκατομμύρια κορώνες.

Νέα ψηφιακή διαδρομή μέσω της Αρκτικής

Αντί να επιλεγεί η συνηθισμένη, ιδιαίτερα επιβαρυμένη διαδρομή προς την Ασία μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και αρκετών γεωπολιτικά ευαίσθητων περιοχών, το Polar Connect ακολουθεί τη συντομότερη διαδρομή – 10.500 χιλιόμετρα – κατευθείαν πάνω από τον Βόρειο Πόλο.

– Πρόκειται για μια ασφαλέστερη διαδρομή. Δεν είναι τόσο εύκολο να παρέμβει κανείς ή να σαμποτάρει ένα καλώδιο που βρίσκεται τόσο βαθιά κάτω από τους πάγους της Αρκτικής, λέει η Καταρίνα Μπιέλκε, γενική διευθύντρια του Σουηδικού Συμβουλίου Έρευνας.

Το καλωδιακό σύστημα θα ξεκινά από το Κίρουνα και θα φτάνει χερσαία μέχρι τις ακτές της Νορβηγίας. Στη συνέχεια θα τοποθετηθεί υποθαλάσσια μέσω του νησιού Svalbard και της Αρκτικής Θάλασσας, κάτω από τους συμπαγείς πάγους κοντά στον γεωγραφικό Βόρειο Πόλο, και από εκεί προς την Ασία αλλά και τη Βόρεια Αμερική.

Παρακολούθηση του κλίματος σε πραγματικό χρόνο

Ειδικοί αισθητήρες στα καλώδια θα μπορούν επίσης να μετρούν, για παράδειγμα, τη θερμοκρασία και την αλατότητα του νερού.

– Οι Σουηδοί ερευνητές είναι ήδη πρωτοπόροι σε πολλούς τομείς στην Αρκτική και πλέον θα μπορούν να μετρούν τις αλλαγές σε πραγματικό χρόνο αντί για μία φορά τον χρόνο. Αυτό μπορεί να δώσει απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα για το κλίμα και την άγρια ζωή στην Αρκτική.

Το έργο έχει λάβει στήριξη από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και συνάπτονται νέες συνεργασίες με κυβερνήσεις σε σημαντικούς κόμβους της Ανατολικής Ασίας και της Βόρειας Αμερικής. Ωστόσο, το Polar Connect θα λειτουργήσει αργότερα ως κοινοπραξία, στην οποία θα συμμετέχουν και ιδιωτικές εταιρείες που θα αξιοποιούν εμπορικά τη διαδικτυακή κίνηση.

Προς το παρόν εργάζονται για να ολοκληρωθούν όλα τα απαραίτητα βήματα, μεταξύ άλλων ώστε η σουηδική κυβέρνηση να λάβει απόφαση για την κατασκευή ενός νέου, ισχυρού παγοθραυστικού, που θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή, επιτήρηση και συντήρηση τμημάτων του καλωδιακού συστήματος.

– Το ζήτημα εξετάζεται αυτή τη στιγμή, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί. Πρόκειται για μια εξαιρετικά περίπλοκη διαδικασία που αφορά αρκετά δισεκατομμύρια κορώνες, δήλωσε η υπουργός Έρευνας Λόττα Έντχολμ (L) στο SVT, κατά την παρουσίαση του έργου στη Γραμματεία Πολικής Έρευνας στο Λούλεο.

Polar Connect

Το Polar Connect είναι ένα σκανδιναβικό συνεργατικό έργο για την κατασκευή υποθαλάσσιων υποδομών με οπτικές ίνες – από τη Σουηδία μέσω του Βόρειου Πόλου και προς την Ασία και τη Βόρεια Αμερική.

Προκαταρκτικοί σταθμοί προσαιγιάλωσης είναι: Σουηδία – Νορβηγία – Καναδάς – Αλάσκα – Ιαπωνία – Νότια Κορέα. Στόχος είναι το νέο καλωδιακό σύστημα να έχει ολοκληρωθεί γύρω στο 2030.

Το έργο έχει λάβει 118 εκατομμύρια κορώνες σε χρηματοδότηση από την ερευνητική πρόταση της σουηδικής κυβέρνησης και υλοποιείται από κοινού από τις σουηδικές αρχές Vetenskapsrådet (Σουηδικό Συμβούλιο Έρευνας) και την Πολική Γραμματεία Έρευνας, μαζί με τα ερευνητικά και εκπαιδευτικά δίκτυα των σκανδιναβικών χωρών Nordunet.

Η σκανδιναβική εταιρεία τηλεπικοινωνιών και οπτικών ινών Global Connect, που κατασκευάζει ψηφιακές υποδομές, συμμετέχει επίσης στη συνεργασία. Παράλληλα, αναπτύσσονται νέες συνεργασίες με την ΕΕ, τη Βόρεια Αμερική, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, καθώς και με περισσότερους ιδιωτικούς φορείς, για νέες επικοινωνιακές διαδρομές με συνδέσεις οπτικών ινών.

Συντακτική ομάδα

Καρναβάλι, γλέντι και χορός – Οι Έλληνες του Γκέτεμποργκ το ’90 μέσα από σουηδικό ρεπορτάζ

 

Στο χειμωνιάτικο Γκέτεμποργκ των αρχών της δεκαετίας του ’90, η ελληνική κοινότητα έδινε το δικό της, ζεστό παλμό μέσα από γιορτές, καρναβάλια και μεγάλα γλέντια που ένωναν γενιές μεταναστών. Σε δημοσίευμά της στις 24 Φεβρουαρίου 1990, η σουηδική εφημερίδα Göteborgs-Posten κατέγραφε μια από τις πιο χαρακτηριστικές βραδιές της εποχής: περίπου 800 Έλληνες συγκεντρωμένοι σε μια αίθουσα της πόλης, με μπουζούκι, κυκλικούς χορούς και έντονη νοσταλγία για την πατρίδα.

Σήμερα, μέσα από έρευνα της ιστοσελίδας μας σε αρχειακό υλικό και μαρτυρίες μελών της κοινότητας, αναδεικνύουμε ξανά εκείνη τη βραδιά, όχι μόνο ως μια γιορτή, αλλά ως μια στιγμή-ορόσημο για την ταυτότητα, τη συνοχή και την εξέλιξη των Ελλήνων του Γκέτεμποργκ.

Göteborgs posten 1990-02-24

Φανταστείτε τη ζωή σε μια μικρή ελληνική κοινότητα όπου ο ήλιος λάμπει πάνω στα άσπρα σπίτια με τα γαλάζια παντζούρια. Εκεί τεχνίτες, φοιτητές, ζαχαροπλάστες, ιδιοκτήτες πανσιόν, πωλητές, αγρότες και τουρίστες ζουν δίπλα-δίπλα και συναντιούνται για ένα ποτήρι ή ένα επιτραπέζιο παιχνίδι στις ταβέρνες.

Εδώ γεννήθηκε η δημοκρατία και εδώ δημιουργήθηκαν εκπληκτικά οικοδομήματα, αγάλματα και κείμενα, πολύ πριν εμείς οι βόρειοι επινοήσουμε τη ρουνική γραφή, τότε που ακόμα κυκλοφορούσαμε με δέρματα ζώων και φτιάχναμε εργαλεία από πυρόλιθο για το κυνήγι, τη γεωργία και το ψάρεμα.

Το τέλος της Σαρακοστής

Στην Ελλάδα ήδη από παλιά διοργανώνονταν θρησκευτικά καρναβάλια σε όλη τη χώρα, όπως και τώρα, όταν η νηστεία πλησιάζει στο τέλος της και η κιτρινοκαφέ γη του χειμώνα παραχωρεί τη θέση της στη νέα, ανοιξιάτικη βλάστηση.

Είναι Σάββατο του Φεβρουαρίου και στη Γκέτεμποργκ βρέχει κρύα και υγρά, όπως συνήθως. Και η απόσταση ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σουηδία μοιάζει μεγάλη. Όχι όμως στη σκέψη και στη μνήμη των Ελλήνων που έχουν μεταναστεύσει εδώ.

— Η Ελλάδα είναι πάντα κοντά στην καρδιά. Νοσταλγείς συνεχώς και ενδιαφέρεσαι περισσότερο για ό,τι συμβαίνει εκεί. Σχεδόν γίνεσαι πιο εθνικιστής απ’ ό,τι όταν ζούσες εκεί, λέει ο Νικόλας Χατζηαναγνωστάκης, ταπετσέρης που ζει στη Σουηδία από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν έφυγε από την Αθήνα.

— Η ζωή είναι πολύ πιο διασκεδαστική στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι ζουν πιο κοντά ο ένας στον άλλον και μπορείς πάντα να συναντηθείς και να μιλήσεις σε καφέ. Εδώ όμως υπάρχει μια εντελώς διαφορετική οικονομική ασφάλεια, λέει ο Νικόλας, που δεν πιστεύει ότι θα επιστρέψει μόνιμα.

Προετοιμασίες

Στη μεγάλη, κάπως «λαϊκού οίκου» αίθουσα του Κριστινένταλ, κοντά στο εργοστάσιο SKF στη Γκάμλεσταντεν, επικρατεί πυρετώδης δραστηριότητα ώστε να οργανωθεί σωστά η γιορτή.

Απόψε περίπου 800 Έλληνες πρώτης και δεύτερης γενιάς μεταναστών θα συγκεντρωθούν για να γιορτάσουν το καρναβάλι, να ξεχάσουν παλιές διαφορές και να τιμήσουν τη συγχώνευση της Ελληνικής Ένωσης με την Πανελλήνια Κοινότητα.

— Ναι, κι εμείς οι ίδιοι θεωρούμε ότι είναι λίγο υπερβολικά μεγάλο και δυστυχώς δεν μας επέτρεψαν να αναλάβουμε τη μαγειρική. Έτσι απόψε δεν θα έχει σουβλάκι ή άλλες ελληνικές σπεσιαλιτέ. Αλλά δεν χωρούσαν όλοι στην Ελληνική Ένωση, λέει ο Σπύρος Τσιόλης, πρόεδρος της Ένωσης, απλώνοντας τα χέρια του με απογοήτευση καθώς τοποθετεί ένα μπουκάλι κρασί στο τραπέζι.

Η αίθουσα είναι ακόμη κάπως άδεια και άχρωμη, με πορτοκαλί κουφώματα και πόρτες κουζίνας της δεκαετίας του ’70, που ο ιδιοκτήτης προσπάθησε πρόχειρα να καλύψει με μεγάλες πράσινες γλάστρες και διακριτικές κουρτίνες.

Κατά μήκος της μίας πλευράς η ορχήστρα έχει στήσει τα όργανά της. Η γαλανόλευκη σημαία δεσπόζει σε περίοπτη θέση.

Εορταστικά ντυμένοι

Δεν υπάρχουν ακόμη σημάδια ότι ο χώρος σύντομα θα μετατραπεί σε μια παλλόμενη ελληνική ταβέρνα, όπου σχεδόν όλοι θα στροβιλιστούν σε εντυπωσιακούς, απαιτητικούς κυκλικούς χορούς και σόλο επιδείξεις πάνω στα οβάλ τραπέζια.

Τα πολλά τραπέζια γεμίζουν σιγά-σιγά με καλοντυμένα παιδιά, γυναίκες και άνδρες. Οι περισσότεροι κατάγονται από τη βόρεια Ελλάδα, αλλά στη γιορτή παρευρίσκονται και Σουηδοί, Γιουγκοσλάβοι και Κινέζοι καλεσμένοι.

Τρώνε ροστ μπιφ, πατάτες χάσελμπακ και σαλάτα και συζητούν. Όμως σύννεφα ανησυχίας αρχίζουν να μαζεύονται.

Αποδεικνύεται ότι έρχονται πολύ περισσότεροι καλεσμένοι από όσους είχαν δηλωθεί.

— Είχαμε παραγγείλει φαγητό για 450 άτομα και τώρα θα φτάσουμε περίπου τους 800. Δεν καταλαβαίνω γιατί γίνεται πάντα έτσι, λέει ο Σπύρος Τσιόλης με έναν αναστεναγμό.

Τρώνε αμύγδαλα, ξηρούς καρπούς και μήλα και μιλούν για ποδόσφαιρο, πολιτική και κουτσομπολιά — όπως κάνουν συνήθως οι άνθρωποι.

Και πίνουν κρασί, φυσικά. Όχι όμως υπερβολικά, τουλάχιστον με τα σουηδικά μέτρα, αφού για έναν Έλληνα θεωρείται ντροπή να μεθύσει και να φερθεί απρεπώς δημόσια.

Φαντασία και χρώμα

Ακούγονται ελληνικά, μια όμορφη, μελωδική γλώσσα για τον αμύητο. Χαρούμενες φωνές και φιλοφρονήσεις ανταλλάσσονται ανάμεσα στους άνδρες στα τραπέζια, ενώ οι γυναίκες είναι πιο διακριτικές και χαιρετιούνται πιο συγκρατημένα. Μερικοί έφηβοι φορούν φανταχτερές καρναβαλικές στολές — χαρέμια, στολές κλόουν, χορευτικά κοστούμια και ακόμη και αντάρτικες στολές — και παιδιά με μικρά φορέματα από δαντέλα και λιλιπούτεια κοστούμια τρέχουν και παίζουν στη μεγάλη πίστα.

Σε ένα τραπέζι έχει μαζευτεί πολύς κόσμος. Είναι ο απερχόμενος Έλληνας πρόξενος που τιμά τη γιορτή με την παρουσία του.

— Δεν σκοπεύω να γλείψω κανέναν. Αν θέλει να με χαιρετήσει, ας έρθει εκείνος σε μένα, λέει ένας άνδρας με πονηρό χαμόγελο και υψώνει το ποτήρι: «Γεια μας! Στην υγειά μας!»

Γεμάτη πίστα

Η ορχήστρα αρχίζει να παίζει με τύμπανα, κιθάρα, μπουζούκι, κλαρίνο και όργανο.

Σαν με σύνθημα, η πίστα γεμίζει γυναίκες που ξεκινούν κυκλικό χορό με χαρακτηριστικά βήματα και πηδήματα μπρος-πίσω. Φαίνεται εύκολο, όμως για έναν ερασιτέχνη είναι εύκολο να μπερδευτεί και να χάσει τον ρυθμό. Ο χαρακτηριστικός ρυθμός 4/4 με παύσεις και συγκοπές επιταχύνει ολοένα και περισσότερο και ο χορός γίνεται όλο και πιο γρήγορος, ενώ τα πρόσωπα των γυναικών λάμπουν.

— Γιατί χορεύουν μόνο οι γυναίκες; Επειδή τις κρατάμε συνήθως κλεισμένες και χαίρονται που βγαίνουν έξω και συναντούν κόσμο! Εμείς οι άνδρες βρισκόμαστε συχνότερα στον σύλλογο και δεν έχουμε την ίδια ανάγκη. Κι έπειτα υπάρχουν όλες αυτές οι νεαρές γυναίκες που θέλουν να δείξουν τον εαυτό τους, λέει ο Νικόλας χαμογελώντας πειρακτικά.

Η σύζυγός του, η Εύα, κουνάει το κεφάλι της διαφωνώντας.

— Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε πλέον Σουηδοί πολίτες. Παλαιότερα είχαμε τα συνηθισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλοι οι μετανάστες με τη γλώσσα, την εργασία και τη στέγαση. Τώρα είμαστε «νέοι Σουηδοί». Τα παιδιά μας γεννήθηκαν εδώ και θέλουν να ζήσουν εδώ ως Σουηδοί, οπότε προσαρμοζόμαστε στη χώρα.

— Το ίδιο ισχύει και για τα ζητήματα των γυναικών. Οι Ελληνίδες έχουν γίνει πιο ισότιμες με τους άνδρες τόσο εδώ όσο και στην Ελλάδα, και εμείς που παλαιότερα αγνοούσαμε αυτή την αλλαγή πρέπει να προσαρμοστούμε, λέει ο Κωνσταντίν Φουκείκης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Κοινότητας.

Δεξιοτεχνία

Η ορχήστρα συνεχίζει και όλο και περισσότεροι ανεβαίνουν στον κυκλικό χορό. Η ατμόσφαιρα μυρίζει έντονα αρώματα και οι εντυπωσιακές καρναβαλικές δημιουργίες από τούλι και βαμβάκι στριφογυρίζουν όλο και πιο γρήγορα…

Οι γρήγορες κινήσεις των δαχτύλων του μπουζουξή θα έκαναν οποιονδήποτε κιθαρίστα της ροκ να πρασινίσει από ζήλια. Εκείνος όμως γελά, γέρνει πίσω και απολαμβάνει, εκτός από τις στιγμές που ο κλαρινίστας παρεμβαίνει και αρχίζει να παίζει κάτι εντελώς διαφορετικό.

Οι νότες του «Ποτέ την Κυριακή» πλημμυρίζουν την αίθουσα και η πίστα γεμίζει· από εφήβους μέχρι συνταξιούχους, όλοι χορεύουν.

— Το τραγούδι λέγεται στην πραγματικότητα «Ο Άντρας του Πειραιά» και είναι ένας ύμνος στην ποδοσφαιρική ομάδα του Ολυμπιακού, λέει ο Νικόλας.

Το ποδόσφαιρο είναι σημαντικό. Φαίνεται. Μόνο στο Γκέτεμποργκ υπάρχουν δύο ελληνικές ποδοσφαιρικές ομάδες.

Ξαφνικά, η νεανική χορευτική ομάδα καταλαμβάνει την πίστα με πολύχρωμες στολές και αρχίζει έναν αργό, κυματιστό χορό που απλώνεται σε όλο τον χώρο.

GP 1990-02-24

Συντακτική ομάδα 

Σουηδός συγγραφέας πεζοπορίας:"Στην Κυπρο η τάξη και η οργάνωση αντιμετωπίζονται με μια δόση αλατιού-συναναστρέφονται και νοιάζονται ο ένας για τον άλλον"

Ο Σουηδός συγγραφέας Mats Randow είναι λάτρης της πεζοπορίας και έχει περάσει αρκετούς χειμώνες στην Κύπρο εργαζόμενος πάνω σε έναν ταξιδιωτικό οδηγό αφιερωμένο στα μονοπάτια του νησιού. Με αφετηρία τη Σουηδία και εμπειρίες από τη Λέσβο, έχει γνωρίσει την Κύπρο πέρα από τις παραλίες, μέσα από βουνά, αγροτικά χωριά, ταβέρνες και συναντήσεις με ανθρώπους. Στη συνέντευξη αυτή μιλά για τη ζωή στην Κύπρο, τις διαφορές σε σχέση με τη Σουηδία, την αγάπη του για την πεζοπορία, το φαγητό και το κρασί, καθώς και για την επιθυμία του να αναδείξει μια πιο αργή και αυθεντική πλευρά του νησιού.

Πόσο καιρό ζείτε στην Κύπρο και τι σας προσέλκυσε να μετακομίσετε εδώ;

Ήρθα στην Κύπρο για πρώτη φορά λίγες ημέρες μετά την Πρωτοχρονιά του 2020, ακριβώς πριν ξεσπάσει η πανδημία. Ο λόγος ήταν απλός: θα ξεκινούσα την επιτόπια έρευνα για τον ταξιδιωτικό οδηγό για την Κύπρο. Η πανδημία διέκοψε αυτή τη δουλειά και επέστρεψα στο Γκέτεμποργκ. Επέστρεψα μόλις το επέτρεψαν οι περιορισμοί και έκτοτε περνώ κυρίως τους χειμώνες στην Κύπρο ως λεγόμενος «μακροχρόνιος επισκέπτης» (longstay), ενώ ταυτόχρονα εργαζόμουν πάνω στον οδηγό.

Πώς θα περιγράφατε τον τρόπο ζωής και την καθημερινότητα σε σύγκριση με τη Σουηδία;

Η Κύπρος είναι πιο χαλαρή και ανεπιτήδευτη· με απλά λόγια, η τάξη και η οργάνωση αντιμετωπίζονται με μια δόση αλατιού. Στη Σουηδία τα πράγματα είναι πιο αυστηρά οργανωμένα, σε σημείο που μερικές φορές αυτό μοιάζει υπερβολικό, αν και είναι ευχάριστο όταν επιστρέφεις. Επίσης έχω την αίσθηση ότι στην Κύπρο οι άνθρωποι αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στο να συναναστρέφονται και να νοιάζονται ο ένας για τον άλλον.

Πάρτε για παράδειγμα τα απογεύματα της Κυριακής, με μεγάλες παρέες σε μακρόσυρτα γεύματα σε ταβέρνες. Πρόκειται για κοινωνικές συγκεντρώσεις με όλη την οικογένεια, πέρα από γενιές, όπου είναι καλοδεχούμενοι και φίλοι. Στη Σουηδία, το καλύτερο που συνήθως προλαβαίνουμε είναι ένα λεγόμενο AW με συναδέλφους. Δεν υπάρχει κάτι λάθος σε κανένα από τα δύο, αλλά έχω την αίσθηση ότι στη Σουηδία είμαστε πιο εσωστρεφείς και αυτοαναφορικοί

Υπάρχουν μειονεκτήματα στο να ζει κανείς στην Κύπρο που θα έπρεπε να γνωρίζουν οι Σουηδοί;

Ουσιαστικά όχι, πέρα από το γεγονός ότι βρίσκεσαι πιο μακριά από την οικογένεια και τους φίλους στη Σουηδία. Οι επαφές με τις αρχές και παρόμοια ζητήματα μπορεί να είναι πιο περίπλοκα, καθώς δεν γνωρίζει κανείς πώς λειτουργούν τα πράγματα μέχρι να τα μάθει. Χρειάζεται να ζητάς βοήθεια και να έχεις υπομονή. Το κλίμα μπορεί επίσης να αποτελέσει μειονέκτημα κατά την καρδιά του καλοκαιριού, όταν κύματα καύσωνα σαρώνουν το νησί. Η ζέστη μπορεί να είναι αδυσώπητα ανελέητη.

Η πεζοπορία και το φαγητό συχνά πάνε μαζί – υπάρχει κάποιο κυπριακό πιάτο ή προϊόν που συνδέετε ιδιαίτερα με τις διαδρομές σας;

Και εδώ υπάρχουν διαφορετικές παραδόσεις. Στη Σουηδία συνηθίζεται να μαγειρεύει κανείς πάνω σε ανοιχτή φωτιά κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας. Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο και παράνομο στην Κύπρο, καθώς ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι εξαιρετικά υψηλός. Στην Κύπρο κάνω όπως οι ντόπιοι και έχω μαζί μου φαγητό έτοιμο προς κατανάλωση. Αποτελείται από φρούτα και ενεργειακά σνακ. Όπως και οι Κύπριοι, μου αρέσει επίσης να κλείνω τη μέρα σε μια ταβέρνα σε κάποιο αγροτικό χωριό.

Η Κύπρος έχει πλούσια οινική παράδοση. Έχετε δοκιμάσει κάποια τοπικά κρασιά που σας εντυπωσίασαν;

Απολύτως. Η Κύπρος έχει μακρά παράδοση και εξαιρετικά κρασιά υψηλής ποιότητας. Οπωσδήποτε πρέπει να αναφέρω τις ντόπιες ποικιλίες. Το Μαραθεύτικο, μια πολύ παλιά, βαθυκόκκινη ποικιλία, είναι από τις αγαπημένες μου, όπως και η ποικιλία Ξυνιστέρι, που είναι ίσως η πιο συνηθισμένη λευκή ποικιλία στην Κύπρο. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε το γλυκό κρασί Κουμανδαρία, ένα γλυκό κομμάτι της ιστορίας του νησιού. Λέγεται ότι είναι το αρχαιότερο κρασί στον κόσμο, με παράδοση που φτάνει στην εποχή των Σταυροφόρων τον 12ο αιώνα, και πιθανώς πολύ παλαιότερη.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο; Ήταν προσωπικό πάθος για την πεζοπορία ή θέλατε να δείξετε μια άλλη πλευρά της Κύπρου;

Η ιδέα προήλθε αρχικά από τον εκδοτικό μου οίκο, το Vildmarksbiblioteket, με τον οποίο συνεργάζομαι. Τη βρήκα αμέσως πολύ εμπνευσμένη, σε ένα για μένα νέο νησί της Μεσογείου. Αν θέλει κανείς να ανακαλύψει μια άλλη πλευρά ενός ιδιαίτερα ανεπτυγμένου τουριστικού νησιού όπως η Κύπρος, η πεζοπορία είναι ένας εξαιρετικός τρόπος. Ο αργός ρυθμός σου επιτρέπει να δεις και να ανακαλύψεις πράγματα που ο παραδοσιακός τουρίστας δεν προλαβαίνει. Φτάνεις σε περιοχές με μοναδική φύση, σε παλιά χωριά με ιστορία, σε συναντήσεις με ανθρώπους και πολιτισμό. Μου αρέσει να γράφω γι’ αυτά και να δίνω έμπνευση και σε άλλους να τα ανακαλύψουν.

Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μέρος ή διαδρομή στην Κύπρο που σημαίνει κάτι ιδιαίτερο για εσάς;

Είναι μια ερώτηση που μου γίνεται συχνά και είναι ταυτόχρονα δύσκολη, γιατί μου αρέσουν τόσα πολλά μέρη. Η Κύπρος έχει μια ποικιλία που μου αρέσει, από τις όμορφες παραλίες μέχρι τη θέα από τις πλαγιές του Όλυμπου. Αν το σκεφτώ περισσότερο, θα ανέφερα ευχαρίστως τη ευρύτερη περιοχή της χερσονήσου του Ακάμα, που μου αρέσει πολύ. Ως μεμονωμένη πεζοπορική διαδρομή, θα επέλεγα μάλλον το όρος Μαδάρι στα βουνά του Τροόδους, με υπέροχα μονοπάτια μέσα σε πυκνά δάση και όμορφα σημεία θέας.

Αν έπρεπε να περιγράψετε την Κύπρο με τρεις λέξεις – ποιες θα ήταν;

Τώρα σκέφτομαι γρήγορα και αυθόρμητα. Κρυστάλλινα νερά, μακρά ιστορία και ηλιοφάνεια. Συγγνώμη, αλλά έγιναν πέντε λέξεις.

Τι συμβουλές θα δίνατε σε κάποιον που θέλει να ανακαλύψει την Κύπρο με τα πόδια για πρώτη φορά;

Είναι κατακαλόκαιρο; Να είστε προσεκτικοί με τη ζέστη και να ανεβείτε στα υψηλότερα σημεία του Τροόδους. Βρέχει και φυσάει; Αποφύγετε φαράγγια και απότομες πλαγιές. Μικρές και μεγάλες πέτρες μπορεί να πέσουν. Διαβάστε επίσης λίγα πράγματα για τη διαδρομή, ώστε να ξέρετε τι να περιμένετε. Ελέγξτε τις υψομετρικές διαφορές και τον βαθμό δυσκολίας, το μήκος της διαδρομής και το είδος του εδάφους στα μονοπάτια. Υπολογίστε άφθονο χρόνο και αποφύγετε να αποκλίνετε από τη διαδρομή. Χρησιμοποιήστε μια εφαρμογή χαρτών που λειτουργεί με το GPS του τηλεφώνου σας.

Έχετε γράψει επίσης για τη Λέσβο. Tι σας έκανε να ενδιαφερθείτε για αυτό το νησί;

Με προσέλκυσε εκεί ένας φίλος το 2016 και ανακάλυψα ένα πολύ όμορφο νησί με ωραία και εύκολα προσβάσιμα μονοπάτια πεζοπορίας. Παρέμεινα στη Λέσβο για λίγο περισσότερο από δύο χρόνια ως οδηγός πεζοπορίας. Εκεί γεννήθηκε και η ιδέα για έναν οδηγό για τη Λέσβο, όταν ήρθα σε επαφή με τον εκδοτικό μου οίκο, το Vildmarksbiblioteket, καθώς είχα συγκεντρώσει πολλές πληροφορίες για τα μονοπάτια και τους προορισμούς του νησιού.

Ποιες ομοιότητες και διαφορές βλέπετε μεταξύ Λέσβου και Κύπρου, όσον αφορά τη φύση, τον πολιτισμό και τους ανθρώπους;

Οι ομοιότητες είναι πολλές, όπως η ποικιλόμορφη φύση και η βλάστηση. Ο πολιτισμός είναι πολύ παρόμοιος, με τις παραδόσεις, την Ορθόδοξη Εκκλησία και το φαγητό. Οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι και μιλούν την ίδια γλώσσα και στα δύο νησιά. Μέσα από τη γλώσσα αναδεικνύονται εύκολα και οι διαφορές. Η Κύπρος είναι ένα διαιρεμένο νησί, με τουρκόφωνους Κυπρίους στον βορρά ( κατεχόμενα) και ελληνοφωνους Κυπρίους στον νότο. Κατά κάποιον τρόπο, η Κύπρος μου φαίνεται πιο κοντά στην Ευρώπη, παρότι γεωγραφικά βρίσκεται πιο μακριά. Αυτό οφείλεται στην υποδομή, η οποία μου δίνει αυτή την αίσθηση. Η Λέσβος δεν έχει επηρεαστεί από τον τουρισμό στον ίδιο βαθμό όπως η Κύπρος, γεγονός που κάνει τις παλιές παραδόσεις να φαίνονται πιο ζωντανές και γοητευτικές.

Υπάρχει κάτι στη Λέσβο που σας λείπει στην Κύπρο ή το αντίστροφο?

Λατρεύω το τοπικά παραγόμενο, παραδοσιακό φαγητό στη Λέσβο. Αν και φυσικά η πίτσα υπάρχει και στη Λέσβο, μερικές φορές μου λείπει μια πιο ευρεία γκάμα φαγητού εκεί. Παρότι οι παραδόσεις είναι ισχυρές στην Κύπρο, μπορώ να μου λείπει το πιο αυθεντικό στοιχείο που υπάρχει στη Λέσβο. Για παράδειγμα, σε μια πεζοπορία στην Κύπρο μου λείπουν τα κοπάδια με τα πρόβατα και τις κατσίκες των βοσκών που κινούνται ελεύθερα στην ύπαιθρο. Στην ουσία πρόκειται για μικρά πράγματα, όπου και τα δύο νησιά έχουν τα δικά τους πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε σχέση μεταξύ τους.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε σε Κυπριακό ΜΜΕ

Συντακτική ομάδα